Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "organ", "UP" lub "Urząd Patentowy") decyzją z dnia "(...)" października 2019 r., znak "(...)", działając na podstawie art 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776), dalej "p.w.p." lub "ustawa-Prawo własności przemysłowej" oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu wniosku M. K. (dalej "skarżący" lub "wnioskodawca") przeciwko A. T. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. "(...)"z siedzibą w "(...)" (dalej "uprawniony") o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt: "Parapet okienny" nr "(...)", umorzył postępowanie oraz przyznał na rzecz uprawnionego od wnioskodawcy kwotę w wysokości 1.697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 26 listopada 2018 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek skarżącego o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt: "Parapet okienny" nr "(...)"udzielonego na rzecz uprawnionego, z pierwszeństwem od dnia 9 listopada 2011 r.
Swój interes prawny wnioskodawca uzasadnił tym, że zamierza produkować parapety okienne zgodnie z umową licencyjną zawartą z J. C.. Jako dowód posiadania interesu prawnego w unieważnieniu spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego wnioskodawca przedłożył do akt sprawy: kopię "Umowy licencyjnej na NNW wraz z umową produkcyjną"; 1 arkusz rysunków przedstawiających cztery wzory parapetów stanowiący załącznik do "Umowy licencyjnej na NNW wraz z umową produkcyjną"; pismo "Ostateczne przesądowe wezwanie" skierowane przez uprawnionego do J. C. dotyczące naruszania prawa wyłącznego uprawnionego o nr "(...)".
Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 103 oraz art. 104 p.w.p., podnosząc zarówno brak nowości, jak i brak indywidualnego charakteru w stosunku do spornego wzoru, oraz że wykorzystywanie spornego wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich. Jako dowód braku nowości lub braku indywidualnego charakteru wnioskodawca przedłożył do akt sprawy: opis ochronny wzoru przemysłowego nr "(...)"; opis ochronny wzoru przemysłowego nr "(...)"; oświadczenie R. M.; 4 faktury wystawione przez PPHU "(...)"dla uprawnionego w 2010; zestawienie sprzedaży PPHU "(...)"i; 2 niedatowane cenniki "RDM" na parapety aluminiowe "płytka"; 2 niedatowane cenniki "RDM" na parapety aluminiowe gładkie; niedatowaną ulotkę reklamową zakładu produkcji parapetów "RDM". Ponadto, wnioskodawca wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność braku nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru.
Uprawniony w odpowiedzi na wniosek zakwestionował interes prawny wnioskodawcy w unieważnieniu spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Podniósł, że interes prawny wnioskodawcy nie został przez niego udowodniony wprost. Stwierdził, że przeciwstawione wzory przemysłowe są odmienne od przedmiotowego wzoru. Ponadto zakwestionował wartość dowodową materiałów przedłożonych na okoliczność wcześniejszego obrotu parapetami przeciwstawionymi. Do odpowiedzi uprawniony dołączył opinię biegłego dotyczącą zdolności rejestrowej spornego wzoru.
Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu "(...)" czerwca 2019 r. UP oddalił wniosek wnioskodawcy o przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność braku nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru, a także wniosek wnioskodawcy o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka R. M. na okoliczność nowości wzoru, różnic nieistotnych oraz udostępnienia publicznego przez stosowanie. Natomiast postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. organ oddalił wnioski wnioskodawcy o przesłuchanie w charakterze świadków P. H. i R. M. na okoliczności wskazane w piśmie z dnia 16 września 2019 r. oraz na rozprawie w dniu "(...)" września 2019 r.
Organ umorzył postępowanie w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, ponieważ w jego ocenie postępowanie stało się bezprzedmiotowe.Wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie postępowania. Sama okoliczność, że wnioskodawca planuje produkcję parapetów okiennych nie sprawia, że jest on realnym i bezpośrednim konkurentem uprawnionego. Materiały, które wnioskodawca przedłożył do akt sprawy nie dowodzą jego bezpośredniego i realnego interesu prawnego w sprawie.
Urząd Patentowy stwierdził, że umowa licencyjna na NNW wraz z umową produkcyjną dotyczy ewentualnej produkcji przez wnioskodawcę nieokreślonego, niezarejestrowanego wzoru przemysłowego Unii Europejskiej rzekomo należącego do J. C., gdyż na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawiono żadnego dowodu. Arkusz rysunków przedstawiających cztery wzory parapetów stanowiący załącznik do tej umowy, który przedstawia parapety o postaci odmiennej od przedmiotowego wzoru, różni się od spornego wzoru rodzajem dolnego zakończenia, które w parapetach tych jest zagięte do przodu, podczas gdy w spornym wzorze jest ono dwukrotnie zagięte do tyłu. Pismo "Ostateczne przesądowe wezwanie", które skierowane zostało przez uprawnionego do J. C., a nie do wnioskodawcy, nie dotyczy naruszania spornego wzoru lecz innego prawa wyłącznego uprawnionego o nr "(...)". Ponadto, prawa z rejestracji przeciwstawionych wzorów przemysłowych nr "(...)"i "(...)"należą do R. M., a nie do wnioskodawcy.
W świetle powyższych dowodów, w ocenie UP, brak było podstaw do uznania, że wnioskodawca jest realnym konkurentem uprawnionego, jak również, że wnioskodawca znalazł się w sytuacji realnego i bezpośredniego zagrożenia niedopuszczalnym ograniczeniem wolności jego działalności gospodarczej, co ewentualnie mogłoby stanowić związek interesu prawnego wnioskodawcy z normą wyrażoną przepisami art. 20 i 22 Konstytucji. Organ podkreślił, że wnioskodawca, dla uznania jego interesu prawnego w sprawie, winien znaleźć się w sytuacji realnego i bezpośredniego zagrożenia niedopuszczalnym ograniczeniem wolności jego działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutu że wykorzystywanie spornego wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich organ wskazał, że z takim zarzutem może wystąpić jedynie podmiot posiadający te osobiste lub majątkowe prawa, a wnioskodawca posiadania takich praw nie wykazał. Urząd Patentowy stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, że uprawniony podjął w stosunku do niego jakiekolwiek działania mogące doprowadzić do zaprzestania czy ograniczenia działalności gospodarczej wnioskodawcy. Co więcej, nie wykazał on podjęcia przez wnioskodawcę jakichkolwiek działań przeciwko niemu. Wnioskodawca nie wykazał więc jakiejkolwiek działalności, która prowadziłaby do wystąpienia po stronie wnioskodawcy aktualnego, konkretnego, realnego, bezpośredniego i indywidualnego interesu prawnego.
Na decyzję Urzędu Patentowego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisu:
- - art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 2 p.w.p. poprzez umorzenie postępowania z powodu braku interesu prawnego w sytuacji gdy przepis art. 117 ust. 2 p.w.p. nie wymaga wykazania interesu prawnego;
- - art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. poprzez umorzenie postępowania z powodu braku interesu prawnego w sytuacji, gdy wnioskodawca poprzez przedstawione dowody wykazał, że nabył licencje i prawo do produkcji od osoby, która była wzywana przez uczestnika do zaprzestania naruszeń, a zatem wykazano naruszenie prawa osobistego lub majątkowego osób trzecich tj. pomysłodawcy rozwiązania wzoru przemysłowego parapetu R. M., J. C. będącego strona umowy licencji, jak skarżącego wnioskodawcy, który na podstawie umowy licencji i umowy produkcji miał produkować parapety;
- - art 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie i konsekwencji wydanie decyzji o umorzeniu postępowania;
- - art. 117 ust. 2 p.w.p. poprzez nie rozważenie przez organ przesłanek tej podstawy prawnej wniosku;
- - art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 2 p.w.p. poprzez uznanie, że przesłanka interesu prawnego obejmuje także art. 117 ust. 2 p.w.p.;
- - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez brak czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w aspekcie odrębnych norm prawnych z art. 117 ust. 1 w zw. z art 89 i art. 117 ust. 2 p.w.p.;
- - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 256 ust 1 p.w.p. poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego dla oceny czy wykazano oddzielnie przesłanki wynikające z odrębnych norm prawnych z art. 117 ust. 1 w związku z art 89 i art. 117 ust. 2 p.w.p.;
- - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust 1 p.w.p. poprzez brak oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy przesłanki z art. 117 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. zostały udowodnione;
- - art. 254 ust. 4 p.w.p. poprzez rozstrzygnięcia tylko w zakresie normy art. 117 ust. 1 p.w.p., podczas gdy organ jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, a ta została określona we wniosku jako art. 117 p.w.p. a zatem obejmowała także ust. 2 tego przepisu;
- - art. 2558 ust 1 pkt 6 oraz pkt 8 p.w.p. a także art 107 § 3 pkt 4 i pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez brak wskazania podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego dla przesłanek z art. 117 ust. 2 p.w.p.
- - art. 2557 ust. 1 p.w.p. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania spornego w całości.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana według kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenił zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej także: "p.p.s.a.".
Reasumując Sąd orzeka na podstawie akt sprawy oceniając, zgodność z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie rozważań, mając na uwadze treść zarzutów skargi, przypomnieć należy, iż w sprawach o unieważnienie prawa ochronnego do znaku towarowego, do postępowań prowadzonych przez UP mają zastosowanie częściowo regulacje prawne zawarte w p.w.p., a częściowo odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Taka procedura postępowania wynika z art.256 ust.1 p.w.p. zgodnie z którym, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie danych przepisów nie oznacza zawsze bezpośredniego ich stosowania (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r., II GSK 18/09, LEX nr 596679). Oznacza to, że rozważając, które przepisy będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy wyróżniające danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., I OSK 1088/10, LEX nr 594885; zob. także wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., II GSK 647/10, LEX nr 1083332; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2009 r., VI SA/Wa 2531/08, LEX nr 531544; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., VI SA/Wa 2175/06, LEX nr 322733).
Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powinno uwzględniać specyfikę i cel postępowania spornego przez Urząd Patentowy, a także wyjątki wprost wynikające z przepisów omawianej ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2945/14 w myśl art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, (...) jednakże wymaga podkreślenia, iż w postępowaniu spornym Urząd Patentowy nie zbiera materiału dowodowego. Taka powinność, z uwagi na kontradyktoryjność tego postępowania, spoczywa na stronach, nie zaś na Urzędzie Patentowym (por. art. 255 1 ust. 3 pkt 5 p.w.p.).Zastosowania więc w tego rodzaju postępowaniach nie znajduje art.7 k.p.a
Istotne, z punktu widzenia przedmiotu zaskarżenia do Sądu - decyzji wydanej w postępowaniu spornym-jest także to, że stosownie do art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Postępowanie sporne wszczynane jest na pisemny wniosek, którego obligatoryjne elementy zostały określone w art. 2551 ust. 3 p.w.p. Należą do nich m.in. wskazanie podstawy prawnej oraz wskazanie środków dowodowych. Z unormowań zawartych w tym przepisie w szczególności z art.2551 ust.3 pkt 5 p.w.p., wynika, że postępowanie sporne przed Urzędem patentowym, oparte jest na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej zasadę dyspozycyjności stron postępowania. To strony wyznaczają kierunek (i ramy materialnoprawne) toczącego się postępowania, przedstawiając twierdzenia i dowody na ich poparcie służące ustaleniu faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ opiera się na dokumentacji przedstawionej przez spierające się strony, jak też na argumentacji podniesionej podczas rozprawy.
Innymi słowy organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez strony postępowania. Organ nie może więc oprzeć decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na innej podstawie niż wskazana we wniosku, nie jest też uprawniony do poszukiwania czy też rozważania, czy nie zachodzą inne przyczyny unieważnienia prawa ochronnego niż te, które podniósł wnioskodawca.
Postępowanie sporne nie stanowi więc nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, z prawem materialnym i przepisami postępowania, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa.
Ta specyfika postępowania spornego wyznacza, co oczywiste, granice sprawy sądowoadministracyjnej. Kontrolując tak jak w rozpoznawanej sprawie, decyzję o unieważnieniu prawa ochronnego sąd administracyjny tak jak Urząd Patentowy jest związany podstawą prawną wskazaną we wniosku. Podstawy prawne wskazane we wniosku o unieważnienie wyznaczają zatem wzorzec materialnoprawny sądowej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu spornym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 r. II GSK 2966/14).
Ze wskazanych wyżej względów organ stosując się do oświadczenia strony złożonego na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. (k -157 akt administracyjnych) o cofnięciu zarzutu naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p., zgodnie z przepisem art. 255 ust. 4 p.w.p. nie mógł rozpatrywać sprawy w ramach podstawy prawnej z art. 117 ust. 2 p.w.p. Związany był podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Mimo, że we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego, jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazał art.117 p.w.p. bez wyłączenia jakiegokolwiek z ustępów i w piśmie z dnia 16 września odwoływał się do art.117 ust.2 p.w.p. to ostatecznie na rozprawie w dniu "(...)" września 2019 r. skarżący wycofał zarzuty sformułowane na podstawie art.117 ust.2 p.w.p., ograniczając tym samym zakres rozpoznania sprawy przez organ i w konsekwencji przez Sąd w niniejszym postępowaniu.
Tym samym wszystkie zarzuty podniesione w skardze odnoszące się do art.117 ust.2 p.w.p., nie mogły zostać rozpoznane przez Sąd i pozostały poza zakresem rozważań Sądu oraz wiążące się z nimi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego podnoszone w skardze.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organu orzekającego w sprawie naruszenia art.77 § 1 k.p.a. Zarzuty podniesione w tym zakresie w skardze, nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organ wszystkie przedstawione przez stronę dowody wnikliwie przeanalizował, co do okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wszechstronne rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy a wyniki postępowania dowodowego, zawarł w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tj. zgodnie z wymogami art.107 § 3 k.p.a.
Sprawa została rozpoznana prawidłowo przez organ w zakresie podnoszonych przez skarżącego naruszeń art.117 ust.1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego, wyznaczając w konsekwencji zakres rozpoznania sprawy przez Sąd. Zgodnie z art.117 ust.1 p.w.p. do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 dotyczące unieważnienia patentu stosuje się odpowiednio. Na podstawie więc art.89 p.w.p. w związku z art.117 ust.1 p.w.p. wzór przemysłowy może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania wzoru przemysłowego.
Rozpoznając sprawę organ trafnie w pierwszej kolejności skupił się, na zbadaniu, czy skarżący posiada interes prawny w unieważnieniu prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego pt: "Parapet okienny" nr "(...)", na który wskazał we wniosku z 21 listopada 2018 r.
Interes prawny uznawany jest za potrzebę ochrony prawnej znajdującą uzasadnienie (oparcie) co do zasady w przepisach prawa materialnego. Pytanie o istnienie interesu prawnego w żądaniu unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa własności przemysłowej jest więc pytaniem o to, czy istnieje i może zostać zastosowana norma prawa materialnego, która potwierdza po stronie danego podmiotu potrzebę żądania wydania przez organ administracji takiego rozstrzygnięcia. Chodzi zatem o to, czy zastosowanie normy odnoszącej się do ustania prawa jest niezbędne dla realizacji interesu wynikającego dla strony z normy prawa materialnego Ta cecha ma odróżniać interes prawny od interesu faktycznego, który nie znajduje uzasadnienia w zidentyfikowanej normie prawnej. Interes prawny w tym ujęciu jest zatem także wyraźnym odwołaniem się do koncepcji strony w postępowaniu administracyjnym na gruncie art. 28 k.p.a. z oczywistym wskazaniem na tzw. obiektywną teorię strony.
Jak stanowi art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych sprawy i odpowiadających tym okolicznościom przepisów prawa materialnego przy uwzględnieniu charakteru stosunków administracyjnoprawnych, których wniosek dotyczy.
Jak zwraca się uwagę w literaturze, dotychczas nie stworzono uniwersalnej definicji interesu prawnego w znaczeniu materialnym, obejmującej kompleksowo sytuacje uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa wyłącznego. To z kolei oznacza, iż każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. W uchwale z dnia 22 września 2014 sygn. II GPS 1/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w charakterze strony jest warunkowane interesem prawnym indywidualnego podmiotu, nie zaś konkretną normą prawną, przyznającą taki status. (...).
Należy przypomnieć, że interes prawny stanowiący podstawę przyznania legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym jest kategorią materialnoprawną. Mogą to być również przepisy, z których nie wynikają wprost konkretne uprawnienia dla strony ale wynika "sytuacja jakoś przez prawo chroniona, np. jakaś korzyść, której prawo pozwala oczekiwać, możność dążenia do jakiegoś skutku prawnego, możność obrony przed ograniczeniem zdobytych już uprawnień itd." (J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego, (w:) Gospodarka, Administracja, Samorząd, Księga jubileuszowa profesor Teresy Rabskiej, red. H. Olszewski, B. Popławska, Poznań 1997, s. 610)."
W orzecznictwie nie budzi raczej wątpliwości teza, iż źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet ogólne normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP) oraz art. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. poz.646) poprzednio art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Dla istnienia interesu prawnego norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub publiczne prawo podmiotowe; wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego.
Udzielenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, który nie jest nowy i nie ma indywidualnego charakteru narusza interes prawny w postaci swobody prowadzenia działalności gospodarczej podmiotów, które prowadzą produkcję wg tego wzoru (wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010 VI SA/Wa 1851/09). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2007 r. II GSK 183/07 ONSAiWSA 2009/1/12 - sam fakt uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego w sytuacji, gdy inny producent wprowadził wcześniej na rynek produkt o cechach podobnych do zarejestrowanego wzoru przemysłowego, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania istnienia po stronie tego producenta interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru.
Za osobę mającą interes prawny w żądaniu eliminacji prawa własności przemysłowej uważa się m.in. osobę, wobec której uprawniony z prawa dochodzi roszczeń o naruszenie lub jeszcze ich co prawda nie dochodzi, ale wysłał tzw. pismo ostrzegawcze. Interes prawny będzie także istnieć nawet wówczas, jeśli uprawniony nie podjął żadnych kroków sądowych lub przedsądowych wobec osoby wnioskującej o unieważnienie lub wygaszenie, ale wnioskodawca ten korzysta z chronionego rozwiązania/dobra, względnie wykaże, że ma zamiar z niego korzystać. Można wówczas powiedzieć, że interes prawny ma konkurent uprawnionego, przy czym konkurent ten powinien spełniać cechy tzw. konkurenta realnego. Realny konkurent zaś, to taki, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej, konkurent, którego zamiar stosowania rozwiązania objętego wzorem przemysłowym jest wiarygodny, albowiem wynika z obiektywnej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy (por. wyr. NSA w Warszawie z 5 lipca 2007 r., II GSK 92/07).
Reasumując z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, może wystąpić tylko ten kto wykaże, że prawo z rejestracji wzoru narusza jego prawa wynikające z przepisów prawa, a nie ten kto powołuje się, na prawo przysługujące innej osobie tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu, iż nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, kiedy nie dochodzi do naruszenia praw wnioskującego o unieważnienie prawa ochronnego, a uzasadnieniem jego wniosku jest naruszenie praw ochronnych przysługujących osobom trzecim.
W konsekwencji więc brak interesu prawnego musi prowadzić do rozstrzygnięcia natury wyłącznie procesowej, tzn. do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (wyrok z 12 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 704/06). Jak już to niejednokrotnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach brak interesu prawnego po stronie podmiotu wszczynającego postępowanie stanowi o braku jednego z koniecznych elementów stosunku administracyjnoprawnego (sprawa kwalifikująca się do rozstrzygnięcia, właściwy organ do jej załatwienia i strona postępowania żądająca od organu określonego, znajdującego podstawę prawną działania) tu – elementu podmiotowego, co prowadzić będzie do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego (wyrok NSA z dnia 24 maja 2001r. sygn. akt IV S.A. 599/99, 21 stycznia 1999 r. sygn. akt S.A./Sz 1029/97 oraz wyrok NSA z dnia 3 października 2005r. (sygn. akt II GSK 195/05).
Niezdefiniowanie pojęcia interesu prawnego na gruncie ustawy p.w.p. prowadzi do konieczności zastosowania wprost przepisu art. 28 k.p.a. a stwierdzenie, iż konkretny podmiot nie ma legitymacji procesowej musi prowadzić do rozstrzygnięcia natury wyłącznie procesowej tzn. do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie postępowania w przedmiocie unieważnienia wzoru przemysłowego, którego się domagał pt: "Parapet okienny" nr "(...)"". Organ trafnie rozstrzygnął, iż sama okoliczność, że wnioskodawca planuje produkcję parapetów okiennych nie sprawia, że jest on realnym i bezpośrednim konkurentem uprawnionego. Materiał dowodowy, który wnioskodawca przedłożył do akt sprawy nie dowodzi jego bezpośredniego i realnego interesu prawnego w sprawie.
Przypomnieć należy, że:
- 1) kopia "umowy licencyjnej na NNW wraz z umową produkcyjną" z 10 czerwca 2018 r. (k.98 akt administracyjnych) dotyczy ewentualnej produkcji przez wnioskodawcę nieokreślonego, niezarejestrowanego, wzoru przemysłowego Unii Europejskiej (§ 1 umowy), co do którego strona wskazuje, że dotyczy J. C., pozostaje bez związku ze wzorem przemysłowym, o którego unieważnienie wnosił skarżący tj. wzór pt: "Parapet okienny" nr "(...)"".
- 2) jeden arkusz rysunków przedstawiających cztery wzory parapetów stanowiący załącznik do "umowy licencyjnej na NNW wraz z umową produkcyjną", przedstawia parapety o postaci odmiennej od wzoru stanowiącego przedmiot wniosku o unieważnienie w rozpoznawanej sprawie, które różnią się rodzajem dolnego zakończenia, zagiętego do przodu, podczas gdy w niniejszej sprawie, parapety okienne o nr wzoru "(...)", są dwukrotnie zagięte do tyłu;
- 3) pismo z 10 sierpnia 2018 r. (k.100 akt administracyjnych) zatytułowane "Ostateczne przesądowe wezwanie", skierowane zostało przez A. T. do J. C., a nie do wnioskodawcy, nie dotyczy naruszania spornego wzoru lecz innego prawa wyłącznego uprawnionego (A. T.) o innym numerze – "(...)" (parapet okienny).
- 4) prawa z rejestracji przeciwstawionych wzorów przemysłowych nr "(...)"i "(...)"należą do R. M., a nie do wnioskodawcy.
W świetle powyższych okoliczności, brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca jest realnym konkurentem uprawnionego, jak również, że wnioskodawca znalazł się w sytuacji realnego i bezpośredniego zagrożenia niedopuszczalnym ograniczeniem wolności jego działalności gospodarczej. Wnioskodawca, dla uznania jego interesu prawnego w sprawie, winien znaleźć się w sytuacji realnego i bezpośredniego zagrożenia niedopuszczalnym ograniczeniem wolności jego działalności gospodarczej. Z przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów nie wynika, że zamierza on produkować parapety objęte prawem z rejestracji spornego wzoru, a tym samym, że sporne prawo z rejestracji realnie wpływa obecnie na jego sytuację prawną.
W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawca nie miał legitymacji do występowania w charakterze strony, w postępowaniu o unieważnienie wzoru przemysłowego pt: "Parapet okienny" nr "(...)". Zachodziły więc przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art.105 § 1 k.p.a. w związku z art.256 ust.1 p.w.p., co też prawidłowo uczynił organ.
Z uwagi na to, że bezzasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się innych uchybień co do zaskarżonej w sprawie decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.