Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 311 ust. 2 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1059 ze zm.) i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 (Dz. U. nr 206, poz. 1522) w związku z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sprzeciwił się wpisowi B. D. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] dokonanemu uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, iż na wniosek B. D. z dnia [...] grudnia 2006 r. złożony w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], uchwałą z dnia [...] stycznia 2007 r. Rada ta postanowiła wpisać ww. na listę radców prawnych Izby w [...]. Minister wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 orzekający, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1361 ze zm.), dopuszczający możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego przez osoby, które po złożeniu wymaganych egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 Konstytucji i utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r. Tak więc w dacie podejmowania uchwały o wpisie ww. przepis już nie obowiązywał.
Przywołując treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1550/06 organ podniósł, iż samorząd winien badać czy osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu. Przesłankami takiej oceny są m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nie odniosła się do praktyki zawodowej kandydata po złożeniu egzaminu prokuratorskiego B. D., który egzamin prokuratorski zdał w dniu [...] października 2006 r., od [...] listopada 2006 r. zatrudniony jest w charakterze asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w L. w Wydziale [...] a przed złożeniem egzaminu w okresie od 1 września 2003 r. do 31 maja 2004 r. oraz w miesiącach sierpniu i październiku 2004 r. wykonywał pracę z zakresie obsługi prawnej dla A. sp. jawna w L. Nadto podniósł, iż uchwały o wpisie mają charakter decyzji uznaniowych a w dacie składania wniosku zainteresowanemu znana była treść przytoczonego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W konkluzji Minister stwierdził, iż dotychczasowy przebieg pracy B. D., w tym brak praktyki w świadczeniu pomocy prawnej świadczy, iż ww. nie wykazuje odpowiedniej praktyki zawodowej pozwalającej na wykonywanie zawodu radcy prawnego.
W obszernej skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. D., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi przytaczając fragment uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 wywodził, iż wszystkie postępowania wszczęte na gruncie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2007 r. powinny toczyć się aż do prawomocnego zakończenia na gruncie tych właśnie przepisów a więc z zastosowaniem art. 25 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku.
Na poparcie tej tezy skarżący wskazał, iż przed wyrokiem Trybunału złożył wniosek o wpis na listę radców prawnych OIRP w [...], która to odmówiła wpisu naruszając art. 25 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Gdyby skarżący skorzystał wówczas z przysługujących mu środków odwoławczych organy musiałyby stosować przepisy ustawy w brzmieniu z przed wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie skarżącego spełnia on wszystkie wymogi przewidziane przez obowiązujące przepisy.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II K 30/06 orzekł o niezgodności art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy-Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw z art. 17 ust. 1 Konstytucji w zakresie stwarzającym możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.
W myśl art. 24 ust. 1 na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1), korzysta z pełni praw publicznych (pkt 3), ma pełną zdolność do czynności prawnych (pkt 4), jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (pkt 5), odbył w Rzeczypospolitej polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 2 (pkt 6).
Przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy obejmuje sytuację określoną wnioskiem, albowiem przepis ten stanowi, iż wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki lub notarialny.
Rozpoznając wniosek o wpis na listę radców prawnych osób, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy samorząd może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę radców prawnych daje rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Możliwy jest przepływ z jednego do innego zawodu prawniczego, nie oznacza to jednak, że przepływ taki ma następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych do należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. W warunkach obowiązywania konstytucyjnej zasady równości i równego traktowania, przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego.
Należy mieć także na uwadze i uwzględniać umiejętności kandydata wynikające z dotychczasowej praktyki w stosowaniu prawa, poddawać ocenie podnoszenie kwalifikacji, aktualizowanie zdobytej wiedzy, ale także uzyskane doświadczenie i dorobek zawodowy w dotychczas wykonywanym zawodzie prawniczym, z uwzględnieniem, czy polegał na stosowaniu prawa. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. Na rękojmię wpływają dwa elementy: 1) cechy charakteru i 2) dotychczasowe zachowane osoby pragnącej zostać radcą prawnym. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość. Druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 4 ustawy który stanowi, iż wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej mającej na celu ochronę interesu prawnego podmiotu na rzecz którego jest udzielana i polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii oraz zastępstwie prawnym i procesowym. Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie w sposób należyty a bezsprzecznym jest, iż, świadczenie pomocy prawnej wiąże się z uzyskaniem specjalistycznego przygotowania zawodowego.
Jak wynika z akt sprawy skarżący egzamin prokuratorski zdał w dniu [...] października 2006 r., od [...] listopada 2006 r. zatrudniony jest w charakterze asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w L. w Wydziale [...] a przed złożeniem egzaminu w okresie od 1 września 2003 r. do 31 maja 2004 r. oraz w miesiącach sierpniu i październiku 2004 r. wykonywał pracę z zakresie obsługi prawnej dla A. sp. jawna w L. Tak więc doświadczenie zawodowe skarżącego obejmuje wąski zakres prawa w szczególności procesowego, cywilnego i administracyjnego przy czym skarżący swojej wiedzy prawniczej nie uzupełniał, nie zdobył także praktyki w zakresie występowania przed organami sądowymi i administracyjnymi.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd podzielił stanowisko Ministra, iż skarżący nie ma odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, która pozwalałaby na uzyskanie wpisu na listę radców prawnych.
Sąd uznał za nietrafne stanowisko skarżącego, iż w sprawie winny zostać zastosowane przepisy ustawy obowiązujące w dniu złożenia wniosku a więc przed datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Bezspornym jest, iż złożenie wniosku o wpis na listę radców prawnych nie jest równoznaczne z uzyskaniem żądanego wpisu-wymaga bowiem wydania przez odpowiedni organ uchwały mającej charakter decyzji uznaniowej. Zauważyć należy, iż wniosek skarżącego datowany jest na dzień [...] grudnia 2006 r. podczas gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zapadło w dniu 8 listopada 2006 r.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.