Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na T. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "T." T. O. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości T. Podczas tej kontroli kierowca Z. P. prowadzący pojazd marki [...] o nr rej. [...], okazał między innymi wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na przedsiębiorcę A. O. T. Ponadto okazał kopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy T. O. T. oraz kopię postanowienia Sądu Rejonowego w C. o stwierdzeniu nabycia spadku po A. O. w całości przez brata T. O. Kierowca zeznał również, iż przedsiębiorca A. O. zmarł, zaś przewóz wykonywany jest przez przedsiębiorcę T. O. W toku wszczętego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. postępowania administracyjnego skarżący T. O. przedłożył pismo, w którym wyjaśnił, iż wstąpił, na zasadzie dziedziczenia ustawowego, we wszystkie prawa i obowiązki o charakterze majątkowym A.O., podnosząc, że dziedziczenie obejmuje również koncesje, licencje i zezwolenia, w tym wynikające z ustawy o transporcie drogowym. Przedłożył nadto zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na T. O. T. wydane w dniu [...] października 2005 r.
Organ I instancji przyjął, że skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia, co stanowi naruszenie przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.- dalej jako ustawa o transporcie drogowym).
Jako podstawę prawną decyzji przyjęto art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z lp.1.1.7 załącznika do tej ustawy.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzucała naruszenie art. 551 Kodeksu cywilnego przez przyjęcie, że prawa wynikające z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie stanowią składnika przedsiębiorstwa, art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego przez przyjęcie, że prawa wynikające z powyższego zaświadczenia z chwilą śmierci przedsiębiorcy nie przechodzą na jego spadkobierców oraz art. 16 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym przez jego zastosowanie, pomimo, że przepis ten dotyczy licencji a nie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.
Na skutek rozpoznania odwołania strony decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i zgodna z prawem, zaś argumenty strony przedstawione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jego uwzględnienia, gdyż naruszenia są oczywiste a kara nałożona została prawidłowo. W uzasadnieniu podkreślono, że tylko posiadanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne uprawnia do ich wykonywania, przy czym brak takiego zaświadczenia bez względu na jego przyczynę powoduje stan faktyczny sprzeczny z ustawą i sankcję karną.
Odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie zanegowania przejścia, z chwilą śmierci przedsiębiorcy na jego spadkobierców praw wynikających z zaświadczenia, organ II instancji przywołał art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą a taki charakter, zdaniem organu, posiada zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne. Zaświadczenie to bowiem jest zindywidualizowane i dotyczy konkretnego podmiotu. Organ wskazał ponadto, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują wprost w art. 16 ust 4 możliwość sukcesji praw w przypadku śmierci przedsiębiorcy w odniesieniu do licencji na transport drogowy a nie zaświadczenia.
Tym samym przedsiębiorca mógł odpowiednio wcześnie wystąpić o uzyskanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, co pozwoliłoby mu na wykonywanie przewozów bez łamania przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do Sądu strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymała zarzuty opisane w odwołaniu, dodatkowo zaś zarzuciła organowi błąd w zakresie stwierdzenia, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują dziedziczenia praw wynikających z zaświadczenia, ponieważ kwestie dziedziczenia uregulowano w przepisach Kodeksu cywilnego. W konsekwencji, aby zasada dziedziczenia przedsiębiorstwa doznała wyjątku w zakresie praw wynikających z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne konieczny byłby wyraźny zapis ustawowy a takiego nie ma.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Zaznaczył, że wyjaśnienia wyartykułowane w skardze stanowią powtórzenie zarzutów zamieszczonych w odwołaniu a tym samym argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostaje aktualna również dla potrzeb odpowiedzi na skargę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można podzielić stanowiska skarżącego w kwestii sukcesji praw wynikających z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne na spadkobierców przedsiębiorcy, na rzecz którego zaświadczenie zostało wystawione.
Art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, przy czym zgodnie z ust. 3 zaświadczenie powinno zawierać: oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres, numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej, rodzaj i zakres wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne oraz rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych. Powyższa konstrukcja wprowadza tym samym wymóg zgłoszenia przez każdego przedsiębiorcę, zamierzającego wykonywać przewóz na potrzeby własne, zgłoszenia powyższego faktu i uzyskania odpowiedniego zaświadczenia. W sytuacji, w której prowadzenie przewozów na potrzeby własne zgłasza konkretny przedsiębiorca, zaświadczenie potwierdzające wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne związane z tym skonkretyzowanym podmiotem nie może zaświadczać o wykonywaniu tego rodzaju przewozu przez inny podmiot.
Jak podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2005 r. (sygn. VI SA/Wa 1981/04, niepubl.) przeczy temu istota i charakter zaświadczenia a odmienna interpretacja byłaby sprzeczna z treścią art. 33 ustawy o transporcie drogowym. Zaświadczenie potwierdza tylko zgłoszenie, nie jest więc żadnym uprawnieniem powstałym w wyniku decyzji organu i nie może być przedmiotem jakiejkolwiek czynności prawnej, albowiem jest konsekwencją dokonanego zgłoszenia przez konkretnego przedsiębiorcę.
W konsekwencji, mając na uwadze, iż zaświadczenie związane było z osobą przedsiębiorcy A. O., wynikające z niego prawa nie mogły przejść na jego spadkobierców. Zgodnie bowiem z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą.
Należy ponadto podkreślić, iż dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych. Do spadku nie należą prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (p. "Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki" Elżbieta Skowrońska-Bocian, Wyd. LexisNexis). Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r. (sygn. IV CK 215/03 PiP 2005/6/111) wskazał, iż do spadku nie należą majątkowe prawa i obowiązki wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego). Takie prawa i obowiązki, jak wynika z cyt. orzeczenia Sądu Najwyższego, mimo że nie należą do spadku, mogą jednakże z chwilą śmierci ich podmiotów przejść na spadkobierców, lecz może to nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów tych działów.
W konsekwencji dopuszczalność sukcesji w drodze dziedziczenia praw wynikających z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne musiałaby wprost wynikać z przepisów ustawy o transporcie drogowym, na gruncie której nie przewidziano takiej możliwości, przy czym nadmienić należy, iż w art. 16 ust. 4 cyt. ustawy uregulowano kwestię wykonywania w przypadku śmierci osoby fizycznej uprawnień wynikających z udzielonej jej licencji na wykonywanie transportu przez osobę, która złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.