Uzasadnienie
Obwieszczeniem z dnia 4 grudnia 2019 r. Minister Klimatu zawiadomił, że na wniosek Inwestora zostało wszczęte postępowanie w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]", położonego na terenie miasta i gminy [...], powiat [...], województwo [...].
Pismem z dnia 17 stycznia 2020 r. Fundacja F. z siedzibą w K. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]".
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] Minister Klimatu działając na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej jako "kp.a." po rozpatrzeniu wniosku Fundacji F. z siedzibą w K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]", na rzecz P. S.A. postanowił odmówić dopuszczenia Fundacji F. z siedzibą w K. do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]", na rzecz P. S.A.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r. poz. 868 ze zm.), dalej jako P.g.g., jeżeli koncesja jest poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa, w postępowaniu koncesyjnym nie stosuje się przepisów o udziale organizacji społecznych. Zatem, zdaniem organu, przepis art. 33 P.g.g. wyłącza możliwość zastosowania w postępowaniu koncesyjnym, przy ziszczeniu się opisanego tam warunku, przepisów o udziale organizacji społecznych, a tymi przepisami są niewątpliwie przepisy ww. art. 31 k.p.a. W przypadku gdy organizacja społeczna miała nawet potencjalną możliwość aktywnego udziału w postępowaniu poprzedzającym postępowanie koncesyjne, tj. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to nie ma potrzeby, aby brała taki udział w tym postępowaniu koncesyjnym, w toku którego przedsiębiorca przedstawił taką decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach.
Takie rozwiązanie pozwala również uniknąć dublowania rozpoznawania stanowiska takiej organizacji w dwóch prowadzonych bezpośrednio po sobie postępowaniach administracyjnych, dotyczących de facto tego samego przedsięwzięcia.
Organ wskazał, że z materiałów postępowania wynika, iż toczące się postępowanie koncesyjne było poprzedzone postępowaniem w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko zakończonym wydaniem w dniu [...] stycznia 2020r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] decyzji, znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]", realizowanego w gminie [...]. Postępowanie to toczyło się z udziałem społeczeństwa. Regionalny Dyrektor w toku tego postępowania podał do publicznej wiadomości informacje o których mowa w art. 33 ust. 1 u.i.ś., odniósł się do złożonych wniosków, czego wyraz dał w treści uzasadnienia wydanej przez siebie decyzji stosownie do treści art. 37 u.i.ś.
Reasumując, skoro toczące się obecnie postępowanie koncesyjne było poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa, to w tym postępowaniu koncesyjnym nie stosuje się przepisów o udziale organizacji społecznych.
Pismem z dnia 13 lutego 2020r. Fundacja F. z siedzibą w K., wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższe postanowienie zarzucając:
- 1. naruszenie art. 31 kpa w zw. z art. 33 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez bezzasadne wyłączenie stosowania przepisów o udziale organizacji społecznych, a w konsekwencji błędną odmowę dopuszczenia Skarżącej do postępowania;
- 2. naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 11 kpa poprzez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistymi okolicznościami sprawy i wywiedzenie na tej podstawie niewłaściwych konsekwencji prawnych;
- 3. naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 31 § 2 in fine kpa poprzez brak odniesienia się do argumentów skarżącej i brak wyjaśnienia, przyczyn, dla których organ odmówił przedstawionym dowodom wiarygodności.
Zarzucając powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca powołała okoliczność, że w sprawie przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]", realizowanego w gminie [...] z wniosku Inwestora toczy się postępowanie przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska [...] i wskazała, że postępowanie nie zostało zakończone i nie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca wskazała, że na tej podstawie domniemywa, że wniosek dotyczy przedłużenia terminu obowiązywania koncesji dla wydobycia węgla brunatnego ze złoża "[...]" bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. na zasadach określonych w art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k o.o.ś., tj. poprzez jednokrotne wydłużenie terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla brunatnego do 6 lat, wyłącznie w przypadku gdy wydłużenie koncesji uzasadnione jest racjonalną gospodarką złożem oraz bez rozszerzenia zakresu koncesji.
Zdaniem skarżącej z okoliczności sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie nie spełnia przesłanek zastosowania art. 33 p.g.g., bowiem postępowanie koncesyjne (w tym wypadku o zmianę koncesji) nie zostało poprzedzone wydaniem decyzji środowiskowej w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa, a więc zastosowanie mają przepisy ogólne, w tym w szczególności art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto wskazała, że przedmiotowe postępowanie bezpośrednio dotyczy przedsięwzięcia mającego wpływ na przyrodę, krajobraz i środowisko naturalne, których ochrona należy do celów statutowych Skarżącej, a interes społeczny przemawia za udziałem w postępowaniu Skarżącej.
Skarżąca podnosi, że decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r., wydana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]" nie może stanowić decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która poprzedza koncesję wydaną w toku przedmiotowego postępowania wszczętego z wniosku Inwestora wskazanego w obwieszczeniu, albowiem postępowanie, w którym została wydana decyzja środowiskowa zostało wszczęte wnioskiem Inwestora z dnia [...] marca 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]" przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska [...].
Wydobycie węgla brunatnego ze złoża "[...]" prowadzone jest metodą odkrywkową od początku dwudziestego wieku, natomiast obecna odkrywka eksploatowana jest na podstawie koncesji nr [...] z roku 1994 r. Postępowanie środowiskowe wszczęte w roku 2015 r. dotyczyło przedsięwzięcia obejmującego eksploatację złoża "[...]" do roku 2044 r.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wskazana przez organ, jako przesłanka zastosowania art. 33 p.g.g. została wydana, dnia [...] stycznia 2020 r., tj. po wszczęciu przedmiotowego postępowania (Obwieszczenie - 4 grudnia 2019 r.) oraz po dacie zarówno nadania jak i wpływu do organu wniosku (kolejno 17 stycznia 2020 r. i 20 stycznia 2020 r.).
Organ wywodzi wniosek, jakim jest brak stosowania przepisów o udziale organizacji społecznych, z fałszywej przesłanki poprzedzenia przedmiotowego postępowania wydaniem decyzji.
Z okoliczności sprawy jasno wynika, że w chwili wszczęcia postępowania o zmianę koncesji nie istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotycząca przedsięwzięcia, polegającego na wydobyciu węgla brunatnego ze złoża "[...]".
Skarżący zauważył, że choć brak dołączenia decyzji środowiskowej do wniosku o wydanie decyzji określonych w art. 72 ust. 1 o.o.ś., może w określonych przypadkach stanowić brak formalny, uzupełniony następczo przez wnioskodawcę (Inwestora), to ma to miejsce jedynie w przypadku, gdy taka decyzja istnieje w obiegu prawnym w momencie wniesienia wniosku.
Zdaniem skarżącej fundacji organ dopuścił się naruszenie art. 31 § 2 ust. 2 k.p.a. poprzez bezzasadne wyłączenie jego stosowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz.U.2019.2325 ze zm.).
Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, skargę należało uznać za uzasadnioną.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Klimatu, którym odmówiono dopuszczenia Fundacji F. z siedzibą w K. do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]", na rzecz P. S.A.
Podstawę odmowy stanowił art. 33 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r. poz. 868 ze zm.), dalej jako P.g.g., zgodnie z którym jeżeli koncesja jest poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa, w postępowaniu koncesyjnym nie stosuje się przepisów o udziale organizacji społecznych. Przepis uzależnia stosowanie regulacji o udziale organizacji społecznych w postępowaniu koncesyjnym od tego, czy poprzedzało je postępowanie w przedmiocie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które toczyło się z udziałem społeczeństwa. Zatem jeżeli postępowanie zakończone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach toczyło się z udziałem społeczeństwa, to w następnym postępowaniu, tj. w postępowaniu koncesyjnym, nie stosuje się regulacji art. 31 k.p.a.
Jak słusznie zauważył organ, przepis art. 33 P.g.g. wyłącza możliwość zastosowania w postępowaniu koncesyjnym, przy ziszczeniu się opisanego tam warunku, przepisów o udziale organizacji społecznych, a tymi przepisami są niewątpliwie przepisy ww. art. 31 k.p.a. W przypadku gdy organizacja społeczna miała nawet potencjalną możliwość aktywnego udziału w postępowaniu poprzedzającym postępowanie koncesyjne, tj. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to nie ma potrzeby, aby brała taki udział w tym postępowaniu koncesyjnym, w toku którego przedsiębiorca przedstawił taką decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozstrzygając niniejszą sprawę sąd powziął jednak wątpliwość czy organ rozpoznając wniosek skarżącej fundacji o dopuszczenie do udziału w sprawie miał podstawę do zastosowania art. 33 P.g.g.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] stycznia 2020r. wydana została przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]", realizowanego w gminie [...]. Jak słusznie zauważyła jednak strona skarżąca postępowanie, w którym została wydana powyższa decyzja środowiskowa zostało wszczęte wnioskiem P. z dnia 2 marca 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]". Zakładany czas eksploatacji to 24 lata.
Natomiast Fundacja F. z siedzibą w K. wnosiła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]", na rzecz P. S.A., w której wniosek złożony został przez inwestora do organu 29 października 2019r. Wniosek ten dotyczył przedłużenia terminu obowiązywania koncesji dla wydobycia węgla brunatnego ze złoża "[...]" bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. na zasadach określonych w art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k) ustawy z dnia 3 października 2008r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018. poz. 2081 ze zm.) tj. poprzez jednokrotne wydłużenie terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla brunatnego do 6 lat.
Wobec powyższego zachodzą uzasadnione wątpliwości czy toczące się postępowanie koncesyjne było poprzedzone postępowaniem w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko i czy zachodziły podstawy do zastosowanie 33 P.g.g.
Organ zobowiązany zatem będzie do wyjaśnienia czy toczące się obecnie postępowanie koncesyjne było poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa, co uzasadniało stanowisko organu, że w tym postępowaniu koncesyjnym nie stosuje się przepisów o udziale organizacji społecznych.
Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a