Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1268/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi H. M. (dalej też jako skarżąca) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza, a także zwrócił skarżącej wpis sądowy w kwocie 200 zł.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w piśmie złożonym do Ministra Sprawiedliwości w dniu 22 lipca 2009 r. skarżąca złożyła oświadczenie o cofnięciu skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. o odwołaniu jej ze stanowiska notariusza. W związku z tym, że oświadczenie o cofnięciu skargi nie zostało skierowane bezpośrednio do Sądu, pismem z dnia 2 listopada 2009 r. Sąd zwrócił się do skarżącej o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy cofa skargę na wskazaną wyżej decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz wnosi o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W odpowiedzi H. M. pismem z dnia 20 listopada 2009 r. potwierdziła fakt cofnięcia przedmiotowej skargi. Z uwagi na to, że pismo to nie było podpisane przez H. M., Sąd przesłał jego kopię skarżącej w celu podpisania i ponownego przesłania do Sądu.
Ostatecznie przy piśmie z dnia 19 grudnia 2009 r. H. M. przesłała podpisane przez siebie oświadczenie z dnia 20 listopada 2009 r. o cofnięciu skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r.
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W omawianej sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1268/09 Sąd uznał, że oświadczenie strony o cofnięciu skargi było skuteczne i nie stwierdził, by cofnięcie skargi było niedopuszczalne. Skutkowało to umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że pismem z dnia 20 grudnia 2009 r. cofnęła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r., jednakże po szczegółowym zapoznaniu się z literaturą fachową jeszcze tego samego dnia, to jest 20 grudnia 2009 r., przesłała listem poleconym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym poinformowała Sąd o zmianie decyzji i podtrzymaniu złożonej skargi z wnioskiem o jej rozpoznanie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt II GSK 974/10 oddalił przedmiotową skargę kasacyjną. Podkreślił, iż z akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą VI SA/Wa 1268/09 nie wynika, aby do dnia wydania postanowienia umarzającego postępowanie przed Sądem pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącej odwołujące złożone skutecznie wcześniej oświadczenie o cofnięciu skargi. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji, po zbadaniu, czy cofnięcie skargi nie jest niedopuszczalne, był tymże cofnięciem skargi związany i stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. miał obowiązek umorzyć postępowanie.
W dniu 2 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga H. M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1268/09. Jako podstawę prawną skarżąca podała art. 273 § 2, art. 276, art. 277, art. 279, art. 281, art. 271 i art. 284 p.p.s.a. W ocenie skarżącej w wyniku umorzenia postępowania pozostała w obrocie prawnym decyzja Ministra Sprawiedliwości dotknięta wadą nieważności z art. 156 1 pkt 2 i pkt.4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej Minister Sprawiedliwości rażąco naruszył prawo powołując się na nieistniejący akt administracyjny, czyli uchwałę Rady Izby Notarialnej w B.. Skarżąca wyjaśniła, iż otrzymała kserokopię powyższej uchwały w formie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez pracownika Rady Izby Notarialnej w B., przy czym z uwagi na brak podpisów na tym egzemplarzu, był to akt administracyjny nieistniejący.
Nigdy nie wszedł zatem do obrotu prawnego. Skarżąca podkreśliła, że o kwalifikowanym charakterze powyższych wad przekonała się w trakcie rozmowy z profesor E. K. – W. przeprowadzonej w dniu [...] października 2011 r. Tym samym skarżąca uważa, iż wykazała, że nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarżąca zaznaczyła, iż nie może ponosić konsekwencji faktu, że Sąd nie zbadał wystarczająco dokładnie przesłanek wskazujących na niedopuszczalność cofnięcia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wskazała art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.). Jak przewiduje powyższy przepis, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z kolei art. 277 p.p.s.a. stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Zgodnie natomiast z art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
W świetle powyższych regulacji, badając dopuszczalność przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania sądowego, pod względem wskazanych wyżej przesłanek, Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżąca przywołuje w treści skargi jako podstawę wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. Podkreślenia jednakże wymaga, że spełnienie wymaganego przepisem art. 279 p.p.s.a. warunku "podania podstawy wznowienia" nie może ograniczać się jedynie do wskazania przepisu prawa, którego treść zawiera jedną z takich podstaw. Sformułowanie bowiem podstawy wznowienia przez przytoczenie odpowiednich przepisów dotyczących wznowienia postępowania przed sądem nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej przesłance. Prawidłowe podanie podstawy wznowienia zawartej w art. 273 § 2 p.p.s.a. zakłada bowiem, wskazanie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Z przepisu art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że chodzi o wykrycie późniejsze okoliczności tj. dowiedzenie się o ich istnieniu w czasie, w którym powołanie ich w zakończonym postępowaniu było niemożliwe. Wykrycie, o którym mowa w tym przepisie odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i podówczas nie zgłaszanych, bowiem nie były one znane stronom. Sytuacja taka nie odnosi się jednak do okoliczności i dowodów jawnych, wynikających z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę, czy też nawet orzekający w sprawie Sąd. Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy, co jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 maja 1967 r. I PZ 20/67 - nie należy do jej funkcji.
Tym samym podniesiony w skardze zarzut przyjęcia przez Sąd w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1268/09 błędnej interpretacji przepisu art. 60 p.p.s.a., nie odpowiada warunkowi wskazania okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mogących stanowić podstawę wznowienia w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Po pierwsze określone regulacje są częścią obowiązującego porządku prawnego i nie stanowią ani okoliczności, które mogą być przedmiotem dowodu (okoliczności faktycznych) ani też określonej kategorii środków dowodowych, o których wiedza w dacie orzekania mogłaby prowadzić do innego rozstrzygnięcia.
Po drugie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, iż interpretacja przepisów nie jest ani środkiem dowodowym, ani też okolicznością faktyczną (patrz postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r. wydane w sprawie sygn. akt II OSK 689/05, opubl. pod nr Lex 209431).
Na marginesie zaznaczyć należy, iż w sytuacji, w której w ocenie skarżącej sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, przysługiwała jej skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. To skarga kasacyjna jest bowiem środkiem procesowym, w którym można podnosić zarzuty nieuwzględnienia przez sąd określonej regulacji, przybierające postać naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, zgodnie z wymogami art. 174 p.p.s.a. W sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1268/09 skarżąca wniosła skargę kasacyjną, oddaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Reasumując stwierdzić należy, że argumenty zawarte w będącej przedmiotem niniejszej oceny skardze o wznowienie postępowania, pomimo wskazania jako jej podstawy przepisu art. 273 § 2 p.p.s.a., faktycznie nie spełniają wymogu istnienia powołanej przez stronę ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Dlatego wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu kontroli jest w sprawie niniejszej niedopuszczalne, a złożona skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. W tej sytuacji zbędne było badanie skargi z punktu widzenia pozostałych warunków formalnych przewidzianych przepisem art. 279 p.p.s.a., w szczególności warunku zachowania terminu do jej wniesienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji