Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. R. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest postanowienie z 31 stycznia 2022 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "organ", "Kolegium", "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), utrzymujące na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 27 września 2021 r., znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia o zgłoszeniu nabycia pojazdu marki D.nr rejestracyjny [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO wskazało, że pismem z 19 lipca 2021 r. Strona zawiadomiła o nabyciu pojazdu marki D.i wniosła o wydanie zaświadczenia o zgłoszeniu - jako właściciel auta, nabycia pojazdu w terminie przewidzianym prawem.
Postanowieniem z 27 września 2021r., znak [...] Prezydent m. st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia o zgłoszeniu nabycia tego pojazdu wskazując, iż rejestracji pojazdów, zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu dokonują starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu oraz, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do osób fizycznych i prawnych, które mają miejsce zamieszkania (siedzibę) na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, wnioskodawca zaś jest obywatelem Republiki Federalnej Niemiec i nie podlega obowiązkowi zgłoszenia nabycia pojazdu.
Rozpoznając zażalenie od powyższego postanowienia SKO, po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, podzielił stanowisko organu I instancji, że ze względu na to, że Strona nie posiada miejsca zamieszkania na terenie RP, Prezydent m, st. Warszawy, nie będąc właściwym do dokonania rejestracji zgłoszonego pojazdu, nie mógł również wydać Stronie zaświadczenia o żądanej treści.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając postanowienie SKO z 31 stycznia 2022 r. wniósł o jego uchylenie oraz postanowienia I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący, podobnie jak w postępowaniu administracyjnym wyjaśnił, że jest cudzoziemcem, niemającym miejsca zamieszkania na terenie Polski. Pojazd zakupił z założeniem, że będzie on poruszał się głównie na terenie Polski i będzie znajdował się większość czasu każdego roku w tym kraju. Tym samym nie powinno się, zdaniem Skarżącego, odmówić, odnotowania zgłoszenia nabycia pojazdu i w następstwie wydania zaświadczenia o które Skarżący wnioskował. Zdaniem Skarżącego, logicznym w niniejszej sprawie jest działanie, zgłoszenia nabycia pojazdu do organu, który go zarejestrował, w sytuacji gdy Skarżący nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Polski.
Skarżący uzupełnił swoje stanowisko w piśmie z 11 stycznia 2023 r. nadesłanym do Sądu jako uzupełnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W niniejszej sprawie Skarżący pismem z 19 lipca 2021 r. zawiadomił Prezydenta m. st. Warszawy o nabyciu pojazdu marki D.nr rejestracyjny [...] i wniósł o wydanie zaświadczenia o zgłoszeniu - jako właściciel auta, nabycia pojazdu w terminie przewidzianym prawem.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: "P.r.d."), właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
Skarżący zatem zawiadamiając Prezydenta m. st. Warszawy o nabyciu ww. pojazdu, zrealizował obowiązek wynikający z tego przepisu.
Organy obu instancji w niniejszej sprawie stoją na stanowisku, że ponieważ Skarżący nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Polski, nie podlega obowiązkowi wynikającemu z cyt. przepisu. Organy powołują się na treść art. 73 ust. 1 P.r.d., zgodnie z którym rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne.
Rozstrzygając niniejszą kwestię, Sąd całkowicie podziela stanowisko wyrażone w podobnej sprawie w wyroku z 17 maja 2022 r. o sygn. akt III SAB/Łd 39/22 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Wskazania wymaga zatem utrwalone orzecznictwo sądowe rozstrzygające kwestię charakteru prawnego czynności zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu. W postanowieniu z 19 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OW 97/20 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "przyjęcie przez starostę zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest czynnością w rozumieniu art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. obowiązek właściciela pojazdu jest zagrożony wysoce represyjną administracyjną karą pieniężną (w art.140 mb pkt 2 P.r.d. przewidziano, że za niewypełnienie obowiązku z art.78 ust.1 pkt 1 zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu wymierzana jest kara pieniężna w wysokości od 200 do 1000 zł). Niewykonanie obowiązku lub wykonanie go z opóźnieniem może powodować odpowiedzialność administracyjną, zagrożoną ww. karą administracyjną. Skoro niewykonanie obowiązku albo data jego wykonania może mieć znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej, to uznać należy, że przyjęcie zawiadomienia o wypełnieniu tego obowiązku przez starostę należy zakwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność starosty jest następstwem wykonania obowiązku przez podmiot administrowany, którego nieterminowe wykonanie jest zagrożonego sankcją administracyjną.".
Podobny pogląd wyraził NSA w postanowieniach z 7 maja 2021r. w sprawie o sygn. akt II GW 19/21 i z 27 lipca 2021r. w sprawie o sygn. akt II GW 44/21 oraz w wyroku z 28 września 2021r. w sprawie o sygn. akt II GW 67/21. Pomimo, że przywołane orzeczenia dotyczą czynności zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, w ocenie Sądu, w taki sam sposób należy ocenić czynność zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu a więc, jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a.").
Uznanie, że zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu za czynność określoną w art.3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. skutkuje tym, że nie mają do niego zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to bowiem sprawa w rozumieniu art.1 pkt 1 -6 K.p.a., a tylko sprawy określone w tym przepisie (tzn. w art.1 pkt 1-6) są normowane przez K.p.a. Pogląd, zgodnie z którym do sprawy zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu nie mają zastosowanie przepisy K.p.a. jest także powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA z 19 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OW 97/20, z 7 maja 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GW 19/21 i z 27 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GW 44/21 oraz w wyroku z 28 września 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GW 67/21). W tej sytuacji, w tego typu sprawach nie mają zastosowania przepisy K.p.a. dotyczące między innymi właściwości miejscowej organu administracji.
Wskazania wymaga, że kwestia właściwości miejscowej organu administracji w takich sprawach także była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i orzecznictwo w tym zakresie jest już utrwalone. Zastosowanie mają tutaj przepisy o właściwości miejscowej organu określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy. W przypadku rejestracji pojazdu reguły właściwości miejscowej określa art. 73 ust. 1-5 P.r.d. Organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia o nabyciu i zbyciu pojazdu jest zatem organ rejestracji pojazdu gdyż wszystkie kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Pogląd taki wyraził NSA w powoływanych już postanowieniach z 19 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OW 97/20, z 7 maja 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GW 19/21 i z 27 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GW 44/21 oraz w wyroku z 28 września 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GW 67/21.
Wobec powyższego, Sąd stwierdza, że organy obu instancji w niniejszej sprawie naruszyły art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 1 P.r.d., poprzez ich błędną interpretację prowadzącą do konstatacji, że obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. nie dotyczy Skarżącego, który nabył pojazd samochodowy, ponieważ nie ma on miejsca zamieszkania na terytorium Polski. Z tego też powodu odmówiono Skarżącemu wydania zaświadczenia o zgłoszeniu nabycia przedmiotowego pojazdu.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu w kwestii interpretacji art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 1 P.r.d., dotyczącej zawiadomienia na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., o nabyciu pojazdu na terytorium Polski przez podmiot niemający miejsca zamieszkania na terytorium Polski i ponownie rozważy kwestię wnioskowanego przez Skarżącego zaświadczenia o zgłoszeniu nabycia przedmiotowego pojazdu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Skarżący nie był reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w związku z czym na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 209 P.p.s.a., sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.