Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania I. W. i W. W. od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 roku, znak [...] wydanej z upoważnienia Zarządu Powiatu P., przez Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w P. o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej w wysokości 400 złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia
- 1) uchyliło zaskarżona decyzję w całości
- 2) wymierzyło I. W. i W. W. karę pieniężną w wysokości 400 złotych za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej Nr [...] – ul. P. w P. bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżący są właścicielami nieruchomości położonej przy działce nr [...], na której znajduje się przyłącze wodociągowe.
Z uwagi na powyższe zobowiązani są do uregulowania kwestii administracyjno-prawnej związanej z lokalizacją wyżej wskazanego urządzenia w pasie drogowym. Byli kilkakrotnie bezskutecznie zawiadamiani o konieczności wystąpienia do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W związku z tym Powiatowy Zarząd Dróg w P. wszczął postępowanie w sprawie wyznaczenia kary pieniężnej za umieszczenie przyłącza wodociągowego w pasie drogi powiatowej nr. [...] ul. P. w P. bez zezwolenia. Zdaniem organu I instancji obowiązek ponoszenia opłaty przez skarżących powstał począwszy od 1 stycznia 2015 roku. Taką datę przyjęto w konsekwencji jako początek dla ustalenia kary pieniężnej, albowiem do końca 2014 roku opłata została uregulowana od poprzedniej właścicielki urządzenia Pani M. T. Za rok 2015 aktualni właściciele nieruchomości położonej w P. przy ul. P. 102, dz. nr ew. [...], tj. p. I. i J. W. zostali obciążeni obowiązkiem zapłaty kary pieniężnej za zajmowanie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzenia w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi, na podstawie decyzji z dnia [...].10.2015 r., Nr [...].
Kara pieniężna została wyegzekwowana przez Urząd Skarbowy w P. Za rok 2016 analogiczną karę pieniężną zarządca drogi nałożył na zobowiązanych decyzją z dnia [...] maja, Nr [...]. Karę pieniężną p. I. i W. W. wpłacili dobrowolnie.
Obecnie istnieje konieczność nałożenia na stronę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego za 2017 rok, albowiem skarżący nie wystąpili o wydanie stosownego zezwolenia.
Z uchwały Nr [...] rady Powiatu P. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m² pasa drogowego dróg powiatowych wynika, że właściciel urządzenia jest obowiązany uiścić opłatę roczną do 15 stycznia każdego roku, z góry za każdy rok umieszczenia urządzenia – art. 40 ust. 13a ustawy o drogach publicznych.
Ustalając wysokość kary pieniężnej organ zastosował stawkę wynikającą z uchwały NR [...] rady Powiatu P. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1m² pasa drogowego dróg powiatowych, która wynosi:
[pic]
Wobec powyższego kara pieniężna stosownie do treści art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych została ustalona przez organ I instancji jako 10-krotność opłaty rocznej według wyliczenia:
[pic]
I. W. i W. J. W. odwołali się od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które podzieliło słuszność nałożenia na stronę kary pieniężnej. Z uwagi na to, że decyzja organu I instancji nie rozstrzyga w swojej sentencji, za jaki okres wymierza tę w/w karę, należało orzec o jej uchyleniu i jedocześnie nałożyć na skarżących karę pieniężną w wysokości 400 złotych za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2018 r. I. i W. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
- 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 w zw. z art. 80 i 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez nieudowodnienie winy w zakresie zarzucanego czynu I. i W. W., tj. zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. W decyzji SKO nie udowodniono, że skarżący swoim działaniem zrealizowali znamiona czynu zabronionego określonego w art. 40 ust. 12 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych. W ocenie skarżących zarzut zajęcia pasa drogowego powinien być udowodniony poprzez wykazanie winy oraz w jaki sposób skarżący zrealizowali znamiona czynu zabronionego polegającego na nielegalnym zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia. I. i W. W. wymierzono karę, ale nie udowodniono popełnienia ww. czynu, który powinien stanowić podstawę do jej wymierzenia. Tylko sprawca czynu może ponieść odpowiedzialność administracyjną.
- 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3a ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 40 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne uznanie, iż I. i W. W. są obowiązani do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, podczas gdy ww. przepisy stanowią, że jedynie inwestor jest stroną ww. postępowania, a także art. 40 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy poprzez błędne przypisanie skarżącym samowolnego zajęcia pasa drogowego, podczas gdy I. I W. W. nie podejmowali żadnych działań związanych z jego zajęciem.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:
- 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
- 2) zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli powyższe zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2017 r. p. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola, o której mowa w § 1 w myśl § 2 tegoż artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja, postanowienie, akt bądź inna czynność z zakresu administracji publicznej nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, natomiast nie kieruje się względami celowości czy tez słuszności.
Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2018 r. p.1302 z późn. zm., dalej ppsa)
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, ze skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tj. dz. U. z 2017 roku p. 2222 z poźn. zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie zezwolenie miałoby dotyczyć umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej w postaci przyłącza wodociągowego.
W myśl art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.
W świetle powyższego przy braku zezwolenia karę pieniężną nakłada się na podmiot, który dokonał zajęcia pasa drogowego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy umieszczenie przyłącza wodociągowego w pasie drogowym nastąpiło przed nabyciem przez skarżących sąsiadującej z nim nieruchomości. Organ nie wyjaśnił więc kto dokonał tego zajęcia, w szczególności, czy byli to I. i W. W. Przyłącze wodociągowe znajduje się w pasie drogowym a więc poza obszarem nieruchomości skarżących. Nie stanowi więc części składowej ich nieruchomości a więc tym samym nie jest ich własnością.
W tym stanie rzeczy zasadny jest zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, albowiem organy obu instancji nie poczyniły istotnych ustaleń odnośnie podmiotu, który dokonał zajęcia oraz czyją własność obecne owo przyłącze stanowi.
Zgodnie z art. 49 § 1 kc urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Tym bardziej więc owe urządzenia, jeżeli są poza nieruchomością, w pasie drogowym są własnością przedsiębiorstwa wodociągowego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zbada i wyjaśni wszystkie okoliczności związane z umieszczeniem w pasie drogowym przyłącza wodociągowego i czyją obecnie stanowi własność a następnie w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z art. 107§ 3 kpa.
Stwierdzone uchybienie skutkowało uchyleniem decyzji organów obu instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 ppsa.