Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] października 2020 r., o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. (dalej "WITD") o nałożeniu na I. S. (dalej "Skarżący") kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 oraz art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 z ze zm., zwanej dalej k.p.a.).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
- I. W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 18 czerwca 2019 r. stwierdzono, że kierujący Pan I. S. we własnym imieniu wykonywał krajowy transport drogowy osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z lotniska [...] (odloty - strefa E) w [...] na ul. [...] w [...]. Usługę na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Uber. Za wykonaną usługę pasażer uiścił opłatę w wysokości 21,60 zł. Przewóz był wykonywany samochodem osobowym marki Skoda o numerze rejestracyjnym [...]. Podczas wykonywania tego przewozu kierujący nie posiadał wymaganej licencji. Dlatego decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Pana I. S. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Kara została nałożona za naruszenia polegające na:
- - wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,
- - wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Decyzja o nałożeniu kary pieniężna za wyżej opisane naruszenia nie została zaskarżona.
II. W dniu 19 czerwca 2020 r. Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2019 r. gdyż jego zdaniem decyzja ta została dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że podczas kontroli w dniu 18 czerwca 2020 r. błędnie ustalono podmiot, w imieniu którego strona wykonywała kontrolowany przewóz drogowy bowiem Skarżący wykonywał ten przewóz w imieniu przedsiębiorcy S. Sp. z o.o. jako zleceniobiorca tego przedsiębiorcy.
Decyzją z dnia [...] października 2020 r. GITD odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r.
Od tej decyzji Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
GITD ponownie rozpoznając sprawę uznał, że zarzuty podniesione we wniosku nie znajdują uzasadnienia i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji WITD. Organ wskazał, że o skierowaniu decyzji do podmiotu niebędącego stroną można mówić wówczas, gdy decyzja określa prawa i obowiązki podmiotu, którego w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć. Natomiast przedstawiony przez stronę materiał dowodowy nawet nie uprawdopodobnia, że przewóz osób wykonywany w dniu 18 czerwca 2019 r. był realizowany na podstawie stosunku zlecenia łączącego Skarżącego ze spółką S. sp. z o.o.
- III. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił naruszenie:
- 1. Naruszenie przepisu art. 6, 7, 28, 77 i 80 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r., o nr [...] nakładającej na p. I. S. karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, pomimo iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż została ona skierowana do podmiotu, który nie był stroną w ww. sprawie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
- 2. Naruszenie przepisu art. 75, art. 80 i art. 156 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień Skarżącego - p. I. S. oraz zeznań Prezesa Zarządu S. Sp. z o.o. - p. M. I. G. oraz z dokumentu: potwierdzenia dokonania przelewu bankowego obejmującego honorarium za wykonywanie przewozów w imieniu i na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] m. [...],[...] (aktualny adres: ul. [...],[...]), co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia przez Organ, iż to Skarżący - a nie S. Sp. z o.o. - powinien być stroną postępowania prowadzonego uprzednio przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały rozwinięte.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze. Sąd stwierdził bowiem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wobec naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja GITD z [...] grudnia 2020 r. wydana na skutek wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez ten sam organ rozstrzygnięcia z [...] października 2020 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Przechodząc do wyjaśnienia prawnych podstaw rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Powyższa instytucja wyłączenia pracownika dotyczy również pracownika orzekającego w postępowaniu w trybach nadzwyczajnych, takich jak stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem kontroli w trybie nadzwyczajnym.(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2020 r. o sygn. akt II OSK 857/20 publ. CBOSA).
Sąd zauważa, że przepis art. 24 k.p.a. stwarza warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, gdy dana osoba, działając z upoważnienia piastuna organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który już raz uczestniczył w wydaniu decyzji ma ugruntowane poglądy na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. j.w.) stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do piastuna organu, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem, a contrario, przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt II GPS 4/12 (publ. j.w.). Zatem treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesądza o obowiązku wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym to postępowaniu ten sam zobowiązany organ ponownie rozpatruje sprawę (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1762/14, publ. j.w.).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zarówno decyzję z [...] października 2020 r. jak też decyzję z [...] grudnia 2020 r. wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisała ta sama osoba, tj. działający z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. N. jako Zastępca Dyrektora Biura Prawnego.
Zatem zaskarżona decyzja z [...] grudnia 2020 r. została wydana z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w stopniu uzasadniającym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a., natomiast w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
W sytuacji, gdy - jak w sprawie niniejszej - zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, ustosunkowanie się przez Sąd do merytorycznej argumentacji skargi - na obecnym etapie postępowania - należy uznać za przedwczesne. Sprawa będzie bowiem ponownie rozpoznawana co do istoty bez udziału pracownika organu podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 uzasadnia bowiem przyjęcie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można przeprowadzić jej na odległość, z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym kwotę 200 zł stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi oraz kwotę 480 zł wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800) oraz kwotę17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.