Uzasadnienie
W dniu 28 lipca 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony przez R. W. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie celem ustalenia stanu zdrowia i predyspozycji do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe pobierając emeryturę w kwocie 2 000 zł brutto, dysponując oszczędnościami w kwocie ok. 13 tysięcy złotych.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
- a) odpisu zeznania podatkowego skarżącego za rok 2007, ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskanego w tym okresie (np. zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego),
- b) odcinka ostatniego przekazu pocztowego emerytury skarżącego,
- c) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. czynsz; opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon).
Pismem z dnia 6 sierpnia 2008 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż nie jest w stanie przesłać jakichkolwiek dokumentów z powodów, o których mowa w piśmie z dnia 4 lipca 2008 r.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy R. W. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do kwestii podniesionej w odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia dokumentów stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił, dlaczego okoliczności wskazane przez niego w piśmie z dnia 4 lutego 2008 r. miałyby wpłynąć na niemożność przedłożenia żądanych dokumentów. W cyt. piśmie skarżący podkreślił bowiem, iż jest "osobą w podeszłym wieku, w odpowiedniej grupie socjalnej atakowanej bezzasadnie pomówieniami urzędników Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji".
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Co więcej, skarżący, jak wskazał w formularzu dysponuje oszczędnościami w kwocie ok. 13 tysięcy złotych i nie wykazał przy tym żadnych przeszkód uniemożliwiających przeznaczenie tych oszczędności na opłacenie kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.