Uzasadnienie
Z akt administracyjnych wynika, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2001r, W. M. zwrócił się Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art.145§ 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art.148 § 1 k.p.a. zakończonego ostateczną decyzją Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w [...] nr [...] z dnia [...].11.1997r. w przedmiocie obciążenia W. M. opłata drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zdaniem wnioskodawcy wskazana decyzja wydana została na podstawie nieprawdziwych faktów. Zdaniem W. M. ważenia pojazdu dokonano na terenie który nie ma legalizacji i przy pomocy niepełnego kompletu wag pod wszystkie osie pojazdu. Stwierdził, że pojazd nie mógł być przeciążony, bo w przeciwnym razie nie kontrolujący pojazd inspektorzy nie zezwoliliby na kontynuację jazdy. Dowodzi tego również niezwykle krótki okres w jakim dokonano wszystkich czynności kontrolnych tj. 20 minut.
Jak podnosi W. M. przeprowadzenie w tak krótkim okresie czasu wszystkich czynność kontrolnych łącznie z usunięciem przez kierowcę stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości (zwłaszcza iż sam kierowca bez specjalistycznego sprzętu nie mógł usunąć przekroczenia parametrów pojazdu) – nie było możliwe.
Decyzją z dnia [...] maja 2001r nr [...] Dyrektor Oddziału [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych działając na podstawie ar. 149 § 3 i 148 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 5 oraz ar 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 poz.1071 z 2000r. późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku W. M. o wznowienie postępowania w sprawie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, iż w jego ocenienie nie zachodzą przesłanki określone w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie, albowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika że organowi znane były okoliczności na które powoływał się w swoim wniosku o wznowienie postępowania W. M. Jednocześnie organ ustosunkował się szczegółowo do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę we wniosku z dnia [...] kwietnia 2001r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2001r. W. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu W. M. ponownie przytoczył okoliczności wskazane we wniosku z dnia [...] kwietnia 2001r, uzasadniające w jego ocenie konieczność wznowienia postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego po ponownym rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc uzasadnieniu decyzji, iż wniosek strony o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].11.1997 r. nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach i powoływanie się na art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest nieuprawnione bowiem nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, o których nie wiedział organ wydający decyzji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005r. W. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wnosząc o jej uchylenie. Skarżący ponownie wskazał na szereg nieprawidłowości w trakcie przeprowadzonej kontroli, a co w jego ocenie miało wpływ dokonane w sprawie ustalenia.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z póź. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2005r.
nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzją Dyrektora Oddziału [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych z dnia [...] maja 2001r. naruszają prawo.
Skarżący W. M. wystąpił do właściwego organu administracji z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie obciążenia go opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie, rozpoznając wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, Dyrektor Oddziału [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych zaniechał wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie. Wydał natomiast w dniu [...] maja 2001 r. decyzję nr [...], mocą której odmówił wznowienia postępowania, dokonując jednocześnie w tej decyzji rozstrzygnięcia merytorycznego poprzez stwierdzenie, iż nie zachodzi w sprawie podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie takie w świetle art. 149 kodeksu postępowania administracyjnego było niedopuszczalne.
Stosownie do treści art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania może mieć miejsce w sytuacji, gdy wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych tj. podanie złożyła osobą nie będącą stroną postępowania lub z przyczyn przedmiotowych np. sprawa nie należy do drogi postępowania administracyjnego lub decyzja nie jest ostateczną ewentualnie wniosek o wznowienie strona złożyła po upływie ustawowego terminu.
W sytuacji jednak gdy strona wnosi o wznowienie postępowania powołując się na okoliczności, które wyczerpują jedną z przyczyn wznowienia wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego - w przedmiotowej sprawie określoną w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. - i nie zachodzą przeszkody formalne, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania. Wszczęcie postępowania następuje w formie postanowienia, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. A zatem niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania.
Stanowisko takie potwierdza ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest nieprawidłowa, a stwierdzenie czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjne z dnia 16.05.1997 r. II SA 1549/55 LEX nr 29921; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjne z dnia 08.06.2001 r. II SA 420/01 LEX nr 77650).
Tym samym organ I instancji rozpatrując wniosek skarżącego o wznowienie postępowania miał prawo badać tylko dopuszczalność wznowienia z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Nie mógł natomiast na tym etapie postępowania oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez skarżącego W. M. faktycznie wystąpiły. Tę kwestię organ mógł rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny mieć na uwadze powyższe rozważania i w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, a więc je wznowić w formie postanowienia, albo odmówić jego wznowienia już w formie decyzji.
Skutkiem wznowienia postępowania może być dopiero przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia i merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Odmawiając wznowienia postępowania organ powinien natomiast wskazać formalne przyczyny odmowy wznowienia postępowania, albowiem przesłanką odmowy wznowienia nie może być negatywny wynik ustaleń, co do przyczyn wznowienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.