Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2004 r. Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji – skargę na decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na broń palną myśliwską.
Do skargi tej został załączony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie zainicjowane powyższym wnioskiem zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w dniu 25 stycznia 2005 r. w sprawie o sygn. akt OZ 1207/04, oddalającym zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy (sygn. akt VI SA/Wa 962/04). W postanowieniu NSA stwierdził, iż skarżący nie przedstawił okoliczności potwierdzających zasadność żądania w zakresie przyznania prawa pomocy.
W związku z wydanym przez NSA w/w postanowieniem z dnia 25 stycznia 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 14 maja 2005 r., wydanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r. - wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200,- złotych w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu, który wniósł nieskuteczne zażalenie na w/w zarządzenie (vide: postanowienie NSA z dnia 8 września 2005 r., II OZ 685/05- k. 101 akt sądowych).
W wyniku zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2005 r. – skarżący został ponownie wezwany (pismem Sądu z dnia 17 listopada 2005 r.) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200,- złotych w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 21 listopada 2005 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (uzupełniony następnie w dniu [...] stycznia 2006 r. na urzędowym formularzu PPF).
Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Następnie, w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu od w/w zarządzenia, postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż strona skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób niedostateczny udokumentowała swoją sytuację materialną, mającą stanowić podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata z urzędu. Powyższe postanowienie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę skarżącą zażalenia na w/w postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OZ 901/06, oddalił zażalenie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, iż skarżący Z. K. nie przedstawił żadnych nowych argumentów, które mogłyby poddać rewizji zaskarżone postanowienie. NSA dodał również, iż upór wnioskodawcy w tej sprawie i ciągłe składanie nowych wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy niezmienionym stanie faktycznym, nie mogą spowodować zmiany stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tym bardziej, że zostało ono zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powoduje to – zdaniem sądu II instancji – wyłączanie nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej także p.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z kolei art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Na gruncie kodeksu postępowania cywilnego za utrwalony w praktyce sądowej uznano pogląd Sądu Najwyższego, że złożenie w czasie biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powoduje przerwanie biegu tego terminu i w razie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych termin do uiszczenia opłaty sądowej biegnie na nowo od chwili doręczenia ponownego wezwania do jej uiszczenia.
Przedstawiony pogląd odnosi się do sytuacji procesowych normalnych, typowych. Zwracano bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego uwagę, iż powyższe stanowisko umożliwia przewlekanie procesu przez stronę, wskutek stałego ponawiania wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych po każdym doręczeniu wezwania do uiszczenia opłaty (por. np.: orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 1962 r., sygn. akt II CZ 121/62, OSPiKA 1963, z. 11, poz. 284.).
Aby zapobiec tego rodzaju działaniom w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono trafny pogląd, że "z przymiotu prawomocności postanowienia w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu" (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003/11/29).
Reasumując, należy przyjąć, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Dla wywołania przez ponownie złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej nie można przy tym uznać za wystarczające samo powołanie się przez stronę na nowe okoliczności, ale okoliczności te rzeczywiście muszą wystąpić. Ustaleń w tym względzie dokonuje sąd rozpoznając wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych. Konsekwencją oddalenia tego wniosku wobec ustalenia, że nie wystąpiły nowe okoliczności, jest stwierdzenie, iż wniosek ten nie przerwał terminu do uiszczenia opłaty sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999/9/153; podobnie /w:/ postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/196, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 1994 r. sygn. akt III SA 811/94, nie publik.).
Mając na uwadze fakt, iż instytucja "przyznania prawa pomocy" zawarta w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wzorowana na instytucji "zwolnienia od kosztów sądowych" w postępowaniu cywilnym, zaś przepisy dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu oraz skutków jego nieziszczenia są jedynie zmodyfikowanym odpowiednikiem przepisów postępowania cywilnego (zawartych w ustawie z dnia 13 sierpnia 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.), zastosowanie w drodze analogi rozwiązań ukształtowanych w procedurze cywilnej do postępowania sądowoadministracyjnego jest w pełni uzasadnione.
W sprawie niniejszej skarżący Z. K. po uprawomocnieniu się pierwszego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy został wezwany pismem z dnia 17 listopada 2005 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 21 listopada 2005 r. Strona skarżąca w dniu [...] grudnia 2005 r. ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został rozpoznany prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., w którym Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Stwierdzić zatem należy, że wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2005 r. (uzupełniony w dniu [...] stycznia 2006 r. poprzez złożenie formularza urzędowego PPF) nie przerwał terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który upłynął w dniu 28 listopada 2005 r.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.