Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wyłączenie Pani E. S. z ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 lutego 2011 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia u płatnika G. Spółka Komandytowa z siedzibą w L. przy ul. [...].
Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadkach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach").
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zawiadomił E. S. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z w/w spółką G. (v. zawiadomienie z dnia 31 października 2011 r.).
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] listopada 2011 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalił, że E. S. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z G. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w L. przy ul. [...], w okresie od 1 lutego 2011 r. do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia przedmiotowej umowy zlecenia.
W/w decyzja została doręczona E. S. w dniu 24 listopada 2011 r., NZOZ G. oraz ZUS O/L. - w dniu 30 listopada 2011 r.
Następnie Dyrektor ZUS Oddział w L. wystąpił do Dyrektora OWNFZ o zweryfikowanie między innymi w/w decyzji (v. znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej pismo Dyrektora ZUS z 6 grudnia 2011 r., które wpłynęło do organu I instancji 9 grudnia 2011 r.).
Powyższe pismo zostało potraktowane przez organ I instancji jako odwołanie od w/w decyzji Nr [...] i przekazane do rozpoznania Prezesowi NFZ (v. pismo organu I instancji z dnia 15 grudnia 2011 r. znak [...]).
Decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu w/w odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję z [...] marca 2012 r. doręczono: składającemu odwołanie, E. S. oraz G. Sp. k. z siedzibą w L. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z [...] marca 2012 r. wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., reprezentowany przez radcę prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sprecyzowanym pismem z 15 maja 2012 r. skarżący cofnął skargę.
Kolejnym pismem z 21 czerwca 2012 r. powtórnie skarżący ponowił oświadczenie o cofnięciu skargi i wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Z uwagi na złożenie przez skarżącego oświadczenia o cofnięciu niniejszej skargi w pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy można było uznać cofnięcie skargi za dopuszczalne.
W myśl bowiem art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę.
Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja z [...] marca 2012 r. została wydana przez Prezesa NFZ po rozpoznaniu odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., wniesionego w terminie o jakim mowa w art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Podkreślić przy tym należy, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie kwestionował zarówno w toku postępowania odwoławczego jak i w skardze do tutejszego Sądu, że jego pismo z 6 grudnia 2011 r. stanowi odwołanie strony postępowania od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2011 r. Nr [...].
Z kolei uznanie przez organ odwoławczy za stronę niniejszego postępowania administracyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych legitymowało ten podmiot do wniesienia niniejszej skargi (v. art. 50 § 1 ppsa). Wykluczone zatem było wydanie rozstrzygnięcia o odrzuceniu przedmiotowej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.
Wskazując na powyższe należy stwierdzić, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wadliwie uznał Zakład Ubezpieczeń Społecznych za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Stosownie do treści art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dalej również jako: u.ś.o.z. (Dz.U.08.164.1027 tj. ze zm.):
- 1. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń.
- 2. Do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
- 3. Wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.
- 4. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje sprawy, o których mowa w ust. 1, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję. Uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu.
- 5. Odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania.
- 6. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W wyroku z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 318/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że
"Przywołane wyżej przepisy mają charakter wyłącznie kompetencyjny, gdyż regulują kwestie uprawnień dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do wydawania decyzji w sprawach tam wymienionych. Nie wywierają natomiast skutku w sferze stosunku materialnoprawnego polegającego na jego ukształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu, co z punktu widzenia adresata decyzji znajduje wyraz w przyznaniu mu uprawnień lub nałożeniu obowiązku bądź też stwierdzeniu istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku".
Powstaje pytanie, czy organ administracji publicznej, w przedmiotowej sprawie - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, składając wniosek o ustalenie podlegania przez daną osobę ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu, ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Niewątpliwie jest wnioskodawcą zainteresowanym uzyskaniem decyzji przez NFZ w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym określonej osoby. To uprawnienie - złożenie wniosku wynika wprost z art. 109 u.ś.o.z. Ma ono jednak także charakter kompetencyjny. Taką rolę w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wyznaczyła mu ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tym samym ograniczyła jego zakres uprawnień procesowych.
Zdaniem Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych składając wniosek o rozpatrzenie indywidualnej sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym nie działa jako "nosiciel" interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, lecz jako podmiot władzy publicznej wykonujący ustawowo przyznane mu kompetencje. Zakład Ubezpieczeń Społecznych działa w granicach własnych, przyznanym mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego organu. Złożenie wniosku nie generuje interesu prawnego. Przez złożenie wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie stał się stroną toczącego się postępowania administracyjnego, a tym samym nie miał statusu uczestnika postępowania na prawach strony, w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.
Wyłączenie możliwości korzystania z praw strony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych skutkuje brakiem legitymacji do złożenia odwołania od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydanej w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miał statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa – w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] ustalającą, że E. S. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie wskazanym w tej decyzji.
Zważywszy, że nie jest dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby (podmiotu) nie będącej stroną postępowania (choć za taką się uważa). Organ odwoławczy w takiej sytuacji zobowiązany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Zdaniem Sądu, na gruncie niniejszej sprawy wykluczone jednak było uznanie, że doszło do rażącego – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 zd. drugie kpa – naruszenia art. 138 w zw. z art. 127 § 1 kpa albowiem w przesłance rażącego naruszenia prawa jako przyczyny nieważności nie mieści się błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną.
W rozpatrywanym przypadku Sąd uznał, że Prezes NFZ dokonał wadliwej interpretacji powołanego art. 109 uośz, a w szczególności ust. 3 tego przepisu, która doprowadziła go do nieuprawnionego wniosku, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał status strony (posiadał interes prawny) w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] listopada 2011 r.
Mając na uwadze powyższe, cofnięcie niniejszej skargi Sąd uznał za dopuszczalne, a zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ppsa umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.