Uzasadnienie
Decyzją z [...] marca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezesa UOKiK) nałożył na Gminę [...] (dalej Gmina) obowiązek wykonania przez nią, w terminie do 31 maja 2012 r., złożonych zobowiązań, mających na celu niestosowanie praktyk ograniczających konkurencję na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odbioru ścieków.
Skarżąca – J. K., pismem z 11 września 2015 r. zwróciła się do Prezesa UOKiK o skontrolowanie wykonania przez Gminę ww. decyzji.
Prezes UOKiK powyższe pismo skarżącej potraktował jako skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. i w odpowiedzi (pismem z 14 października 2015 r.) uznał tą skargę za nieuzasadnioną.
Pismem z 29 listopada 2016 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej WSA) skargę na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie skontrolowania wykonania przez Gminę ww. decyzji z [...] marca 2012 r. Podniosła, że Prezes UOKiK poinformował ją, że owa decyzja została wykonania, jednak w sprawie tej nie wydał ani postanowienia, ani żadnego innego aktu kończącego owo postępowanie kontrolne. Działanie to jej zdaniem jest zarówno na szkodę konsumentów, jak i Skarbu Państwa, gdyż prawo przewiduje wysokie kary za każdy dzień zwłoki za niewykonanie decyzji UOKiK. Zdaniem skarżącej decyzja nigdy nie została przez Gminę wykonana w całości.
Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
W sferze faktów Sąd stwierdza, że - jak wynika z dokumentów nadesłanych przez Prezesa UOKiK, decyzją z 30 marca 2012 r., w oparciu m.in. o art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007, nr 50, poz. 331 ze zm.), dalej ustawa, Prezes UOKiK nałożył na Gminę obowiązek wykonania przez nią, w terminie do 31 maja 2012 r., złożonych zobowiązań mających na celu niestosowanie praktyk ograniczających konkurencję na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odbioru ścieków. W decyzji tej – skierowanej wyłącznie do Gminy, organ pouczył, że w myśl art. art. 81 ust. 1 ustawy w zw. z art. 47928 § 2 k.p.c., przysługuje od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Uprawnienie do złożenia od powyższej decyzji odwołania przysługiwało zatem wyłącznie Gminie.
W ocenie Sądu skarżąca w żadnym razie, w ramach powyższego postępowania, nie miała zatem możliwości skutecznego wszczęcia postępowania kontrolnego w zakresie wykonania przez Gminę ww. decyzji. To powoduje, że Prezes UOKiK w uprawniony sposób przyjął, że jej pismo z [...] września 2015 r. było skargą powszechną, złożoną do niego w trybie art. 227 k.p.a. W konsekwencji organ prawidłowo, pismem z 14 października 2015 r., skargę tą załatwił, udzielając skarżącej informacji, że jest ona niezasadna.
W tym stanie skarżąca złożył do WSA skargę, której przedmiotem uczyniła bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie skontrolowania wykonania przez Gminę ww. decyzji z [...] marca 2012 r. W jej ocenie organ kończąc to postępowanie winien był wydać postanowienie lub inny akt, czego nie zrobił i dlatego pozostaje w bezczynności/przewlekłości.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z mocy art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Krótkiego wyjaśnienia przy tym wymaga, że akt (czynność), na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego, musi charakteryzować się tym, że został podjęty w indywidualnej sprawie i skierowany do oznaczonego podmiotu oraz dotyczy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Aby akt lub czynność organu administracji podlegała kognicji sądów administracyjnych musi mieścić się w kryterium "z zakresu administracji publicznej" oraz musi dotyczyć przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
Z uwagi na zakres badanej skargi wyjaśnienia wymaga również, że bezczynność/przewlekłość organu podlega kognicji sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłoby być zaskarżone do sądu administracyjnego.
Reasumując powyższe Sąd stwierdza, że skarga podlega odrzuceniu, gdyż postępowanie w zakresie kontroli wykonania/niewykonania przez Gminę ww. decyzji Prezesa UOKiK z [...] marca 2012 r. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Tym samym także wszelkie orzeczenia wydane w jego ramach, a także ewentualna bezczynność lub przewlekłość w ich wydaniu, również nie leży w zakresie kontroli sądu administracyjnego, gdyż z woli ustawodawcy właściwym do kontroli takiego postępowania jest wyłącznie sad powszechny - Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego brak jest w niniejszej sprawie podstaw do przyjęcia właściwości sądu administracyjnego (WSA) do rozpoznania skargi na bezczynność/przewlekłość Prezesa UOKiK w wydaniu postanowienia lub innego aktu kończącego postępowania kontrolne w zakresie wykonania przez Gminę ww. decyzji.
Wobec tego Sąd stwierdza, że skarga jako niedopuszczalna, w świetle art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.