Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SAB/Wa 38/20

Uzasadnienie

B. W. (dalej jako "skarżący", "strona") pismem z 3 stycznia 2020 r. złożył do Referatu Skarg Naczelnej Rady Adwokackiej skargę na działania adwokata C. N., prowadzącego kancelarię adwokacką w W.. Z treści owej skargi wynika, iż pismo to stanowi w rzeczywistości zawiadomienie o popełnieniu przez ww. adwokata deliktu dyscyplinarnego. W odpowiedzi, pismem z [...] stycznia 2020 r. sygn. [...] Naczelna Rada Adwokacka poinformowała skarżącego, iż nie jest celowe nadania ww. sprawie dalszego biegu z uwagi na znacznie wykraczający poza wskazany w art. 88 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1513 ze zm.; dalej "ustawa – Prawo o adwokaturze") termin dotyczący instytucji przedawnienia.

Pismem z 6 marca 2020 r. skierowanym do Naczelnej Rady Adwokackiej, skarżący wezwał ww. organ do wydania postanowienia pod rygorem złożenia skargi na bezczynność. Z treści pisma wynika, iż zakreślił Naczelnej Radzie Adwokackiej termin 14 dni do wydania postanowienia w przedmiocie złożonego przez niego uprzednio zawiadomienia o popełnieniu deliktu dyscyplinarnego przez C. N..

Pismem z 17 maja 2020 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej "organ") w przedmiocie wydania postanowienia na skutek złożonego zawiadomienia o popełnieniu deliktu dyscyplinarnego (postanowienia o wszczęciu postępowania lub odmowie wszczęcia postępowania). W skardze wniósł o zobowiązanie Naczelnej Rady Adwokackiej o wydanie postanowienia w przedmiocie złożonego zawiadomienia o popełnieniu deliktu dyscyplinarnego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga w rozpoznawanej sprawie podlega odrzuceniu.

Sąd administracyjny, rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu – Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie zawiadomienia o popełnieniu deliktu dyscyplinarnego przez adwokata C. N..

Wskazać należy, że kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów i aplikantów adwokackich uregulowana jest w przepisach ustawy – Prawo o adwokaturze, w Dziale VIII.

Zgodnie z art. 80 ustawy – Prawo o adwokaturze, adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych, a adwokaci również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8b. W sprawach dyscyplinarnych orzekają: sąd dyscyplinarny izby adwokackiej oraz Wyższy Sąd Dyscyplinarny, które wydają rozstrzygnięcia w formie orzeczeń lub postanowień (art. 91 ust. 1 oraz art. 95 ustawy – Prawo o adwokaturze). Zgodnie zaś z art. 95n wskazanej wyżej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Z powyższych regulacji wynika, że postępowanie dyscyplinarne adwokatów nie podlega regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisom ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego. Rozstrzygnięcia podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny zatem nie jest kompetentny do kontroli postępowania dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów i aplikantów adwokackich.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca wskazał expressis verbis w konkretnych przepisach ustawy – Prawo o adwokaturze, od jakich rozstrzygnięć przewiduje kontrolę sądów administracyjnych. Kognicję sądów administracyjnych ustawodawca przewidział w następujących przypadkach: wpisu na listę adwokatów (art. 68 ust. 6b i ust. 7); sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od uchwały o wpisie na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich (art. 69a ust. 2); odmowy wpisu na listę aplikantów (art. 75 ust. 8 i ust. 9); uchwały komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącej wyniku egzaminu adwokackiego (art. 78h ust. 11); skreślenia z listy aplikantów adwokackich (art. 79 ust. 4).

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Zatem zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi przewidziana w art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.