Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 września 2014 r. L. B. – skarżący w niniejszej sprawie, wniósł za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność tego organu w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie leczenia interferonem.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił w szczególności, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przysługujących mu w postępowaniu przed organem odwoławczym na podstawie art. 37 § 1 Kpa., tj. nie skierował do Prezesa NFZ wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co oznacza, że nie spełnił przesłanki skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Odnotowania wymaga, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych m.in. w pkt 1, tj. bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej.
Wobec tego stwierdzić należy, że wskazana na wstępie skarga na bezczynność Prezesa NFZ w wydaniu żądanej przez skarżącego decyzji podlega kontroli sądu administracyjnego. Nadto Sąd uznał, że skarga zawiera wszystkie elementy formalne wymagane dla pisma procesowego i wniósł ją uprawniony podmiot.
Przechodząc do badania dopuszczalności skargi pod względem trybu i terminu jej wniesienia zauważyć należy, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...) – w rozpoznawanym przypadku przed Prezesem NFZ. W myśl § 2 ww. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W niniejszej skardze Prezesowi NFZ zarzucana jest bezczynność w rozpoznaniu odwołania, tj. w wydaniu decyzji. Wobec tego skarżącemu w tym postępowaniu służyły środki przewidziane w art. 37 § 1 Kpa., tj. zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazane środki prawne, tj. zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, stanowią bowiem środki zaskarżenia, w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., a więc dopiero po ich wyczerpaniu skarżący mógł skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Należy zauważyć, że w literaturze wyraźnie przyjmuje się, że w ujęciu znowelizowanego w grudniu 2010 r. przepisu art. 37 § 1 Kpa., wniesienie skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, będzie dopuszczalne po złożeniu zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa., a w wypadku braku organu wyższego stopnia, po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (tak: m.in. /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV).
W tym miejscu, celem ustalenia, który z ww. środków powinien skarżący wykorzystać, należy podnieść, że Prezes NFZ jest organem nie posiadającym nad sobą organu wyższego stopnia, do którego można by było wnieść zażalenie, zatem skarżący przed złożeniem skargi na bezczynność, winien był wezwać Prezesa NFZ do usunięcia naruszenia prawa.
Jak wynika z akt sprawy, nadesłanych przez organ przy piśmie z 16 października 2014 r., skarżący przed wniesieniem skargi nie dopełnił wskazanego powyżej warunku, tj. nie wezwał organu, w trybie art. 37 § 1 Kpa., do usunięcia naruszenia prawa, co potwierdził również Prezes NFZ w odpowiedzi na wniesioną skargę.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący aby mógł skutecznie wnieść skargę na bezczynność Prezesa NFZ, powinien był uprzednio wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa. Innymi słowy, skoro skarżący obowiązku tego nie spełnił, to tym samym nie wyczerpał przysługującego mu trybu zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, warunkującego skutecznie wniesienie skargi do Sądu, w konsekwencji czego jego skarga podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 ust. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.