Uzasadnienie
Decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku K. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca"), Prezydent [...] (dalej także jako: "Organ I instancji") zezwolił Wnioskodawcy na zajęcie w W., na terenie dzielnicy M. pasa drogowego przy ul. K. (dz. ew. nr [...] z obrębu [...], dz. ew. nr [...] z obrębu [...]), w celu umieszczenia przewodu wodociągowego w terminie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r.
Pismem z 27 lipca 2017 r. Wnioskodawca, załączając protokół odbioru końcowego poinformował, iż sieć wodociągowa objęta decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] została przekazana na M. w [...] S.A. (dalej: "Skarżącego", "Stronę", "M.") i że płatnikiem opłat ma być M.. Jednocześnie Wnioskodawca złożył oświadczenie, w którym wyraził zgodę na "przepisanie" ww. decyzji na rzecz Skarżącego.
Wnioskiem z 5 czerwca 2020 r. M. wystąpiło do Prezydenta [...] o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. K. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]) w celu umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej – przewodu wodociągowego, w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2045 r. W uzasadnieniu wniosku M. powołało się na decyzję z [...] lutego 2017 r. nr [...] oraz protokół odbioru końcowego wodociągu z dnia [...] lipca 2017 r.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku ostateczną decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] Prezydent [...] – w punkcie 1 decyzji zezwolił M. na zajęcie wnioskowanego odcinka pasa drogowego ul. K. w celu umieszczenia przewodu wodociągowego, w terminie od dnia 5 czerwca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. oraz w punkcie 2 decyzji – odmówił zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego na wskazany we wniosku cel, w terminie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 4 czerwca 2020 r.
Powyższa decyzja została doręczona M. w dniu 22 lipca 2020 r.
Od ww. decyzji Skarżący nie złożył odwołania.
Zawiadomieniem z 26 sierpnia 2020 r. Organ I instancji zawiadomił M. o wszczęciu z urzędu postepowania w sprawie naliczenia kary pieniężnej za zajęcie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 4 czerwca 2020 r., bez zezwolenia zarządcy drogi, części pasa drogowego u. K. w celu umieszczenia przewodu wodociągowego.
Następnie zawiadomieniem z 2 października 2020 r. i z 21 grudnia 2020 r. Prezydent [...] poinformował Skarżącego o zebraniu całego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z tym materiałem.
W dniu 15 stycznia 2021 r. do Organu I instancji wpłynęło ponaglenie złożone przez Skarżącego w trybie art. 37 § 1 i § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "Kpa"), w którym wskazano, że wobec braku i zaniechania prowadzenia postępowania administracyjnego i w jego wyniku wydania, zawierającej obowiązujące także obecnie zezwolenie zarządcy drogi na zajęcie przez M. w [...] S.A. pasa drogowego drogi gminnej ul. K. w celu umieszczenia przewodu wodociągowego o pow. 29.70 m.kw., organ ten pozostaje w bezczynności.
Skarżący wskazał, że ma to związek z wnioskami wszczynającymi takie postępowanie, wynikającymi z pisma z dnia 27 lipca 2017 r., złożonego przez K. S., prowadzącego działalność gospodarczą, w którym załączając protokół odbioru końcowego, K. S. poinformował zarządcę drogi, iż sieć wodociągowa objęta decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] została przekazana na majątek M. w [...] S.A. i że płatnikiem opłat ma być M. w [...] S.A. oraz z załączonego do tego pisma oświadczenia, w treści którego K. S. wyraził zgodę na "przepisanie" na rzecz M. w [...] S.A. ww. decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Organ II instancji") postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...], na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 Kpa stwierdziło, że Organ I instancji nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. K., w celu umieszczenia przewodu wodociągowego przez Skarżącego.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Organ II instancji wskazał, że Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji ostatecznej z [...] lipca 2020 r. Organ II instancji podniósł, iż Stroną postępowania, w którym wydana została decyzja z [...] lutego 2017 r. [...] był wyłącznie K. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "P." w siedzibą w W.. Jak wskazało SKO z powyższego wynika, że brak jest nierozpatrzonego wniosku M. w [...] S.A. w sprawie zajęcia odcinka pasa drogowego ul. K. w celu umieszczenia ww. przewodu wodociągowego. Tym samym brak jest postępowania, którego przewlekłość albo bezczynność organu administracji mogłaby być przedmiotem skargi Strony w trybie art. 37 Kpa.
Pismem z 12 lutego 2021 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na niewydaniu decyzji w postępowaniu wszczętym w związku ze złożonymi wnioskami wynikającymi z pisma z 27 lipca 2017 r. złożonego przez K. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P.".
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)–c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z treści art. 53 § 2 b p.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie ponaglenie do organu zostało skierowane do właściwego w myśl art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. organu, to jest do organu wyższego stopnia, jakim w odniesieniu do organu prowadzącego postępowanie (Prezydenta miasta), jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie.
Przechodząc do rozważań czy w rozpatrywanej sprawie doszło do zarzuconej w skardze bezczynności, należy wskazać, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – o czym stanowi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Z kolei w myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zasady te odnoszą się także do postępowania przed organem odwoławczym.
Z zarzucaną w skardze bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie załatwienia sprawy, organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt. 1-4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie, Skarżący zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w zakresie podjęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie przez Stronę pasa drogowego ul. K. w celu umieszczenia przewodu wodociągowego w terminie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 4 czerwca 2020 r.
Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja w tym przedmiocie została wydana przez organ I instancji w dniu [...] lipca 2020 r. nr [...], w której Prezydent [...] odmówił wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez Skarżącego w ww. terminie. Decyzja ta stała się ostateczna.
W tych okolicznościach sprawy, zarzut pozostawania organu I instancji w bezczynności jest pozbawiony podstaw, gdyż sprawa została już rozstrzygnięta powyższą decyzją administracyjną. Strona mogła od decyzji tej wnieść odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, jeżeli uznała, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem, czego jednak nie uczyniła.
W tym stanie sprawy, jedynie wyeliminowanie wspomnianej decyzji z obrotu prawnego, np. w wyniku wznowienia postępowania, mogłoby w konsekwencji powodować konieczność ponownego podjęcia przez organ I instancji postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie przez Skarżącego pasa drogowego ul. K. we wskazanym wyżej terminie, natomiast brak jest ku temu jakichkolwiek podstaw w okolicznościach faktycznych oraz prawnych rozpoznawanej sprawy. Nie ma w tym przypadku żadnego znaczenia okoliczność, iż zezwolenie w tym zakresie uzyskał uprzednio inny przedsiębiorca (K. S.), gdyż dotyczyło ono innego okresu tj. od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, LEX nr 2649579, "celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających żądanie. Oznacza to, że Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.
W konsekwencji w przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie, mimo obowiązku wszczęcia postępowania w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji, organ administracji pozostaje w zwłoce w wydaniu tej decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany, chociaż upłynął już przewidziany na to termin. W przypadku, gdy taka sytuacja zachodzi w dacie orzekania, sąd wydaje wyrok na podstawie art. 149 p.p.s.a., zobowiązując organ administracji do wydania w określonym terminie decyzji (postanowienia), wydania innego aktu, bądź podjęcia czynności. Jeżeli natomiast organ wydał decyzję (lub w inny sposób zakończył postępowanie) przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to brak jest podstaw do uznania, że organ ten pozostaje w bezczynności.
Celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Zatem w sytuacji, gdy organ załatwił sprawę przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, skarga ta winna podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona." Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni popiera.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.