Uzasadnienie
Pismem z [...] listopada 2020 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: wnioskodawca, spółka) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS, organ rentowy) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie do Sądu koperty, w której została wniesiona skarga na postanowienie organu rentowego z [...] czerwca 2020 r., odmawiające wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt VI SA/Wa 1952/20.
Odpowiadając na złożony wniosek, organ rentowy uznał go za bezpodstawny, podnosząc, że koperta, w której została nadana skarga (w sprawie VI SA/Wa 1952/20) nie stanowi akt sprawy, a organ nie podnosił, że skarga jest spóźniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. Rolą grzywny jest także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu Sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874).
W ocenie Sądu, wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niezasadny, bowiem rozpoznawany wniosek został złożony w odpowiedzi na wystosowane w sprawie VI SA/Wa 1952/20 wezwanie z [...] listopada 2020 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania dokumentu, z którego wynikałaby data nadania skargi, pod rygorem jej odrzucenia (k. 44 akt sądowych VI SA/Wa 1952/20). Powyższe wezwanie Sądu było podyktowane koniecznością wyjaśnienia wątpliwości związanych z terminowością wniesienia skargi w sprawie VI SA/Wa 1952/20, bowiem wnioskodawca złożył – w odniesieniu do tej samej ubezpieczonej - drugą skargę na postanowienie organu rentowego z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, której została nadana sygn. akt VI SA/Wa 1953/20. Owa wątpliwość powstała na skutek wskazania na obu kopertach, w których zostały wniesione skargi, tego samego oznaczenia: [...].
Należy jednocześnie zauważyć, że wspomnianym oznaczeniem nie opatrzył organ ani zaskarżonych postanowień, ani wcześniejszego postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej. Natomiast zaskarżona do sądu powszechnego decyzja ma Nr [...]. Skargi zaś zostały nadane odpowiednio [...] lipca 2020 r. i [...] lipca 2020 r. Dążąc do zapewnienia spółce konstytucyjnego prawa do sądu, Sąd uznał, iż należy wyjaśnić, czy wobec wskazania na obu kopertach tego samego oznaczenia, organ rentowy prawidłowo dołączył rzeczone koperty do właściwych odpowiedzi na skargi, a tym samym czy skargi w sprawach VI SA/Wa 1952/20 i VI SA/Wa 1953/20 wniesione zostały z zachowaniem ustawowego terminu. Stąd wezwał spółkę do nadesłania stosownego dokumentu w sprawie VI SA/Wa 1952/20, bowiem w tej sprawie zaskarżone postanowienie zostało doręczone spółce [...] czerwca 2020 r., zatem termin do jej wniesienia upływał [...] lipca 2020 r.
Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wniesienie skargi po terminie skutkuje jej odrzuceniem. Dlatego wyjaśnienie wątpliwości sądu co do terminowości wniesienia skargi jest obowiązkiem strony skarżącej w ramach uzupełniania braków formalnych skargi (art.49 § 1 p.p.s.a.).
Reasumując, w stanie faktycznym rozpoznawanego wniosku nie było podstaw do wymierzenia Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.