Uzasadnienie
G. K. (dalej też "wnioskodawczyni") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej też "Prezydium NRA") grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania odwołania od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z [...] czerwca 2018 r. nr [...] pkt b wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami.
Odpis wniosku o wymierzenie grzywny został doręczony organowi 10 stycznia 2024 r., organ nie zajął stanowiska w sprawie.
Dnia 4 kwietnia 2024 r. wpłynął do Sądu wniosek o umorzenie postępowania z uwagi na prawomocne i wykonalne orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w W. o wydaleniu wnioskodawczyni z Adwokatury. Wniosek został podpisany przez adw. J. S., jako działającego w imieniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jednakże pomimo wezwania do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa do reprezentowania organu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przed sądami administracyjnymi, pełnomocnictwo nie zostało w niniejszej sprawie złożone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2 cyt. przepisu). Obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. Organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zawsze obowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, jak ocenia skargę. O dopuszczalności skargi, czy jej brakach formalnych rozstrzyga wyłącznie sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę. W tym miejscu należy zwrócić dodatkowo uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. III OPS 1/23, zgodnie z którą dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepis zaś art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 16 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 r. wynagrodzenie to wyniosło 6246,13 złotych.
Sprawa, w której wnioskodawczyni zarzuca Prezydium NRA naruszenie ustawowego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. została zarejestrowana pod sygn. akt VI SAB/Wa 53/23 i dotyczy nierozpoznania odwołania z 17 lipca 2018 r. od uchwały Nr [....] pkt b Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. Z treści skargi wynika, że przed wniesieniem skargi skarżąca wystosowała do organu ponaglenie z 15 września 2021 r. Do skargi organ nie załączył koperty, w której została nadana skarga, jak również ponaglenia będącego złącznikiem do skargi.
W odpowiedzi na skargę, która została nadana 10 sierpnia 2023 r., organ wniósł o załączenie akt osobowych skarżącej dołączonych do sprawy VI SA/Wa 720/22 i wskazał, że nie dysponował i nadal nie jest w posiadaniu akt osobowych skarżącej.
Po otrzymaniu wezwania, organ nadesłał kserokopię koperty, w której jak wskazał prawdopodobnie została nadana skarga oraz pismo potwierdzające wpływ skargi do organu 8 lutego 2022 r.
Zarządzeniem z 21 lutego 2024 r., występujący w sprawie VI SAB/Wa 53/23 pełnomocnik organu, został wezwany do nadesłania akt administracyjnych dotyczących uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], odwołania skarżącej z 17 lipca 2018 r. na ww. uchwałę, ponaglenia z 15 września 2021 r. oraz ponaglenia stanowiącego załącznik skargi. W zarządzeniu wskazano, że w aktach przesłanych do sprawy VI SA/Wa 3903/23 (3 tomy) oraz wypożyczonych z NSA (jedna teczka opisana jako akta zastępcze tom IV) nie znajdują się ww. pisma. Wskazać należy, że wypożyczony jeden tom akt dotyczy sprawy VI SA/Wa 720/22.
W piśmie z 16 kwietnia 2024 r. pełnomocnik wskazał, że akta osobowe skarżącej znajdowały się w sprawie VI SA/Wa 720/22, a wobec wykonania prawomocnie orzeczonej kary dyscyplinarnej wydalenia z adwokatury, wnioskodawczyni została skreślona z listy adwokatów. Ponadto w zakresie wezwania dotyczącego nadesłania akt administracyjnych, pełnomocnik organu wniósł o prolongatę terminu. Ponownie pismem z 29 kwietnia 2024 r. pełnomocnik organu wniósł o prolongatę terminu.
Zarządzeniem z 19 czerwca 2024 r. ponownie wezwano pełnomocnika organu, jak w zarządzeniu z 21 lutego 2024 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Skarga do organu w sprawie VI SAB/Wa 53/23 wpłynęła do organu 8 lutego 2022 r. Tym samym, Prezydium NRA było zobowiązane do przekazania najpóźniej 10 marca 2022 r. skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę została nadana 10 sierpnia 2023 r., czyli po 17 miesiącach. Wobec powyższego Prezydium NRA ponosi odpowiedzialność za naruszenie trzydziestodniowego, ustawowego terminu na przekazanie skargi w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd podkreśla przy tym – co jest wiadome z urzędu, że Prezydium NRA nie pierwszy raz dopuściło się niedochowania powyższego obowiązku, co skutkowało wymierzeniem grzywien w innych sprawach (VI SO/Wa 1/18, VI SO/Wa 2/22, VI SO/Wa 3/22, VI SO/Wa 4/22, VI SO/Wa 8/22, VI SO/Wa 14/22).
Reasumując Sąd stwierdza, że bezspornie Prezydium NRA - z przyczyn których nie wyjaśniła, w odniesieniu do skargi zarejestrowanej pod sygn. akt VI SAB/Wa 53/23 dopuściła się naruszenia ustawowego, trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przy czym nadal nie przekazała akt administracyjnych dotyczących niniejszej sprawy.
W konsekwencji Sąd postanowił wymierzyć Prezydium NRA grzywnę w wysokości 6 000 zł, jest to kwota, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. – nie przekracza dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2023, czyli nie przekracza kwoty 62 461,30 złotych. W niniejszej sprawie celem wymierzonej grzywny jest doprowadzenie do przekazania przez organ sądowi administracyjnemu akt administracyjnych dotyczących sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt VI SAB/Wa 53/23, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Ponadto spełni także funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę to, że organ nadal nie przekazał akt administracyjnych, nie wskazał powodów niedotrzymania terminu, jak również nie wyjaśnił przyczyn przekazania skargi z 17 miesięcznym opóźnieniem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd zauważa, że wobec prawomocnego zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych (VI SPP/Wa 363/23) nie było podstaw do ich zasądzenia od organu.