Uzasadnienie
Pismem z 7 marca 2011 r. wnioskodawca – M. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu (dalej Fundusz) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej p.p.s.a., w związku z nie przekazaniem przez Fundusz skargi - pisma z 21 grudnia 2010 r., na bezczynność Funduszu w rozpoznaniu sprawy w przedmiocie ustalenia ważności umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
W odpowiedzi na wniosek Fundusz wyjaśnił, że skarga na jego bezczynność – pismo z 21 grudnia 2010 r., została co prawda wniesiona do organu, jednakże uznano, iż strona zastosowała nieprawidłowy tryb zaskarżenia. Organ bowiem nie potraktował pisma strony jako skargi w trybie art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz uznał, iż strona winna w trybie art. 108 ustawy z dnia 22 maja 2003 r., o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152), zgłosić swoje roszczenie do Funduszu za pośrednictwem zakładu ubezpieczeń. Ponadto organ stojąc na stanowisku, iż przedmiotem postępowania jest sprawa cywilna a nie administracyjna, uznał wniosek o ukaranie grzywną za bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek strony skarżącej jest zasadny.
Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ma prawny obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Podkreślić należy również, że nie jest rolą organu administracyjnego ocenianie na tym etapie zasadności wniesienia skargi ani też wskazywanie, że powinna ona być odrzucona. Tak właśnie uczynił organ na gruncie przedmiotowej sprawy, stwierdzając, że skarga M. M. na bezczynność organu powinna zostać odrzucona przez sąd z uwagi na fakt, że sprawa, w której jest wniesiona nie mieści się w katalogu spraw zawartych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Uwagi merytoryczne odnośnie skargi organ może poczynić w odpowiedzi na nią. W żaden sposób nie może to jednak opóźniać ustawowo określonego trybu wnoszenia i przekazywania skargi, gdyż to Sąd orzeka o tym czy skarga powinna być uwzględniona, oddalona czy też odrzucona.
Organ administracji publicznej zastosował zaś nieuprawnioną w danej sytuacji faktycznej procedurę pozbawiającą rzeczowo właściwy sąd administracyjny możliwości zbadania sprawy.
Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Fundusz nie miał prawa samodzielnie uznać, że skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i nieprzekazać jej do Sądu w ustawowo wyznaczonym terminie.
Naruszenie wspomnianego obowiązku prawnego zatem jest oczywiste. Grzywnę za naruszenie ww. obowiązku, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Należy jednak podkreślić, że wysokość grzywny Sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu w niedokonaniu czynności. Nie bez wpływu pozostaje także to, czy organ po wniesieniu skargi wykonał ciążące na nim obowiązki.
Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z komunikatem Prezesa Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2010 r. wyniosło 3224,98 złotych. Sąd wymierzył Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu grzywnę w wysokości jednokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r., tj. w wysokości 3224,98 złotych.
W rozpoznawanej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny miało wpływ to, że przed rozpatrzeniem przedmiotowego wniosku organ ostatecznie dokonał przekazania skargi wraz z aktami w dniu 6 kwietnia 2011 r. (data wpływu do Sądu skargi na bezczynność organu). Nadto Sąd uwzględnił czas, jaki upłynął od daty nadania skargi – 21 grudnia 2010 r. do dnia jej nadania do Sądu - 4 kwietnia 2011 r. (ponad trzy miesiące). Sąd też miał na względzie niezasadne przyjęcie przez Fundusz, że wniesienie skargi, zdaniem organu, niedopuszczalnej nie zobowiązywało go do jej przekazania do Sądu. Sąd zauważa także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.
Zasądzając od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd działał na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.