Uzasadnienie
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) września 2014 r. (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania (...)- utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z (...) września 2014 r. ((...)), nakazującą rozbiórkę ogrodzenia działki nr ew. (...) w (...) od strony dróg publicznych.
Organ wskazał, że sprawa ww. ogrodzenia była już kilkakrotnie rozpatrywana, a ostatnim rozstrzygnięciem tj. decyzją z dnia (...).08.2014r., organ uchylił decyzję PINB w (...) z dnia (...).06.2014 r., nakazującą doprowadzenie w wyznaczonym terminie ogrodzenia działki nr ew. (...) w (...) do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie samowolnie wykonanych podmurówek oraz doprowadzenie lokalizacji ogrodzenia do stanu przed rozpoczęciem robót budowlanych i na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie wydania decyzji z dnia (...) czerwca 2014 r..
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, iż z uwagi na utratę ważności postanowienia z dnia (...) kwietnia 2014 r., wydanego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, będąca jego następstwem decyzja z dnia (...) czerwca 2014 r. narusza prawo, zatem powinna zostać uchylona, a postępowanie prowadzone w przedmiocie jej wydania umorzone. Wskazano również, iż przy ponownym procedowaniu organ I instancji winien mieć na uwadze, iż tak jak w przypadku budowy obiektu bez pozwolenia na budowę, tak i w przypadku budowy obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Wtedy budowa powinna być oceniona pod kątem możliwości jej legalizacji. Organ I instancji winien przy tym rozważyć zastosowanie również ust. 7 art. 51 tego przepisu.
Organ odwoławczy podzielił argumentację prawną w przedstawionym stanie faktycznym. Podkreślił, że zastosowany tryb jest prawidłowy, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, ponieważ ww. działka zabudowana jest dwoma budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, a zatem ogrodzenie jest urządzeniem, a nie obiektem budowlanym.
Dalej stwierdził, że ogrodzenie narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) (uchwała nr (...)) Rady Miejskiej w (...) z dnia (...) marca 2011 r.). Zgodnie z § 22 ust. 3 pkt 1 lit. i planu "ogrodzenie działek wzdłuż ulic (...) o wysokości do 1,5 m, według decyzji indywidualnych w zakresie formy i materiału, z wyłączeniem stosowania przęseł z prefabrykatów betonowych". Plan określa także linie rozgraniczające dla dróg i dla drogi krajowej nr (...) (od strony której w części północnej działki wybudowano ogrodzenie) linia rozgraniczająca wynosi 28 m. Urządzenie ma natomiast wysokość 1,7 m, od strony wschodniej wykonane jest z siatki z bramą stalową, od strony zachodniej z siatki na cokole betonowym i słupkach betonowych, a od ulicy (...)z siatki na cokole betonowym, zaś od strony północnej wykonane jest z siatki na słupkach stalowych obetonowanych w gruncie i na cokole betonowym (w narożniku od strony północno - zachodniej posiada bramę) i jego odległość od osi drogi krajowej nr (...)wynosi 10,8 m. W związku z czym ogrodzenie narusza ww. przepisy planistyczne
Skargę na powyższą decyzję złożyła (...) i wnosząc o jej uchylenie zarzuciła rażące naruszenie prawa, w szczególności:
- - przekroczenie przepisów w zakresie przesłuchania świadków, którzy byli zgromadzeni jednocześnie w tym samym pomieszczeniu i zadawano im pytania w sposób podważający niezawisłość organu I Instancji;
- - niedopuszczenie dowodu i nie przesłuchanie świadków wnioskowanych przez pełnomocnika (...) na okoliczność terminu rozpoczęcia prac posadowienia ogrodzenia i jego poszczególnych etapów budowy;
- - ustalenie terminu budowy ogrodzenia, mimo braku oględzin oraz zeznań zainteresowanych, niewiarygodnych świadków zainteresowanych rozebraniem ogrodzenia;
- - wydanie kolejnej decyzji, mimo, że decyzja poprzedzająca była bezprzedmiotowa;
- - dokonanie nieprawidłowych pomiarów ogrodzenia, bez zasięgnięcia wiedzy specjalnej i wliczenie cokołu w wysokości od 10 - do 20 cm, który ma funkcję wypoziomowania gruntu pod ogrodzeniem przy dowodzie jakim jest faktura zakupu siatki ogrodzeniowej o wysokości: 1,5 cm., które to naruszenia potwierdzają rażące naruszenie prawa przez organy. Zdaniem skarżącej, organ II instancji, nie zweryfikował postępowania przez co wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję rażąco sprzeczną z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle powołanych kryteriów skarga jest zasadna, jednak nie wszystkie z zarzutów zasługiwały na uwzględnienie.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia (...) września 2014 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) września 2014 r., nakazującą - w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – rozbiórkę, w wyznaczonym terminie, samowolnie zrealizowanego ogrodzenia działki o nr ew. (...).
Wbrew zarzutom skargi, należało podzielić stanowisko organów, że realizacja spornego ogrodzenia, stanowiącego urządzenie budowlane - w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego (grodzi usytuowane na tej działce budynki) - nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że w dniu (...) maja 2010r. dokonano zgłoszenia zamiaru wykonania remontu ogrodzenia działki nr ew. (...), które utraciło ważność po upływie dwu letniego terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Powyższe zostało ustalone w oparciu o oświadczenia świadków przesłuchanych w dniu (...) kwietnia 2014r., którzy wskazali, że roboty budowlane zostały rozpoczęte w listopadzie 2013r. i nie stanowiły remontu, wykonano bowiem nowe ogrodzenie.
Niemniej okoliczność ta nie wpływa na zmianę trybu w jakim winno toczyć się postępowanie, to jest art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, skoro - jak już wskazano wyżej – przedmiotowe ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym, a więc jego wykonanie stanowi inny rodzaj robót budowlanych, niż budowa, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
W konsekwencji, uszło uwadze organów obu instancji, że nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tylko w pierwszym z wymienionych w nim rozstrzygnięć dotyczą robót budowlanych (zaniechania), w pozostałych dwóch mowa jest wyłącznie o obiekcie budowlanym (rozbiórka lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego).
Do urządzenia budowlanego jakim jest sporne ogrodzenie nie mógł mieć zatem zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie nałożenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W omawianym przypadku organy winny zatem zastosować tryb, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych (lub wykonanych – art. 51 ust.
7) do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W zakresie omawianego przepisu mieści się bowiem również wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce urządzenia budowlanego, jeżeli wyłącznie w taki sposób można doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.
Podkreślić przy tym trzeba, że nakaz rozbiórki jako najdalej dolegliwa sankcja za naruszenie przepisów Prawa budowlanego winien być nałożony tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
Tym samym, nakaz rozbiórki we wskazanym trybie winien obejmować tylko tę część ogrodzenia, która narusza zapisy § 22 ust. 3 pkt 1 lit. i Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) (uchwała nr (...) Rady Miejskiej w (...) z dnia (...) marca 2011 r.), zarówno co do przekroczenia linii rozgraniczających dla dróg, w tym drogi krajowej nr (...), jak i co do wysokości ogrodzenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a oraz art. 134 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji.