Uzasadnienie
Prezydent [...] decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, udzielił B. i M. K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości przy ul. N. w W. Odwołanie od tej decyzji wniosły Z. W. i B. W. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją nr [...], wydaną dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 138 § 1pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy jej wydania, w ten sposób, iż w miejsce powołanych w sentencji zaskarżonej decyzji przepisów art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ wpisał art. 59 i art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lica 1994 r. Prawo budowlane, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił ją wyrokiem wydanym dnia 18 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. akt 7/IV SA 331/03-332/03. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę, iż zgodnie z art. 89 ust. 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. po jego nowelizacji prawo budowlane, udzielanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego należy do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dla którego organem wyższego stopnia jest [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Wojewoda [...] postanowieniem, znak: [...] wydanym dnia [...] października 2004 r., na podstawie art. 65 § 1 w związku z art. 123 kpa, przekazał odwołanie Z. W. i B. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2002 r. zgodnie z właściwością do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Zażalenie na to postanowienie wniosły B. W. i Z. W, zgodnie z pouczeniem, do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem znak [...] wydanym dnia 14 grudnia 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zażalenie dotyczy kwestii proceduralnych tj. uznania, iż wobec nowelizacji przepisów ustawy Prawo budowlane, rozstrzyganie spraw z zakresu decyzji w sprawach udzielania pozwolenia na użytkowanie należy do organów nadzoru budowlanego i wobec tego zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Jednocześnie organ podniósł, ze centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, który jest organem właściwym w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów prawa budowlanego, a także kontroluje działania tych organów.
Skargę na powyższe postanowienie wniosły B. W. i Z. W., podnosząc zarzuty merytoryczne do decyzji wydanej w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawna. Nadto zgodnie z przepisem art. 119 pkt 1 w/w ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
W takim trybie rozpoznano niniejszą sprawę. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę należało uwzględnić, jednakże z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżące.
Zgodnie z art. 127 kpa odwołanie od decyzji czy postanowienia organu wnosi się w terminie określonym w przepisach proceduralnych do organu II instancji, którym jest organ nadrzędny w stosunku do organu, który wydał kwestionowane orzeczenie. Przestrzeganie właściwości rzeczowej przez organy administracji publicznej jest podstawowym obowiązkiem organu wynikającym z art. 19 i 20 kpa.
Zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., po jego nowelizacji zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują: Starosta, Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Zaskarżone zażaleniem postanowienie Wojewody [...] winno być zatem kontrolowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przepisy o właściwości organów mają charakter bezwzględnie obowiązujących. Organ zaś z urzędu musi przestrzegać swojej właściwości.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 r. (III ARN 17/91) podkreślono, że " z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu (art. 19 kpa) wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania" oraz iż "art. 156 § 1 pkt 1 kpa nie tylko stanowi prawny instrument eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przez organ, który nie jest właściwy w sprawie, ale również spełnia funkcję gwarancyjna w odniesieniu do obowiązku przestrzegania przez organ administracyjny swej właściwości miejscowej i rzeczowej w sprawie.
Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organu jest obarczona wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, powodującą jej nieważność.
W tej sytuacji uznając, że zaskarżone postanowienie jest obciążone wadą z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w wyroku.