Uzasadnienie
A. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostają mąż i dwoje dzieci. Skarżąca oświadczyła, że jedno z dzieci jest całkowicie niepełnosprawne, drugie dziecko jest przewlekle chore. Do majątku zaliczyła: mieszkanie o powierzchni 54 m2 oraz samochód Mitsubishi Outlander z 2010 r. ("współwłasność męża i banku – kredyt"). Skarżąca oświadczyła, że od grudnia 2013 r. rodzina utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie 973 zł netto miesięcznie. Wskazała, że od trzech miesięcy działalność gospodarcza prowadzona przez męża nie przyniosła dochodów.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania A. S. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 3 marca 2014 r. zobowiązano A. S. do uzupełnienia, w terminie 14 dni, danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez:
- - podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem rodziny oraz przeznaczanych na utrzymanie mieszkania (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon),
- - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej i męża za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/rachunków bankowych skarżącej i jej męża z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym z rachunku związanego z prowadzoną przez jej męża działalnością gospodarczą,
- - wskazanie, czy skarżąca korzysta z finansowej pomocy rodziny, innych osób lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia),
- - udokumentowanie obecnej wysokości zadłużenia z tytułu kredytu zaciągniętego na zakup samochodu oraz wysokości miesięcznych rat kredytu.
Ww. pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 10 marca 2014 r. A. S. nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 marca 2014 r.
Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).