Uzasadnienie
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
Sprawa choroby zawodowej Z. H. została zakończona decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Oddziału Zamiejscowego w J. z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 1998 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z. H. choroby zawodowej - uszkodzenia narządu głosu.
Pismem z dnia 14 maja 2004 r. Z. H. wystąpiła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie choroby zawodowej narządu głosu w oparciu o przepis art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. - zwanej dalej k.p.a.). Zainteresowana powołała się na nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Oddziału Zamiejscowego w J. z dnia [...] sierpnia 2001 r., a nie były znane organowi wydającemu przedmiotową decyzję. Strona do ww. wniosku załączyła dokumentację medyczną z lat 2000 - 2003.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej narządu głosu Z. H.. Następnie, decyzją z dnia z dnia [...] maja 2006 r., znak [....] organ ten odmówił uchylenia ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Oddziału Zamiejscowego w J. z dnia [...] sierpnia 2001 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. H., Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] września 2006 r., znak: [...] uchylił powyższą decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2006 r. wskazując na konieczność ustalenia przez organ I instancji czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego Z. H. z dnia [...] maja 2004 r. został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a., a zatem sprawdzenie czy zostały spełnione formalne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wystąpił pismem z dnia 2 lutego 2007 r. do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. z prośbą o podanie daty odbioru przez zainteresowaną orzeczenia lekarskiego z dnia 30 maja 2003 r. (telefonicznie poprawiono omyłkę zawartą w ww. piśmie) oraz do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z prośbą o podanie daty odbioru przez zainteresowaną orzeczenia z dnia [...] maja 2005 r. (omyłkę zawartą w ww. piśmie skorygowano pismem z dnia [...] lutego 2007 r.).
W odpowiedzi, [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. pismem z dnia [...] lutego 2007 r. poinformował, iż orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...] zostało doręczone Z. H. w dniu 3 czerwca 2003 r. Natomiast, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. poinformował, iż orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. zostało wysłane do zainteresowanej pocztą bez zwrotnego potwierdzenia, w związku z powyższym brak możliwości potwierdzenia daty jego odbioru.
W wyniku powyższych ustaleń, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2011 r. o braku podstaw do rozpoznania u Z. H. choroby zawodowej - uszkodzenia narządu głosu.
Wymieniona decyzja organu wojewódzkiego została uchylona decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...]. W jej uzasadnieniu organ II instancji ponowne wskazał na konieczność ustalenia kwestii czy wniosek Z. H. z dnia [...] maja 2004 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu głosu, został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. pismem z dnia 19 lipca 2010 r. wystąpił do Z. H. z prośbą o podanie daty powzięcia informacji o dokumentach załączonych do wniosku z dnia 14 maja 2004 r. tj. zaświadczeń lekarskich z lat 2000-2003. Pismem z dnia 12 września 2010 r. zainteresowana wyjaśniła, iż załączone dokumenty otrzymała w dniu ich wydania.
Wobec powyższego, [....] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. z 2006 r. Dz.U. Nr 122, poz. 851, z późn. zm.) oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294, z późn. zm.) w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), jak również art. 148 i art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Oddział Zamiejscowy w J. z dnia [...] sierpnia 2001 r., znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z. H. choroby zawodowej - uszkodzenia narządu głosu.
Podstawą wydania decyzji było stwierdzenie przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., iż Z. H. składając w dniu 14 maja 2004 r. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i powołując się na dokumentację medyczną z lat 2000-2003 uchybiła terminowi określonemu art. 148 k.p.a.
Główny Inspektor Sanitarny w wyniku rozpoznania odwołania Z. H. decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 i art. 148 k.p.a. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zwrócił się pismem z dnia 19 lipca 2010r. do skarżącej z prośbą o podanie daty powzięcia informacji o dokumentach załączonych do wniosku z dnia 14 maja 2004r. tj zaświadczeń lekarskich z lat 2002-2003. Skarżąca pismem z dnia 12 września 2010r. wyjaśniła, iż dokumenty te otrzymała w dniu ich wydania. Zatem organ I instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r., znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 1998 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z. H. choroby zawodowej.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. H
Skarżąca podniosła, że w żadnej z decyzji organy nie ustosunkowały się do jej zarzutów, jak również brak jest odpowiedzi na jej pytania zarówno z Ośrodka Medycyny Pracy w J., jak i instytutu Medycyny Pracy w S. Zdaniem skarżącej w otrzymanych pismach brak jest odpowiedzi na wiele jej pytań zawartych w różnych pismach, np. na pismo z dnia 9 stycznia 2006 r. skierowane do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. czy pismo z dnia 25 maja 2005 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny we W. z dnia [...] listopada 2010 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] sierpnia 2001 r.
Należy wskazać, iż wymienione decyzje wydane zostały w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, który jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji która na mocy art. 16 § 1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Dlatego też przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia, lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania organ administracji zobligowany jest wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.
Termin do złożenia żądania wznowienia postępowania zaczyna bieg od dnia, w którym strona w jakikolwiek sposób posiadła informacje o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), lub też od dnia dowiedzenia, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, organ administracji zaś swobodnie ocenia dowody w tej mierze.
W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 k.p.a., organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Możliwość odmowy wznowienia postępowania, jaką daje organowi powołany art. 149 § 3 k.p.a., następuje wyłącznie z przyczyn formalnych i istnieje tylko wówczas, gdy nie nastąpiło jeszcze podjęcie postępowania wznowieniowego.
Podkreślić trzeba, iż co do zasady więc, nie jest dopuszczalne ponowne podejmowanie rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia postępowania, gdy jest ono już w toku, na skutek wydania ostatecznego postanowienia w tym zakresie. Nie można natomiast wykluczyć, że po wznowieniu postępowania organ orzekający w sprawie uzna, że z powodu uchybienia warunkom formalnym, określonym w art. 148 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia jest niedopuszczalne. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do błędnego wszczęcia postępowania wznowieniowego, to organ powinien takie postępowanie umorzyć. W takiej sytuacji organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania wznowieniowego (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10, Lex nr 992498; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 984/10, Lex nr 752254).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej narządu głosu Z. H., które zostało zakończone decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Oddziału Zamiejscowego w J. z dnia [...] sierpnia 2001 r. Następnie zaś [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. – która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011 r. - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] sierpnia 2001 r. Rozstrzygnięcie to wydane zostało na skutek ustalenia przez organ wojewódzki, iż Z. H. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., tj. po upływie miesiąca od momentu, w którym dowiedziała się o istnieniu dokumentów stanowiących podstawę jej wniosku z dnia 14 maja 2004 r.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, iż na gruncie przedmiotowej sprawy zachodziła konieczność umorzenia postępowania wznowieniowego.
Organy obu instancji bezspornie naruszyły zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 149 § 3 k.p.a. Naruszenie to wynika z faktu, że organy wydały decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. i z dnia [...] marca 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowało już postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] maja 2004 r. o wznowieniu postępowania w sprawie decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Oddziału Zamiejscowego w J. z dnia [...] sierpnia 2001 r.
Ponownego podkreślenia wymaga, że zachowanie terminu określonego w art. 148 k.p.a. stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do błędnego wszczęcia postępowania wznowieniowego, to organ powinien takie postępowanie umorzyć.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 przywołanej ustawy.