Uzasadnienie
W dniu 27 czerwca 2016r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez H. J. formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową i majątkową.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Rozpatrując niniejszy wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby zwolnienie skarżącej we wnioskowanym zakresie.
Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1729,80 złotych oraz z tytułu dzierżawy w wysokości 13,30 złotych, łącznie w wysokości 1743,10 złotych miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 320,00 złotych. Posiada dom o pow. 106,40 m ²oraz nieruchomość rolną o pow. 1,07 ha, która jest wykorzystywana na cele rolne przez dzierżawę.
Wnioskodawczyni podała, że ponosi następujące wydatki tj. opłatę za energię w wysokości 50,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 30,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 50,00 złotych, TV 20,00 złotych, opał 409,00 złotych, ubezpieczenie budynku 11,80 złotych. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że ponosi wydatki na bieżące utrzymanie (zakup żywności, odzież, środki czystości) w wysokości 800,00 złotych, zakup lekarstw 150,00 złotych, opieka 200,00 złotych.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni w świetle powyższych danych stwierdzono, że posiadanie przez nią stałego miesięcznego dochodu w wysokości 1729,80 złotych jest wystarczające na poniesienie w całości kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Wskazać należy, iż wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód w wysokości wskazanej wyżej, zatem okoliczność ta nie wskazuje by była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, w szczególności takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów w niniejszej sprawie.
Podkreślić dodatkowo należy, że wnioskodawczyni była przez organami administracji państwowej jak również jest w postępowaniu sądowym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co świadczy również o tym, że posiadając wykazany dochód miesięczny jest ona w stanie zgromadzić środki na ponoszenie kosztów sądowych.
Zaznaczyć należy, iż zasadność wniosku wnioskodawczyni rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania wysokość obciążeń finansowych, które ma ponieść wnioskodawczyni jest wpis od skargi w wysokości 200 złotych. Jednocześnie oceniono, że nawet w przypadku pojawienia się ewentualnych kosztów należnych od wnioskodawczyni w niniejszej sprawie będzie w stanie je ponieść samodzielnie w całości.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.