Uzasadnienie
VII S.A./Wa 1031/04
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] z urzędu na podstawie art. art. 156 § 2, 157 § 1 i 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] września 2003 r. udzielającej D. i F. K. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania "części budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. z przeznaczeniem na chłodnię do przechowywania zwłok w trumnach o powierzchni użytkowej 4,40 m2". W uzasadnieniu decyzji podano, iż zgodnie z § 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego / Dz.U. nr 120, poz. 1131 / do wniosku o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W aktach sprawy brak jest takiej decyzji, co rażąco narusza wyżej wymieniony przepis rozporządzenia. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż wniosek podpisał jedynie F. K., co stanowi uchybienie proceduralne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania F. i D. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w/w decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż powołany przez organ I instancji przepis prawa materialnego, który to miał zostać rażąco naruszony nakłada na inwestora obowiązek dołączenia do wniosku o zmianę sposobu użytkowania budynku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale pod warunkiem, że wymagają tego przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też nie może być mowy o rażącym naruszeniu przepisu powołanego w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...].
Natomiast organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w postępowaniu, w którym Prezydent Miasta S. wydał decyzję z dnia [...] września 2003 r. nie wzięto pod uwagę przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 października 1972 r. w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowania zmarłych / Dz.U. nr 47, poz. 299 ze zm. / a w szczególności § 11 powołanego rozporządzenia, co powoduje, iż kontrolowana decyzja powinna zostać usunięta z obiegu prawnego, ponieważ lokalizacja obiektów, w których mają być przechowywane zwłoki powinna być ustalana z uwzględnieniem powołanych wyżej przepisów.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli F. i D. K. wnosząc o przywrócenie ważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2003 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż inwestor nie miał obowiązku przedłożyć do wniosku o zmianę sposobu użytkowania budynku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ taki obowiązek nie wynika z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W czasie, kiedy została wydana decyzja obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony [...] listopada 1994 r. Natomiast lokalizacja obiektu gdzie mają być przechowywane zwłoki odpowiada obowiązującym przepisom, gdyż jest on położony obok funkcjonującego zakładu pogrzebowego i w niedalekiej odległości od kościoła. Sąsiedzi mieszkający w bezpośredniej bliskości obiektu nie wnieśli żadnych zastrzeżeń do częściowej zmiany jego przeznaczenia. Dołączona do akt administracyjnych opinia rzeczoznawcy A. S. stwierdza, iż adaptacja pomieszczenia gospodarczego na chłodnię do przechowywania zwłok nie spowoduje negatywnych skutków w środowisku. Na przystosowanie obiektu do funkcjonowania skarżący ponieśli duże nakłady finansowe.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Podniesiono także, iż kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2003 r. nie czyni zadość wszystkim wymaganiom stawianym przez § 11 rozporządzenia z dnia 20 października 1972 r. Natomiast kwestia poniesionych nakładów finansowych nie może mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, ponieważ skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu.
Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowym postępowaniu, oczywiście błędne było stanowisko zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. odnośnie rażącego naruszenia § 9 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2003 r. Ta kwestia została naprawiona przez organ II instancji, jednakże ten organ nie wykazał, iż nastąpiło rażące naruszenie przepisów rozporządzenia z dnia 20 października 1972 r. w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowania zmarłych a w szczególności § 11 tegoż rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, iż w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta S. brak jest wzmianek na ten temat, jednakże wprost to nie oznacza, iż mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą prawną wydania tej decyzji był art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego i taka też podstawa prawna widnieje w sentencji decyzji.
Organy prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności muszą wykazać, iż faktycznie lokalizacja przedmiotowej chłodni do przechowywania zwłok nie odpowiada wymogom, jakie stawia powołany wyżej przepis i ocenić czy faktycznie nastąpiło rażące naruszenie prawa mając na uwadze kryteria przedstawione we wstępnej części uzasadnienia.
Zarzut podniesiony przez skarżących o poniesionych nakładach finansowych nie ma znaczenia, jak to prawidłowo stwierdził w uzasadnieniu decyzji organ II instancji, na merytoryczne rozstrzygnięcie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż w takim postępowaniu należy wyłącznie wykazać zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Wobec nie wykazania przez organ orzekający w przedmiotowym postępowaniu przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.