Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2017 r. (nr [...]), którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie PINB w [...] z [...] października 2016 r. (nr [...]) o nieuwzględnieniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że PINB w [...] decyzją z [...] stycznia 2013 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości nr ew. [...] w [...] w zakresie opisanym w tej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2013 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2013 r., VII SA/Wa 1208/13 oddalił skargę Wspólnoty na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 grudnia 2015 r., II OSK 838/14 oddalił skargę kasacyjną Wspólnoty od tego wyroku.
W związku z niewykonaniem tej decyzji, organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) przesłał Wspólnocie Mieszkaniowej upomnienie (nr [...]), zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego z tej ostatecznej decyzji, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca nie wykonała tej decyzji, w związku z czym organ egzekucyjny w dniu [...] maja 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy (nr [...]). Tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu w dniu 19 maja 2016 r.
W piśmie z dnia 24 maja 2016 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 25 maja 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o którym mowa w art. 33 par 1 pkt 8 u.p.e.a. Skarżąca podniosła, że grzywna w celu przymuszenia zastosowana przez organ egzekucyjny jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Organ nie wziął bowiem pod uwagę, że przed Sądem w [...] toczy się postępowanie z jej powództwa przeciwko [...] sp. z o.o. sp. komandytowa o odszkodowanie za wadliwie wykonany budynek i w ramach tego postępowania zostanie przeprowadzony dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność wad obiektu budowlanego.
Wspólnota stwierdziła, że wykonanie remontu budynku zgodnie z decyzją organu nadzoru budowlanego wiąże się z koniecznością poniesienia przez Wspólnotę znacznych kosztów i wyjaśniła, że jest w stanie wykonywać je cyklicznie, a nie w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Wspólnota dodała, że "całkowite" wykonanie decyzji uniemożliwi przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na potrzeby postępowania odszkodowawczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] października 2016 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 33 i 34 u.p.e.a., odmówił skarżącej uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji PINB z [...] stycznia 2013 r. organ egzekucyjny w tytule wykonawczym z [...] maja 2016 r. (rubryka 10 – wniosek o zastosowanie następującego środka egzekucyjnego) wymienił grzywnę w celu przymuszenia. Nie oznacza to jednak, że organ zastosował ten środek egzekucyjny. PINB dodał, że grzywna w celu przymuszenia jest mniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze i ma skłonić zobowiązanego do dobrowolnego wykonania nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła zażalenie na to postanowienie w którym podniosła, że nie jest w stanie wykonać wszystkich napraw w tak krótkim terminie (7 dni) ze względu na ogromne koszty (prace wykonuje sukcesywnie), a ponadto całkowite wykonanie tych napraw nie będzie "korzystne" z punktu widzenia toczącego się postępowania cywilnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego postanowieniem z [...] lutego 2017 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w tytule wykonawczym został wskazany sporny środek egzekucyjny, niemniej żaden środek egzekucyjny nie został jeszcze zastosowany. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że strona "błędnie utożsamia" wydanie tytułu wykonawczego stanowiącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego z dalszym etapem tego postępowania, gdy organ egzekucyjny dokonuje wyboru środka egzekucyjnego.
W skardze do Sądu Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 8 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła stanowisko prezentowane w toku postępowania. Skarżąca dodała, że w zażaleniu na postanowienie organu I instancji nie powołała się co prawda na art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym), jednakże ten zarzut organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę z urzędu z uwagi na podniesioną przez nią okoliczność "wpływu postępowania cywilnego" w sprawie odszkodowania za wady budynku na postępowanie egzekucyjne. Organ pomijając ten zarzut dopuścił się więc naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Strona skarżąca dodała, że w orzecznictwie przyjmuje się, że trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w jej naturze. Z przyczyn prawnych (toczące się postępowanie przed sądem cywilnym) sporny obowiązek jest niewykonalny.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona i dlatego podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]) o uznaniu wniesionego przez skarżącą zarzutu o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. za bezzasadny.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowanym środkiem ochrony zobowiązanego. Wnoszący zrzuty jest obowiązany jednoznacznie podać, która z okoliczności wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowi podstawę zarzutu. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty, w terminie otwartym na ich zgłoszenie (por. np. wyroki NSA z 14 września 2007 r., I OSK 522/07, z 12 grudnia 2013 r., II OSK 1737/12).
Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 24 maja 2016 r. Wspólnota podniosła jedynie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Z tego powodu organy (i Sąd) nie były obowiązane ani uprawnione do badania czy obowiązki określone w decyzji PINB są wykonalne. W związku z tym zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. przez nie wzięcie z urzędu pod uwagę, zarzutu o którym mowa w tym przepisie (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) nie jest uzasadniony. Jedynie więc na marginesie można stwierdzić, że skarżąca całkowicie błędnie rozumie niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
Należy przypomnieć, że zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. zobowiązany skierował do organu egzekucyjnego w dniu 25 maja 2016 r. jako "odpowiedź’ na doręczony mu w dniu 19 maja 2016 r. tytuł wykonawczy, zanim jakikolwiek środek egzekucyjny został wobec niego zastosowany w tym postępowaniu egzekucyjnym.
Jest oczywiste, że zobowiązany nie może skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przed zastosowaniem tego środka. Wniesienie zarzutu o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zobowiązany otrzyma wraz z tytułem wykonawczym, lub najpóźniej w terminie 7 dni od dnia doręczenia, postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego - nałożeniu grzywny w celu przymuszenia lub postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2013 r., II OSK 1737/12, wyrok WSA w Gdańsku z 2 kwietnia 2015 r., II SA/Gd 812/14, wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2017 r. III SA/Wa 3632/16 i powołane tam orzecznictwo).
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.