Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2005r., działając na podstawie art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku H. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1999r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej L. i W. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce Nr [...] położonej w T. gmina G.
- - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wniosku o stwierdzenie nieważności podniesiono, że do działki Nr [...] nie ma dojazdu, a działka Nr [...] użytkowana jako droga była działką prywatną należącą do Państwa K., przy czym L. i W. B. nie mieli zgody na jej użytkowanie.
Po analizie akt sprawy, organ stwierdził, iż wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), ponieważ nie posiadają nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).
H. K. jest właścicielem działki Nr [...], a sporny obiekt usytuowany jest na działce Nr [...] w odległości 12,5 m od wspólnej granicy. Budynek mieszkalny nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działki Nr [...], co skutkuje stwierdzeniem, iż nie posiada on przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
W takiej sytuacji organ winien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa, tym bardziej, iż organ nie doszukał się w sprawie przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku, Wojewoda [...] wyjaśnił, iż ewentualne spory dotyczące rozgraniczeń działki rozwiązywane są przez sądy powszechne, a nie organy architektoniczno – budowlane. Natomiast z przedstawionego przez Starostwo "wypisu z rejestru gruntów" wynika, że działka Nr [...] oznaczona jest jako droga i należy nie tylko do skarżącego, lecz także do inwestorów.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania H. K., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego analiza planu zagospodarowania działki [...], stanowiącego integralną część decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r., pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż działka Nr [...], której właścicielem jest H. K., nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu.
Z tego względu organ II instancji potwierdził, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r. i nie jest uprawniony do złożenia prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego wobec spełnienia wszystkich wymogów wynikających z przepisów Prawa budowlanego przez inwestorów, organ architektoniczno – budowlany obowiązany był do udzielenia pozwolenia na budowę, przy czym organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji.
Nadto w ocenie organu znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, iż działka Nr [...], stanowiąca współwłasność skarżącego oraz inwestorów, oznaczona jest jako droga.
Skargę na powyższą decyzję wniósł H. K. domagając się jej uchylenia.
Skarżący podnosi, iż zgodnie z odpisem z Księgi Wieczystej Nr [...], działka Nr [...] oznaczona jako "rola" stanowi współwłasność jego oraz S. i F. K. W chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestorzy nie mieli dojazdu do swojej nieruchomości nr ew. [...] oraz nie przedstawili żadnej zgody właścicieli na użytkowanie działki nr ew. [...]jako drogi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.
W sprawie niniejszej doszło, w ocenie Sądu, do naruszenia zarówno przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 157 § 3 kpa), jak i prawa materialnego (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego).
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec stwierdzenia, iż składający wniosek nie jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa (art. 157 § 3 kpa).
W orzecznictwie sądowo – administracyjnym utrwalony został pogląd, uznawany również w nauce prawa, iż podstawą procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą więc interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991r. sygn. akt III ARN 13/91 Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektyzowane czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej – jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje".
W przypadku decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stronami tego postępowania są, z mocy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), inwestor, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" zdefiniowano w art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu związane z tym obiektem.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, które może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). Podstawowe znaczenie ma więc określenie stron tego postępowania, zwłaszcza wszczynanego na żądanie strony, bowiem na wstępie powstaje kwestia, czy osoba żądająca wszczęcia takiego postępowania jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z takim żądaniem.
Zgodnie z art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność (vide wyrok NSA, I SA 2128/02, M. Prawn. 2003/4/147).
Nie ulega wątpliwości, iż skarżący jest właścicielem działki Nr [...], która – jak słusznie podkreśliły organy – nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r.
Jednak jak wynika z odpisu z Księgi Wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], działka o nr ewidencyjnym [...] położona w [...], nie jest drogą – jak tego chcą organy – a gruntem rolnym i stanowi współwłasność F. K. i H. K. Nieruchomość jest wolna od ciężarów i ograniczeń, co oznacza, iż brak wpisów o ustanowieniu drogi koniecznej czy też służebności przejazdu na tej nieruchomości na rzecz nieruchomości o nr ew. [...]. Potwierdza to fakt, iż dopiero w grudniu 2002r. L. i W. B. wystąpili do Sądu Rejonowego z żądaniem ustanowienia drogi koniecznej, bowiem działka nr [...] stanowi jedyny dojazd do ich zabudowanej nieruchomości.
Powyższe ustalenie poparte złożonymi przy odwołaniu dokumentami pozostają w całkowitej sprzeczności z ustaleniami organów obu instancji, iż działka Nr [...] jest drogą i należy do skarżących oraz inwestorów.
Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji w której dla nieruchomości prowadzona jest Księga Wieczysta, to zapisy w niej dokonane stanowią o rzeczywistym stanie prawnym gruntu, tymczasem organy powielały w uzasadnieniach swoich decyzji twierdzenia wynikające z wypisu z rejestru gruntów, przy czym wpis odnoszący się do działki [...] nie posiada podpisu osoby dokument wydającej.
Skoro dojazd do nieruchomości inwestorów odbywa się przez działkę Nr [...] stanowiącą współwłasność skarżącego, to z całą pewnością działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu stanowiącego przedmiot decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r. i w istotnym zakresie ogranicza sposób zagospodarowania tej nieruchomości.
Błędem więc było twierdzenie organów o braku przymiotu strony skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r.
Z tych wszystkich względów wobec naruszenia art. 157 § 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 kpa, należało uchylić zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III oparto na treści art. 152 i 200 cytowanej ustawy.