Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: (...) wydaną (...) marca 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia (...) października 2009 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że objętą wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności decyzją wydaną (...) października 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stwierdził podstaw do nałożenia na A. L. obowiązku wykonania czynności czy robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami ściany przeciwpożarowej garażu położonego w (...) przy ul. (...).
Wniosek o stwierdzenie nieważności wniosła H. O. Organ odwoławczy oceniając w postępowaniu nieważnościowym uznał, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Ponadto dla uzasadnienia swego stanowiska wskazał, iż przedmiotowy garaż został skutecznie oddany do użytkowania a przedstawiona przez inwestora ekspertyza techniczna budynku wykazała, że ściana zlokalizowana na granicy działki została wykonana z przepisami bezpieczeństwa pożarowego i zasadami sztuki budowlanej.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając że rozstrzygnięcie tego organu odmawiające stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2009 r. jest prawidłowe i zgodne z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. Oi. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas gdy Sąd stwierdzi że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana (...) marca 2011 r.utrzymująca w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego w C. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja poprzedzająca ją decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którą decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w kpa.
Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
- 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
- 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
- 4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
- 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
- 6. w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
- 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa
Powyższy przepis określa zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.
W punkcie drugim ww. przepisu jako przesłankę dla stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wskazana jest sytuacja wydania tej decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
O tym czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość jego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz – J. Borkowski, J. Jendrośka, A. Zieliński Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1985 r., s.23, por. także Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz - B. Adamiak, J. Borkowski Wydawnictwa C.H. Beck – warszawa 1996 r. s.716-721) Przy czym nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych.
Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
Konkludując należy podkreślić że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować stwierdzeniem nieważności.
W świetle powyższego należy zdaniem Sądu podzielić ocenę organów, iż kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja nie jest dotknięta żadną z wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego a wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Organy zasadnie przyjęły, że postępowanie dotyczące zrealizowania inwestycji z odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę było prowadzone we właściwym trybie (o czym zresztą przesądził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 listopada 2008 r. wydany w tej sprawie) a wydane rozstrzygnięcie merytoryczne (po dokonaniu oceny odstępstw w powołaniu na przedstawianą ekspertyzę techniczną) nie narusza przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego będącego podstawą materialno –prawną rozstrzygnięcia.
Odnośnie pozostałych zarzutów skarżącego należy podkreślić, że decyzja objęta wnioskiem została wydana w postępowaniu dotyczącym odstępstw od warunków pozwolenia na budowę polegających na nie wykonaniu przez inwestora ściany przeciwpożarowej i wyprowadzeniu jej ponad połać dachu i kaletnicę garażu usytuowanego w granicy działki.
Postępowanie nieważnościowe w jakim orzekały organy kieruje się innymi prawami niż zwykłe postępowanie instancyjne. Organ orzekający w tym nadzwyczajnym trybie nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w sprawie, nie gromadzi dowodów, nie ocenia ich i nie dokonuje ustaleń co do istoty sprawy.
Z tych powodów nie każda wada mogąca być podstawą uchylenia decyzji w trybie instancyjnym może być jednocześnie podstawą do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.