Uzasadnienie
Razem ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż W. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i synem. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 2 500 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 130 m2, nieruchomość rolną o pow. 25,92 ha, budynki gospodarcze o pow. 775 m2 oraz maszyny i urządzenia wykorzystywane w gospodarstwie rolnym o wartości około 600 000 zł., ponadto stado bydła mlecznego o wartości około 120 000 zł. Wskazała posiadanie 9 000 zł. oszczędności. Na przełomie 2013 i 2014 r. w gospodarstwie rolnym przeprowadziła znaczne inwestycje, powiększono działkę siedliskową, poprzez zakup działki sąsiedniej, dokonano zakupu nawozów mineralnych o wartości 40 000 zł. Dodała, że w najbliższym czasie konieczne są kolejne zakupy nawozów, paliwa, materiałów siewnych i konserwacji pasz. Wskazała, że w ubiegłym roku poniosła stratę w inwentarzu żywym.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową W. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wręcz przeciwnie – z nadesłanego wniosku wynika, ze wnioskodawczyni prowadzi duże gospodarstwo rolne, z którego się utrzymuje. Posiada oszczędności, które znacznie przewyższają wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie (500 zł.) Wnioskodawczyni posiada majątek w postaci maszyn i urządzeń rolniczych o wartości około 600 000 zł. inwentarz żywy o wartości około 120 000 zł. Okoliczności te wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych oraz, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich. Zdaniem orzekającego możliwość opłacenia kosztów sądowych pozostaje w zasięgu finansowym strony. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.