Uzasadnienie
VII SA / Wa 1093/04
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku radcy prawnego – K.G. pełnomocnika L.P. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2004 r. wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r.
W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. pochodzi od osoby będącej stroną w sprawie, jednak odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest przeszkodą do jego kontynuowania, wynikającego z literalnego brzmienia art. 126 kpa, zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2 – 5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień od których przysługuje zażalenie – również art. 145 – 152 oraz art. 156 – 159, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1 i 158, wydaje się postanowienie.
Brak możliwości prowadzenia postępowania w rozpatrywanym przypadku może przybrać jedynie postać odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r.
Organ II instancji odnosząc się do zarzutów strony skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących w szczególności nieprawidłowego odczytania wniosku skarżących L. i S. P. z dnia 25 marca 2004 r., który powinien być potraktowany jako skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego stwierdził, że są bezzasadne gdyż z treści tego wniosku wyraźnie wynika, iż skarżący wyraźnie żądali wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W związku z tym organ nie musiał wzywać do sprecyzowania żądania na podstawie art. 64 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L.P. reprezentowany przez radcę prawnego K.G.
Skarżący decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. zarzucił naruszenie zasad prawnych w szczególności art. 7 i 8 kpa oraz przepisów prawa, w szczególności art. 64 i 222 kpa oraz naruszenie w ten sposób interesu skarżącego poprzez zamknięcie mu drogi do dochodzenia praw w charakterze strony postępowania.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisowych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że co prawda skarżący redagując skargę powołali się na art. 145 kpa, jednakże wobec tego, że piszą w niej dalej: "wnosimy o nadanie biegu wniesionego odwołania", wskazali tym samym jednoznacznie, że ich wolą i zamiarem było takie zaskarżenie, odwołanie, które wywoła skutki prawne w postaci uchylenia przedmiotowego postanowienia w formie prawem przewidzianej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
W rozpoznawanej sprawie konieczność eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wynikała z naruszenia przez te rozstrzygnięcia art. 7, 8, 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 kpa nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Natomiast art. 9 zobowiązuje organy administracji państwowej do rzetelnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Powołany wyżej przepis art. 7 kpa wymaga załatwienia wniosku po myśli strony, z uwzględnieniem jej słusznego interesu.
Wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść podmiotu, a potraktowanie pisma skarżących z dnia 25 marca 2004 r. (data nadania pisma – 27 marca 2004 r.) jako wniosek o wznowienie postępowania co do postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy do takich postanowień nie stosuje się przepisów o wznowienie na taką interpretację wyraźnie wskazuje.
Tym bardziej, że z załączonych do pisma L. i S.P. z dnia 25 marca 2004 r. dowodów wyraźnie wynika, że skarżący nie uchybili terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Nr [...]
Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 kpa jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie.
O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7 – 9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX Nr 81741).
Analiza sposobu załatwienia w kontrolowanym postępowaniu pisma skarżących z dnia 25 marca 2004 r. wskazuje na pozostające w sprzeczności z powołanymi przepisami, niezwykle formalistyczne podejście Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które w żaden sposób nie koresponduje z interesem strony.
Należy przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – organ administracji nie jest związany nawet podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę co do jej istoty w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma. Zasada, zgodnie z którą ostatecznie sama strona decyduje, jaki ma charakter pismo i czego dotyczy jej żądanie, może być stosowane wyłącznie wtedy, gdy w związku z zachodzącymi wątpliwościami organ administracji wyjaśnił rzeczywistą rolę stron, udzielając jej przy tym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2262/98, LEX Nr 48718).
Wprawdzie w omawianej sprawie skarżący powołali się na art. 145 kpa, ale ich rolą i zamiarem było zaskarżenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. w formie prawem przewidzianej, a nie uruchomienie postępowania nadzwyczajnego.
Organy administracji mając na uwadze słuszny interes strony powinny pismo z dnia 25 marca 2004 r. potraktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I wyroku.
Na mocy art. 152 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.