Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły na formularzach PPF wnioski M. K. i S. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zakres wniosków ustalono w oparciu o treść formularza PPF (złożonego na nieaktualnym wzorze druku) załączonego do skargi wnioskodawców, gdyż wnioskodawcy w nadesłanym formularzu PPF na obecnie obowiązującym druku, nie wypełnili rubryk nr 4.1 i 4.2 i nie wskazali w jakim zakresie został złożony wniosek. Należy również nadmienić, że z uwagi na okoliczność, że wnioskodawcy prowadza wspólne gospodarstwo domowe ich wnioski rozpoznano łącznie.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż M. K. i S. K. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że są osobami w wieku 79 i 77 lat, utrzymują się z emerytur, które w większości przeznaczane są na leczenie jak również na remonty 40 letniego budynku. Wnioskodawcy dodali, że nigdy nie korzystali z żadnej pomocy społecznej. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m2. Utrzymują się z dochodów w wys. 1 025,68 zł emerytury M. K. i 3 170,79 emerytury S. K., co łącznie daje kwotę 4 196,47 zł. Wnioskodawcy podali, że stałe miesięczne wydatki to: koszty mieszkania 850 zł., opłaty za media w lokalach 14,95 zł., leczenie 200 zł., ubezpieczenie majątku 341 zł., woda 100 zł., gaz 100 zł., energia elektryczna 120 zł., środki czystości i higieny 170 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. K. i S. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Strona utrzymuje się ze stałego dochodu w postaci emerytur, a więc świadczeń wypłacanych regularnie przez Państwo. Łączny dochód wnioskodawców to 4 196 zł. Wnioskodawcy nie mają nikogo na utrzymaniu, ani nie mają szczególnych wydatków, ani obciążeń (zajęcia komornicze, egzekucja administracyjna). Opisane okoliczności pozwalają stwierdzić, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich oraz, że stronę stać jest na opłacenie kosztów sądowych niniejszej sprawy (200 zł. wpisu sądowego, którego uiszczenie umożliwi rozpoznanie sprawy). Koszty sądowe pozostają w zasięgu finansowym strony. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.