Uzasadnienie
W dniu 9 września 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek uczestnika postępowania Z. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Z formularza wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką dzieci. Mieszkają w domu o powierzchni ok. 80 m2, ponadto posiadają mieszkanie o powierzchni 20 m2. Na dochody składają się zarobki wnioskodawcy (1542,16 zł), emerytura jego żony (1076,60 zł) i renta córki z tytułu niepełnosprawności w stopniu znacznym (643,02 zł). Syn uczy się zaocznie i nie pracuje, jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Nie posiadają innych nieruchomości ani oszczędności. Posiadają samochód Fiat Punto rocznik 2009, za który jeszcze przez dwa lata będą spłacać kredyt. Do wniosku dołączono kserokopie orzeczeń o niepełnosprawności oraz kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów.
Zarządzeniem z dnia 21 września 2015 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; wskazanie i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu; wskazanie, czy wnioskodawca lub osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dochody z tytułu najmu mieszkania.
W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał dokumenty, z których wynikają następujące opłaty średniomiesięczne: zużycie wody i odprowadzanie ścieków – 137,91 zł, raty kredytu za samochód – 563,43 zł, gaz – 50,70 zł, prąd – 155,42 zł, podatek od nieruchomości – 22 zł, Internet – 49 zł, cztery telefony (dwie faktury na wnioskodawcę, po jednej na jego żonę i córkę) – 389,94 zł.
Biorąc pod uwagę zgromadzone informacje, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. odmówił przyznania Z. C. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawca wskazał, że mieszkanie o powierzchni 20 m2 stanowi w rzeczywistości wydzielony pokój, który dożywotnio zajmuje jego matka. Nadesłał także wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika uiszczenie w sierpniu i listopadzie opłat za ubezpieczenie w kwocie po 93,90 zł (31,30 zł miesięcznie) oraz darowizny w kwocie 500 zł na rzecz Stowarzyszenia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Dochody rodziny wnioskodawcy wynoszą 3414,84 zł netto, zaś wydatki 1400,70 zł. Pozostawia to kwotę 503,53 zł na osobę. Podkreślić jednak należy, że wśród wydatków niemal 400 zł miesięcznie przeznaczanych jest na usługi telekomunikacyjne (telefony). Aczkolwiek potrzeba posiadania telefonu komórkowego jest w dzisiejszych czasach zrozumiała, to jednak przeznaczanie na nią kwoty blisko 100 zł od osoby należy uznać za nadmierny, a wręcz nieprzemyślany wydatek.
Tymczasem udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli.
Ze zgromadzonych informacji wynika, że wnioskodawca nie tylko ponosi wydatki, które mogłyby podlegać ograniczeniu, ale też jest w stanie zgromadzić oszczędności, czego dowodem jest wpłata darowizny w kwocie 500 zł na rzecz wskazanego powyżej stowarzyszenia. W tej sytuacji wniosek o udzielenie wnioskodawcy prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata należy uznać za nieuzasadniony.
Uwzględniając powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.