Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.,
- - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" – zarządcy nieruchomości wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r., którą nakazano zarządcy na podstawie art. 66 § 1 ustawy Prawo budowlane wykonanie przebudowy – modernizacji przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] przy ulicy [...] nr [...] oraz doprowadzenie przedmiotowych przewodów kominowych do stanu pozwalającego na ich bezpieczne i zgodne z prawem użytkowanie.
Przebudowa winna obejmować:
- 1. rozbiórkę istniejących pionów kominowych w zakresie koniecznym;
- 2. odbudowę pionów kominowych z ewentualnym montażem wkładów kominowych (zwłaszcza do przewodów spalinowych);
- 3. roboty odtwarzające elementów wykończeniowych (tynki wewnętrzne, malowanie, itd.).
Organ wskazał, iż roboty budowlane należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania i nadzorowania robotami budowlanymi oraz po zakończeniu robót w terminie 7 dni zobowiązał do przedłożenia orzeczenia o możliwości bezpiecznego użytkowania przebudowanych przewodów kominowych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., uznał, iż jest ona obarczona kwalifikowaną wadą trwałej niewykonalności określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Uzasadniając swoje stanowisko organ nadzoru I instancji wyjaśnił, iż co prawda stan techniczny przewodów kominowych i wentylacyjnych budzi uzasadnione wątpliwości i może powodować zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi, to jednak zakres nałożonych obowiązków sformułowano tak ogólnikowo, iż nie można określić jakie czynności ma zobowiązany wykonać.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powinien na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zlecić przeprowadzenie ekspertyzy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując ponownie sprawę na skutek wniesionego przez H. S. odwołania, nie podzielił stanowiska organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa ma miejsce wtedy, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zachodzi. Ogólnikowe określenie nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. obowiązków nie oznacza, iż jest ona niewykonalna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 i art. 159 § 1 kpa oraz art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego.
Dodatkowo skarżący podniósł, iż wnosząca odwołanie od decyzji I instancji H. S. nie była stroną postępowania, gdyż nie reprezentowała wspólnoty mieszkaniowej.
Inni lokatorzy budynku przy ul. [...] nr [...] w [...] E. K. i A. M., którzy wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zostali uznani za strony postępowania w związku z czym umorzono postępowanie odwoławcze.
Zdaniem skarżącego odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. spowoduje nieodwracalne skutki i narazi wspólnotę na znaczne koszty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga w części dotyczącej zarzutu rozpoznania odwołania wniesionego przez podmiot nie będący stroną postępowania jest zasadna.
Stosownie do treści art. 127 § 1 kpa postępowanie odwoławcze może zostać uruchomione wyłącznie na skutek odwołanie wniesionego przez stronę postępowania. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, gdyż dopiero czynność strony jaką jest wniesienie odwołania umożliwia mu podjęcie stosownych czynności.
Aby zatem mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza aby postępowanie to mogło zostać zakończone decyzją uwzględniającą odwołanie, musi zostać wykazane, że podmiot który wniósł odwołanie, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, to znaczy, że jego interesu prawnego dotyczy dany akt lub czynność będący przedmiotem postępowania zakończonego decyzją organu I instancji.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że tylko przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę interesu prawnego stwarzają dla określonego podmiotu legitymację procesową strony.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa.
Obowiązkiem organu nadzoru, do którego wpłynęło odwołanie H. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. było przede wszystkim zbadanie czy pochodzi ono od strony postępowania.
Podkreślić przy tym należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym od postępowania, w którym zapadła kontrolowana decyzja i organ administracji publicznej ma obowiązek, w oparciu o przepisy prawa materialnego, ustalić krąg podmiotów będących stroną tego postępowania.
Z akt postępowania wynika, iż H. S. do dnia 21 czerwca 2004 r. była najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...]. Świadczy o tym umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 1 lipca 1986 r. Jako najemcy przysługiwały jej jedynie roszczenia cywilnoprawne do właściciela lokalu o dokonanie w nim napraw pozwalających na użytkowanie tego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim ale stwierdzenie czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00, nie publ.).
Także nabycie w dniu 21 czerwca 2004 r. – data zawarcia aktu notarialnego własności lokalu, nie oznacza, iż H. S. posiada interes prawny i może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Trafnie podniosła skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa, iż H. S. z chwilą nabycia własności lokalu nr [...] stała się członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażono pogląd, iż za członka Wspólnoty Mieszkaniowej działa Wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeżeli jednak członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1996/97, Lex nr 48720).
Rozpoznając odwołanie H. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził w tym aspekcie żadnej kontroli ani oceny. Jest to nader istotne uchybienie, gdyż rzutuje bezpośrednio na rozstrzygnięcie sprawy.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.