Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. u. Nr 38 poz.229) nałożył na D. i J.A. obowiązek opracowania inwentaryzacji - wraz ekspertyzą i opinią techniczną - samowolnie wybudowanego budynku łącznika pomiędzy budynkiem składowym, a budynkiem inwentarskim na działce położonej w miejscowości K. w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.4O ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. u. Nr 38 poz.229) nakazał D. i J. A. wykonanie robót zgodnie z opracowaną inwentaryzacją i ekspertyzą techniczną dotyczącą samowolnie wybudowanego łącznika między budynkiem składowym, a budynkiem inwentarskim na działce o nr [...] położonej w miejscowości K. w terminie trzech miesięcy do dnia [...] czerwca 2003 roku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie w sprawie wykonania robót przy łączniku między budynkiem składowym, a budynkiem inwentarskim stwierdzając, że roboty budowlane wynikające z decyzji z dnia [...] marca 2003 roku zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M., K. i W. J. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 roku, Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.54§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270) uwzględniając skargę J. A. uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku, Nr [...] i utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 roku, Nr [...] podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. J. podnosząc zarzut, że nie zostały uwzględnione wszystkie jego uwagi związane z samowolnie wybudowanymi przez sąsiadów budynkami.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.lO5§l kpa oraz art.40 i art.42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.).
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa jest w art. 105 § 1 zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego co skutkuje niemożnością wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 marca 2000 roku, sygn. akt. IV SA 12/98 - niepublikowane).
W niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania. Postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Spełnienie przez inwestora warunków niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej w świetle przepisów tej ustawy nie kończy się wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.
Na podstawie art.40 powołanej ustawy na inwestora nałożono obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Zgodnie z treścią art. 42 ust.l wymienionej ustawy inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art.40 nakaz zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwy organ administracji. Organ administracji winien więc zakończyć postępowanie poprzez wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, a nie decyzji o umorzeniu postępowania.
Sąd uchylił również decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 roku, nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...].
Odnośnie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 roku to wprawdzie uchylała ona błędną decyzję organu I instancji ale z kolei zawarte w niej wytyczne były błędne. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że nie zostały spełnione wymogi wynikające z ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) podczas gdy postępowanie było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.).
Uchylenia wymagała również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], gdyż wydana została z naruszeniem art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Warunkiem wydania decyzji określonej w tym przepisie jest wykluczenie zaistnienia okoliczności wymienionych w art.37 wymienionej wyżej ustawy. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji o nakazaniu inwestorowi lub właścicielowi samowolnie wzniesionego obiektu wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego winien ustalić czy obiekt budowlany lub jego część:
* znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub,
* powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia,
* zachodzą inne niż wyżej wymienione ważne przyczyny uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki.
Należy przy tym stwierdzić, że ocena winna być dokonana w świetle przepisów obowiązujących w czasie realizacji samowoli budowlanej. Do tych przepisów należy zaliczyć także obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej plan zagospodarowania przestrzennego.
Z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 1974 roku nie wynika by organ ten dokonał takich ustaleń. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny więc być one poczynione.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż są one częściowo uzasadnione. Z protokołu czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 listopada 2002 roku wynika, iż matka skarżącego zgłosiła żądanie dokonania zmiany spadków połaci dachowych, zdjęcia rynien spustowych oraz zamurowani otworów okiennych. Nie zostało przy tym wyszczególnione czy zarzuty dotyczą konkretnego budynku czy wszystkich budynków. W decyzji z dnia [...] października 1974 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował się do tych żądań.
Zauważyć należy, iż z ekspertyzy technicznej budynku nazywanego łącznikiem nie wynika by budynek ten posiadał okna w ścianie od strony granicy z działką skarżącego. Żądanie likwidacji okien w tym budynku należy więc uznać za nieuzasadnione.
Z ekspertyzy tej wynika natomiast, iż budynek ten ma dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku działki należącej do skarżącego. Nadto wynika z niej, że odległość tego budynku od granicy z działką sąsiednią wynosi 0,5 m. Zalecenie, które zawarte zostało w ekspertyzie dotyczy jedynie wykonania odprowadzenia wody opadowej w sposób uniemożliwiający przedostawanie się jej na sąsiednią działkę.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w odniesieniu do budynku łącznika, oznaczonego w projekcie zagospodarowania dołączonym do ekspertyzy literą "B", organy nadzoru budowlanego winny ocenić czy legalizacja tego samowolnie wybudowanego budynku może być dokonana bez zmiany konstrukcji dachu. Należy również dokonać oceny czy w świetle przepisów obowiązujących w dacie realizacji samowoli budowlanej możliwe jest dokonanie legalizacji budynku znajdującego się w odległości 0,5 m od granicy z działką sąsiednią.
Jeśli zaistnieją warunki do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku organ nadzoru budowlanego winien dokonać jego oględzin i załączyć jego dokumentację zdjęciową. Udokumentuje to stan budynku i pozwoli na ocenę czy zlecone roboty budowlane zostały wykonane oraz czy konstrukcja budynku jest zgodna z przepisami prawa.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 a i c, art.135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.