Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]) Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 poz. 267), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. Sp. z o.o. w W. – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]) odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...], obr. [...] w S. przy PI. C..
Organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2013 r. Z. Sp. z o.o. wystąpił o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na rozbiórkę ww. budynku dołączając stosowne dokumenty.
Wojewoda [...] wskazał, że budynek figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S.. Powołując się na art. 39 ust 3 i 4 Prawa budowlanego podał, iż Starosta [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. o zajęcie stanowiska. Pismo doręczono [...] stycznia 2014 r.
Wojewódzki Konserwator Zabytków zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. wyznaczył termin oględzin ww. obiektu na [...] marca 2014 r.
Organ architektoniczno - budowlany faksem z [...] luty 2014 r. powiadomił organ konserwatorski, że niezajęcie stanowiska w podanym terminie uzna za brak zastrzeżeń do rozwiązań projektowych.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z [...] lutego 2014 r. wskazał, iż ww. budynek dawnego kasyna wojskowego w S. wpisano do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S., dlatego niemożliwa jest jego rozbiórka.
Z uwagi na powyższe Starosta odmówił wydania pozwolenia na rozbiórkę.
Wojewoda wyjaśnił, iż organ konserwatorski pismem z [...] marca 2014 r., po przeprowadzeniu oględzin wskazał, że obiekt usytuowany przy Pl. C. po północnej stronie ul. O., ma kształt podkowy z dziedzińcem wewnętrznym, jest nieużytkowany i zaniedbany, nie jest zagrożony katastrofą budowlaną, a więc nie kwalifikuje się do rozbiórki. Budynek kasyna wpisano do gminnej ewidencji, jako "dobro kultury współczesnej" tj. obiekt, który odcisnął się w historii i świadomości mieszkańców S. z uwagi na pełnioną ongiś funkcję kulturalnego centrum S. (kasyno, kino, itp.), jak również ma formę architektoniczną unikalną w skali S.. Wraz z dużym obszarem terenów leśnych poligonu wojskowego i zabudowaniami Wojskowego Instytutu [...] oraz z osiedlem wojskowym w [...] części miasta stanowi zespół zabudowy wojskowej z lat pięćdziesiątych XX w. Budynek stanowi integralną część architektonicznej koncepcji osiedla mieszkaniowego i dlatego, ze względu na jego wartości historyczne i artystyczne został postulowany do wpisu do rejestru zabytków, dlatego niemożliwa jest rozbiórka przedmiotowego budynku.
W odpowiedzi na zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 kpa organ odwoławczy wyjaśnił, iż dopiero wykazanie, że naruszenie to uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, która miała istotny wpływ na wynik sprawy świadczy o naruszeniu art. 10 kpa.
Wojewoda stwierdził, że stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2014 r. uzyskane po wydaniu zaskarżonej decyzji odpowiada stanowisku z dnia [...] lutego 2014 r., w związku z czym nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
Natomiast odnośnie zarzutu dotyczącego nieprawidłowej formy uzgodnienia, braków formalnych i merytorycznych w piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2014 r. organ wyjaśnił, iż nie ma wpływu na formę, ani treść uzgodnienia, za które odpowiada organ uzgadniający.
Zdaniem organu, niezasadny był również zarzut naruszenia art. 7, 77 i art. 107 kpa, ponieważ zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne jak i prawne, wskazanie udowodnionych faktów, na których się oparł organ oraz przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Decyzja zawiera również przepisy prawa, na których oparł się organ orzekający wraz z ich wyjaśnieniem.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. sp. z o.o. w W., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Skarżący zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i 3, art. 77 i art. 106 kpa oraz naruszenie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że pismo z [...] lutego 2014 r. jest uzgodnieniem wydanym w wymaganej formie oraz ostatecznym, co umożliwia Staroście [...] wydanie decyzji odmownej, nawet pomimo tego, że postępowanie wyjaśniające organu konserwatorskiego toczyło się po wydaniu decyzji Starosty [...] oraz uznanie, że stanowisko z dnia [...] marca 2014 r. jest zgodne z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i art. 106 kpa, pomimo że przedstawiono je po wydaniu decyzji, co miało wpływ na treść decyzji Wojewody [...], który uznał, że organ architektoniczno - budowlany rozstrzygający o pozwoleniu na rozbiórkę nie ma wpływu na formę i treść uzgodnienia.
Skarżący podniósł, że pisma organu konserwatorskiego nie są aktami administracyjnymi, gdyż nie mają formy postanowienia. Stanowisko przedstawiane w niewłaściwej formie ma wpływ na decyzję Starosty [...], bowiem organ nie mógł przyjąć, iż jest ono uzgodnieniem wydanym w wymaganej formie oraz ostatecznym. Nadto, stanowisko organu konserwatorskiego nie zostało skarżącej doręczone. Organ ten wyznaczył na [...] marca 2014 r. oględziny, a więc po wydaniu decyzji Starosty. Oględziny były więc bezprzedmiotowe i potwierdziły pozorność rzekomego uzgodnienia z dnia [...].02.2014r., dokonanego bez merytorycznej oceny przedmiotu sprawy.
W ocenie skarżącego uznanie, że stanowisko konserwatorskie przedstawiane w niewłaściwej formie jest uzgodnieniem ostatecznym pozbawiło skarżącego możliwości obrony jego praw w postępowaniu uzgodnieniowym, co miało wpływ na postępowanie główne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217), dalej ppsa.
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiającą zatwierdzenia – w trybie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego - projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego przy PI. C. w S., działka nr ew. [...], obr. [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty [...], który odmówił skarżącej udzielenia pozwolenia na rozbiórkę opisanego obiektu wskazując na negatywne stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2014r.
Przypomnieć zatem na wstępie trzeba, że stosownie do art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zgodnie zaś z ust. 4 art. 39 cyt. ustawy wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych.
Stosownie do art. 106 § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Natomiast zgodnie z § 5 art. 106 k.p.a. zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.
Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że obiekt objęty wnioskiem skarżącej o wydanie pozwolenia na rozbiórkę wpisany jest do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S., jak i to, że stosownie do przytoczonych wyżej regulacji Starosta [...] wystąpił o uzgodnienie do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W..
Słuszność ma również Wojewoda [...] wskazując, że za uchybienia w zakresie formy uzgodnienia, braki formalne, jak i braki merytoryczne postępowania uzgodnieniowego odpowiada wyłącznie organ uzgadniający. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że postępowanie uzgodnieniowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania głównego. Organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym nie może zatem weryfikować postanowień podejmowanych przez inne organy w postępowaniu uzgodnieniowym, na podstawie art. 106 § 5 k.p.a.
Wprawdzie pismo organu konserwatorskiego z dnia [...] lutego 2014r. nie ma formy postanowienia, niemniej zawiera negatywne stanowisko w sprawie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Nie można było zatem uznać, jak tego domagała się skarżąca, że pismo to nie może być traktowane jako zajęcie stanowiska, o którym mowa w ust. 4 art. 39 Prawa budowlanego, a więc postanowienie wymienione w art. 106 § 5 k.p.a.
Niemniej w opisanej sytuacji obowiązkiem organu architektoniczno – budowlanego było sprawdzenie, czy postanowienie to zostało doręczone stronie postępowania tj. Z. Sp. z o.o. w W., a zatem czy weszło do obrotu prawnego.
W tym miejscu zaznaczyć bowiem trzeba, że stroną postępowania uzgodnieniowego nie jest organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę główną, bowiem postępowanie przed innym organem nie dotyczy jego interesu prawnego, ani obowiązku, a żądanie zajęcia stanowiska nie następuje ze względu na interes prawny lub obowiązek tego organu administracji publicznej; organ administracji publicznej, który zwrócił się do innego organu o zajęcie stanowiska w sprawie, może jednakże korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 36-38, mimo że nie jest stroną postępowania incydentalnego. Stroną postępowania głównego nie jest również inny organ obowiązany do zajęcia stanowiska w sprawie głównej. Stroną postępowania incydentalnego jest natomiast strona postępowania głównego (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 474).
Z akt sprawy wynika, że postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] lutego 2014r. nie zostało stronie doręczone, co z kolei oznacza, że postanowienie to w ogóle nie weszło do obrotu prawnego.
W konsekwencji organy architektoniczno – budowlane nie dysponowały uzgodnieniem, o którym mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do jego wznowienia w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. tj., gdy decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Wada prawna określona w przytoczonym wyżej przepisie występuje bowiem wówczas, gdy w dacie wydawania decyzji ostatecznej nie znajdowało się w obrocie prawnym ostateczne postanowienie organu współdziałającego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2007r., sygn. akt I OSK 1415/06, LEX nr 420620).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że stwierdzenie wad będących przyczynami wznowienia postępowania decyzji skutkować powinno uwzględnieniem skargi, niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy. Jedynie w tych wypadkach możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji w oderwaniu od faktu, czy stwierdzone naruszenie mogło albo nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Uregulowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2011r., sygn. akt II OSK 1281/10, LEX nr 1151835).
Obowiązkiem organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowisko Sądu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b p.p.s.a i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.