Uzasadnienie
Pismem z dnia (...) grudnia 2005r. J M wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2003 r., znak: (...), nr (...) orzekającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę "chodnika oraz kanalizacji deszczowej w ciągu drogi krajowej nr (...) od km 220+527 do km 220+787 na działce nr ew. (...) położonej w m. (...), gm. (...).. wskazując, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o ochronie środowiska wskazując, że poszerzenie ulicy spowoduje to, że będą większe spaliny i zanieczyszczenie powietrza. Zwiększy się ponadto hałas.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzjami z dnia (...) lutego i (...) kwietnia 2006r odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2003
Rozpatrując stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę krąg podmiotów mający przymiot strony określa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (a nie jak podnosi skarżąca - właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę).
Jak wynika z decyzji Wojewody (...) zakres oddziaływania obiektu, w przypadku tej inwestycji, obejmuje działkę ewidencyjną (...)- tj. działkę drogową, będącą w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. A zatem, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest możliwości uznania, że Skarżąca wykazała swój interes prawny lub obowiązek w niniejszej sprawie (mimo niewątpliwego interesu faktycznego).
Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę wniosła J M. Skarżąca podnosi, że przysługuje jej przymiot strony w tym postępowaniu, bowiem jest właścicielką działki zabudowanej Nr (...) położonej w miejscowości (...) przy ul. (...). Działka ta przylega bezpośrednio do pasa drogi, gdzie w 2005 r. przeprowadzono inwestycję pod nazwą budowa chodnika oraz
VII SA/Wa 1126/06 kanalizacji deszczowej w ciągu drogi krajowe nr (...) /wypis z IV działów księgi wieczystej Nr (...) oraz mapa obejmująca działki Nr (...) oraz Nr (...)- w aktach sprawy/.
Skarżąca wskazuje, że objęta przedmiotowym pozwoleniem na budowę inwestycja wywiera znaczący wpływ na środowisko naturalne, a co za tym idzie na pogorszenie warunków życia skarżącej oraz korzystania z należącej do niej nieruchomości.
Podnosi,że w toku przedmiotowej inwestycji, o przeprowadzaniu której nie była informowana i nie brała udziału w toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Nastąpiło przesunięcie krawężników największe pod oknami jej budynków, dochodzące nawet po 1,7 m, przy czym przy narożniku domu drewnianego schody dotykają bezpośrednio chodnika, a wykonane tam wyokrąglenie zatoczki stanowi zagrożenie tak dla substancji domu, jak i przechodniów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy własną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stroną tego postępowania może być nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W każdym zatem postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji należy przede wszystkim wyjaśnić kwestię wstępną, jaką stanowi zagadnienie legitymacji osoby, która wystąpiła z takim żądaniem. W przypadku stwierdzenia iż z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wystąpiła osoba, której nie można przypisać przymiotu strony organ administracji winien stosownie do art. 157 § 3 Kpa odmówić wszczęcia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda (...) decyzją Nr (...) z dnia (...).12.2003 r. znak: (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił
VII SA/Wa 1126/06
Gminie (...) pozwolenia na budowę chodnika oraz kanalizacji deszczowej w ciągu drogi krajowej nr (...)(...) od km 220+527 do km 220+787 na działce nr ewid. (...)położonej w m. (...) gm. (...).
Zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania decyzji przepisami tj. art.32 ust.l pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DzU z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) Wojewoda (...) przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia. Z uwagi na fakt, iż właściwe w powyższej sprawie organy odstąpiły od obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji, odstąpiono od przeprowadzenia postępowania w sprawie udziału społeczeństwa.
Jak wynika z treści w/w decyzji Wojewody (...) z dnia (...).12.2003 r. określony w decyzji obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu obejmował jedynie nieruchomość o nr ewid. (...), której zarządcą jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w (...).
Bez względu na powyższe ustalenia organu wojewódzkiego należy wskazać, iż z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem, dlatego organu administracji zobligowany był na nowo ustalić strony tego postępowania.
Krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę został odmiennie uregulowany przez przepis szczególny w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. za stronę postępowania o pozwolenie na budowę uznaje jedynie inwestorów oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania.
Art. 3 w/w ustawy zawierający słowniczek pojęć ustawy w pkt. 20 stwierdza, że przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
Logika przepisu art.3 pkt.20 wskazuje na zamiar ustawodawcy unormowania tego przepisu w taki sposób, aby brały w niej udział te podmioty, które doznają ograniczenia w zagospodarowaniu innych nieruchomości, a zakreślenie obszaru oddziaływania obiektu
VII SA/Wa 1126/06 i wskazanie stron tego postępowania należy do organów administracji architektoniczno – budowlanej.
Aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, musi istnieć konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, iż interes prawny musi wywodzić się z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu.
Interes prawny jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca w odniesieniu do konkretnego podmiotu i w określonym stanie faktycznym możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności.
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu (wyrok NSA z dnia 12 września 2002r, I SA/Lu 369/02, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999r, IV SA345/97).
Zdaniem skarżącej w wyniku omawianej inwestycji nastąpiło przesunięcie krawężników w bezpośrednie sąsiedztwo budynku, dochodzące nawet do 1,7 m, przy czym przy narożniku domu drewnianego schody dotykają bezpośrednio chodnika, a wykonane tam wyokrąglenie zatoczki stanowi zagrożenie tak dla substancji domu, jak i przechodniów.
Ponieważ z dokumentacji projektowej sporządzonej dla przedmiotowej inwestycji wynika, że sporna inwestycja graniczy bezpośrednio z terenem stanowiącym własność strony skarżącej istnieje możliwość pozbawienia strony skarżącej swobodnego dysponowania jej nieruchomością na cele budowlane i naruszenia jej praw wynikających choćby z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U.02.75.690) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
VII SA/Wa 1126/06
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego użytkowanie wybudowanego chodnika i przebudowa pasa drogowego może stwarzać skarżącej trudności w zagospodarowaniu swojej nieruchomości zwłaszcza w świetle w/w przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.
W takiej zaś sytuacji nieruchomość skarżącego może znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, a tym samym skarżąca może mieć interes prawny w kwestionowaniu pozwolenia na budowę. Okoliczności tej nie uwzględnił organ odwoławczy w swojej decyzji.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji. (por. wyrok NSA z 1 lutego 2001 r. IV SA 2085/98 LEX Nr 55752).
Reasumując stwierdzić należy, że organ nie dokonał analizy zgłoszonych przez skarżącą zarzutów pod kątem możliwości uznania jej za stronę postępowania nieważnościowego a tym samym naruszył art. 7 i 77 kpa, co miało niewątpliwy wpływ na prawidłowe stosowanie w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego oraz art. 157 kpa,.
Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.