Uzasadnienie
Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją nr (...) wydaną dnia (...) kwietnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Sądu Dyscyplinarnego (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia (...) stycznia 2006 r. uznającą A J za winnego tego, że niedbale pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie i wymierzającą mu karę upomnienia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że A J pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, tj. kierownika budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego we wsi (...) przy ul. (...)(...) - od dnia (...) maja 2002 r. W dniu (...) grudnia 2003 r. A J złożył oświadczenie o wykonaniu części wschodniej budynku, zgodnie z projektem, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i Polskimi Normami.
W dniu (...) grudnia 2003 r. zostało wszczęte z urzędu przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postępowanie wyjaśniające i w dniu (...) października 2004 r. skierował do Sądu Dyscyplinarnego (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wniosek o ukaranie A J zarzucając mu niedbałe spełnianie obowiązków kierownika budowy, tj. czyn określony w art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego przez:
- 1) wadliwie wykonaną i nieskuteczną izolację przeciwwilgociową;
- 2) włączenie do funkcji piwnic, podziemnej nie izolowanej części absydy i zniszczenie izolacji pionowej budynku;
- 3) wykonanie ścian piwnicznych z pustaków ceramicznych;
- 4) wykonanie ścian fundamentowych absydy z gruzobetonu, zamiast przewidzianego w projekcie betonu B-15;
- 5) zamontowanie rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu absydy pod izolacją termiczną ścian, bez możliwości kontroli drożności i sposobu odprowadzania wody;
- 6) zamontowanie kratek ściekowych w piwnicy bez odpływu;
- 7) usytuowanie zwodu instalacji odgromowej w przewodzie kominowym bez możliwości kontroli oporności stanu uziemienia;
- 8) nieprawidłowo ukształtowany teren wokół budynku;
- 9) wadliwie wykonany przewód wentylacyjny w części kuchennej.
Decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r. znak (...) Okręgowy Sąd Dyscyplinarny (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów orzekł, że w ramach zarzucanego czynu uznaje A J za winnego tego, że niedbale pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie - Kierownika budowy przy budowie części wschodniej budynku mieszkalnego przy ulicy (...) w (...), w ten sposób, że:
- 1) niedbale i niestarannie prowadził dziennik budowy w wyniku czego nie odzwierciedla on przebiegu budowy;
- 2) dopuścił do powstania wad w budynku poprzez:
- a) wykonanie ścian fundamentowych z drążonych materiałów ceramicznych;
- b) niedostateczne zabezpieczenie budynku przed napływem wód do piwnicy;
- c) włączenie do funkcji piwnic podziemnej nieizolowanej części absydy i zniszczenie przez to izolacji pionowej budynku;
- d) wykonanie instalacji odwadniającej teren oraz dołów chłonnych bez żadnej dokumentacji technicznej;
- e) wykonani instalacji odgromowej niezgodnej ze sztuką budowlaną;
- f) zastosowanie nieprawidłowych i niezgodnych ze sztuką budowlaną rur spustowych tj. czynu określonego w art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 2, 3 i 8 Prawa budowlanego i § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U z
Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 2002 r., nr 108, poz. 953 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki oraz tablicy informacyjnej (Dz. U. z 2001 r., nr 138, poz. 1555) i za popełnienie powyższego czyny na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymierzył A J karę upomnienia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A J. Wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pełnomocnik odwołującego się zgłosił zarzut przedawnienia, a nadto wskazał, że odwołujący się został pozbawiony aktywnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 i 81 kpa) z uwagi na fakt, iż dowiedział się po terminie o przeprowadzeniu dowodu z ustnej opinii biegłego. Wskazał na naruszenie art. 7 i 77 kpa przez nie wyjaśnienie kwestii ukształtowania terenu po zakończeniu budowy i spowodowaniu spływu wód do garażu.
Odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 107 kpa). Podniósł, że nie podlega odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem organ nie ustalił, że wykonywał swe obowiązki niedbale. Ponadto wskazał, że powołanie w sprawie biegłego powodowało, iż wymagane były wiadomości specjalne, wykraczające poza normalną wiedzę inżynierską, w związku z czym nie można mu zarzucić niedbałości, ponieważ można wymagać od niego wyłącznie "normalnej wiedzy inżynierskiej a nie wiedzy specjalistycznej".
Nadto, zdaniem odwołującego się, sądy dyscyplinarne nie są kompetentne do badania formy i treści wpisów zawartych w dzienniku budowy, zaś dziennik budowy nie był kwestionowany przez organy nadzoru budowlanego.
Zdaniem organu odwołującego, postępowanie organu I instancji było prowadzone prawidłowo, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut przedawnienia zgłoszony w odwołaniu, ponieważ przepis art. 100 Prawa budowlanego wskazuje, że "nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tą odpowiedzialność...". Organy nadzoru budowlanego zostały wskazane w art. 80 ust. 2 Prawa budowlanego. Wśród tych organów nie zostały
Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 wymienione żadne organy samorządu zawodowego inżynierów, w tym również ani Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej ani Sąd Dyscyplinarny.
W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, że z dniem (...) grudnia 2003 r. organy nadzoru budowlanego powzięły wiadomość o czynie powodującym odpowiedzialność zawodową w budownictwie. W konsekwencji nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 100 Prawa budowlanego.
Również bezzasadny zdaniem organu jest zarzut pozbawienia strony możliwości aktywnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się w sprawie dowodów zebranych w sprawie, gdyż w trakcie postępowania A J był 3-krotnie przesłuchiwany w charakterze strony, był powiadomiony o przeprowadzeniu dowodów, składał pisemne oświadczenia.
Organ przyznał, iż powiadamiając o terminie przeprowadzenia dowodu z ustnej opinii biegłego omyłkowo podano datę wcześniejszą niż data pisma zawiadamiającego, jednakże ponieważ strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu doręczono to zawiadomienie, można przyjąć, że ten po otrzymaniu zawiadomienia z którego wynikało, iż czynność została dokonana, zaprotestuje przeciwko niewłaściwemu przeprowadzeniu dowodu i wniesie stosowne wnioski.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A J. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 95 pkt 4, art. 97 i art. 100 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 10, art. 61, art. 77, art. 81, art. 105 i art. 107 kpa.
W odpowiedzi na skargę Krakowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne
Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wydana dnia (...) kwietnia 2006 r., utrzymująca w mocy decyzji organu I instancji z dnia (...) stycznia 2006 r. uznającą A J za winnego tego, że niedbale pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie i wymierzającą mu karę upomnienia.
Zdaniem składu orzekającego skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 79 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie mają być ustalone przez organy w taki sposób aby odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 140 kpa, organ odwoławczy tak samo jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 i art. 80 kpa, a dodatkowo jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to może od skorzystać z przepisu art. 136 kpa dającego możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Zgodnie z powyższymi zasadami dla oceny prawidłowości wykonania przez A J funkcji kierownika budowy, organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego, który przedstawił organowi opinię pisemną na a następnie na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. uzupełniającą opinię ustną i opinia ta stanowiła podstawę rozstrzygnięcia organu.
Zdaniem Sądu orzekającego postępowanie organu w części dotyczącej tego dowodu zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 kpa i art. 79 kpa.
Zasada czynnego udziału strony zapisana w art. 10 kpa jest wprowadzana jako uprawnienie strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Przejawia się ona m.in. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie strony dostępu do akt, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów. Przy czym to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.09.2004 r., sygn. akt I SA 149/03).
Zgodnie zaś z art. 79 § 2 kpa strona ma prawo brać czyny udział w przeprowadzonym dowodzie, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia i aby umożliwić stronie skorzystanie z tego prawa, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, co najmniej na 7 dni przed terminem czynności.
Zachowanie wymogu art. 79 kpa niezależnie do wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie zaś tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego został powiadomiony o terminie rozprawy na której miało nastąpić przesłuchanie biegłego z tym, iż podano błędny termin czynności co spowodowało, iż bez własnej winy skarżący nie mógł uczestniczyć w przesłuchaniu.
W związku z tym nie miał możliwości zadawania ewentualnych pytań biegłemu, ani też zgłaszać zastrzeżeń i uwag które wskazał w skardze, a które wg niego mogły mieć wpływ na treść opinii.
Zdaniem składu orzekającego obowiązkiem organu będzie zapewnienie skarżącemu aktywnego udziału w przesłuchaniu biegłego, którego opinia była istotna dla rozstrzygnięcia.
Legalność bowiem decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego.
Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. O ile jednakże chodzi o uchybienia przez organ orzekający zasadom określonym w art. 10 § 1 kpa oraz art. 79 kpa, to jest ono jednoznaczne co znaczy, że jest to uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.