Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją nr [...]z dnia [...] kwietnia 2004r. stwierdził nieważność decyzji nr [...]Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2002r. o pozwoleniu na budowę budynku suszarni ze sterownią o pow. 4,97m2, wiaty magazynowej o pow. 1136m2, kotłowni, zsypu oraz komina stalowego o pow. 355m2 – komin wysokości 30m, na działce nr [...] wydanej dla inwestora B. G..
W uzasadnieniu podniesiono, że w toku niniejszego postępowania nieważnościowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Należy, więc uznać, że decyzja ta nie istniała od daty wydania, czyli [...] czerwca 2002r..
Tym samym naruszony był przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego. Również naruszony został, art. 35 Prawa budowlanego, gdyż organ nie zbadał nie tylko zgodności projektu budowlanego z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale pominął także ustalenia planu miejscowego. Organ nie sprawdził czy projekt budowlany jest kompletny, czy posiada wymagane opinie i uzgodnienia. Organ nieważnościowy stwierdził zaś, że projekt budowlany nie odpowiada wymogom rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. "w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – gdyż nie posiada wszystkich elementów opracowania. Na podstawie art., 156 § 1 pkt 2, 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa – stwierdził nieważność tej decyzji.
Organ odwoławczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. po rozpatrzeniu odwołania od wyżej opisanej decyzji Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] kwietnia 2004r. na podstawie art. 138§ 1 pkt 2 kpa:]
Uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2002r.
Organ odwoławczy podniósł, ze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przedmiotowej przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego może stanowić przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa a nie przesłankę nieważnościową – jak uznał Wojewoda [...].
Również inne wadliwości podniesione w decyzji Wojewody [...] jak brak opinii czy uzgodnień organów mogą tylko stanowić podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 6 kpa) a nie stwierdzenia nieważności. Brak też podstaw by organ w postępowaniu o pozwolenie na budowę badał ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż robi to organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw w postaci ciężkich wad decyzji nr [...] Wójta Gminy [...]do stwierdzenia jej nieważności.
W skardze na powyższą decyzję wniesioną przez H. G. i S. K. skarżący domagali się jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucili rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 33 ust. 2 pkt 3 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przez decyzję Wójta Gminy [...] i brak uwzględnienia tego przez organ odwoławczy, – że naruszenie tych przepisów miało charakter rażący. Skarżący zarzucili też naruszenie przepisów procesowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko z decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny zmierzający do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną, skutkującą nieważność decyzji.
Przesłanki nieważnościowe taksatywnie wylicza przepis art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa i tylko w aspekcie tych przesłanek organ nadzorczy winien dokonać oceny kwestionowanej decyzji. W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji tj. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2002r.
Słusznie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Wojewody [...], iż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji przez stwierdzenie jej nieważności nie stanowi przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa nawet, jeśli stanowiła ona decyzję poprzedzającą i warunkującą wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Niezasadne było uznanie przez organ pierwszej instancji, iż usunięcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ze skutkiem ex tunc (wstecz) pozwala na ocenę, iż inwestor nie dysponował tą decyzją składając wniosek o pozwolenie na budowę.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktryny przesłanka wznowieniowa nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Każda z tych instytucji prawnych posiada odrębną regulację (vide wyrok NSA z dnia 29 marca 2003r. opubl. ONSA 1988 Nr 1 poz. 45).
Przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zauważyć jednak należy, że Wojewoda [...] poza omówioną wyżej wadliwą oceną przesłanki nieważnościowej wskazał inne liczne i istotne uchybienia decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] noszące zdaniem tego organu znamiona rażącego naruszenia prawa, które uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotowej.
Skoro organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Wojewody [...] winien dokonać ponownej, własnej i wnikliwej oceny badanej decyzji w aspekcie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Organ ten przede wszystkim powinien sprawdzić ponownie czy słuszne są zarzuty organu pierwszoinstancyjnego co do kwalifikowanych wad decyzji nr [...] Wójta Gminy [...]. Mianowicie winien ustalić, czy złożone przez inwestorkę projekty budowlane zamierzonych pięciu inwestycji spełniają wymogi określone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. "w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego" czy też wymogom tym nie odpowiadają – jak zarzucił Wojewoda [...].
Winien ustalić czy projekty posiadają wymagane opinie i uzgodnienia po wcześniejszej ocenie, jakie opinie i uzgodnienia powinny posiadać, zważywszy na charakter inwestycji. Stwierdziwszy brak wymaganych uprawnień i opinii powinien ocenić czy uchybienie to nosi cechy rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wg tych projektów.
Wbrew stanowisku organu odwoławczego podnieść trzeba, że obowiązek uzyskania opinii i uzgodnień projektu budowlanego spoczywa na inwestorze zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego i winien być dopełniony równocześnie ze złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę. Przykładowo można wskazać, iż do podstawowych uzgodnień projektu należą: uzgodnienie Inspektora Sanitarnego, Inspektora Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej, Inspekcji Pracy, gdy obiekt ma przeznaczenie na stanowiska pracy.
Te uzgodnienia projektowe wymagane są niezależnie od innych uzgodnień wynikających niekiedy ze współpracy między organami i wydawanych w formie postanowienia na podstawie art. 106 kpa na wniosek organu, przed którym toczy się postępowanie. To brak takiego uzgodnienia może stanowić przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 6 kpa nie zaś brak uzgodnień projektu budowlanego, jak to ocenił organ odwoławczy (vide wyrok NSA pub. ONSA 1986 Nr 12 poz. 72).
Należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych przez Wojewodę [...] w decyzji pierwszoinstancyjnej. Ograniczył się tylko do lakonicznego podsumowania, iż nie stwierdza rażących wad decyzji nr [...] Wójta Gminy [...]. Budzi sprzeciw stwierdzenie organu odwoławczego, iż organ budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zwolniony jest od badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przeczy temu treść art. 35 Prawa budowlanego, który zawiera katalog obowiązków spoczywających na organie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę
W podsumowaniu powyższych rozważań stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została bez wnikliwej oceny zakwestionowanej decyzji nr [...] w aspekcie przesłanek z art. 156 § 1 kpa w związku, z art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Stanowi to podstawę uchylenia decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).