Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006r., działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2003r nr 207 poz. 2016) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r nr 98 poz. 1071 późn.zm.) nałożył na E. i W. S. oraz A. i K. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego samowolnie wzniesionego budynku drewnianego użytkowanego jako garaż przy ul. W. [...] w W. w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r.,nr 98 poz. 1071 z późn zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r nr 207 poz. 2016) stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2006r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] marca 2006r. wystąpiono do inwestorów o sprecyzowanie charakteru wniesionego przez nich pisma z dnia [...] lutego 2006r poprzez określenie czy pismo to stanowi zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006r. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2006r. po ponownym wezwaniu strony do sprecyzowania żądania A. i K. S. zażądali "wycofania" postanowienia z dnia [...] stycznia 2006r.
Organ wskazał ponadto, iż nałożenie na właściciela lub zarządcę nieruchomości obowiązku wykonania ekspertyzy w oparciu o art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego powinno nastąpić w drodze postanowienia. Zgodnie zaś z art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Dotyczą one poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy. Obowiązek przedłożenia ekspertyzy ma charakter dowodowy. Dopiero na podstawie jej treści organ rozstrzyga sprawę co do istoty.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne.
W niniejszej sprawie ze względu na wyłączenie przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i K. S. wnosząc o jego uchylenie.
W skardze podniesiono, iż skarżący nie wnosili zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2006r. W opinii skarżących potraktowanie ich pisma jako środka odwoławczego, mimo, iż wyjaśniali, że nie jest ich wolą wniesienie zażalenia, stanowi naruszenie prawa.
Ponadto strona skarżąca wyjaśniła, iż w niniejszej sprawie nie doszło do samowoli budowlanej, gdyż został złożony wniosek o przeprowadzenie remontu budynku gospodarczego, brak sprzeciwu organu uznano jako zgodę na przeprowadzenie remontu. Zatem żądanie przez organ budowlany złożenia ekspertyzy jest nieuzasadnione.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi art. 134 kpa. Stosownie do jego treści organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać albo z ustawy, gdy ustawa przewiduje dla danego typu spraw tylko jednoinstancyjne postępowanie, albo z tego, że tok postępowania został w sprawie już wyczerpany. W ocenie Sądu, kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadło zgodnie z przepisami prawa procesowego. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienia go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Organ administracji prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie od postanowienia wydanego w I instancji zażalenie nie przysługuje. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006r., działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2003r nr 207 poz. 2016) nałożył na E. i W. S. oraz A. i K. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego samowolnie wzniesionego budynku drewnianego użytkowanego jako garaż przy ul. W. [...] w W. w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia.
W myśl art. 62 ust. 3 ww. ustawy właściwy organ może, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska - nakazać przeprowadzenie w każdym terminie kontroli, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Nałożenie przez organ na właściciela lub zarządcę nieruchomości obowiązku wykonania ekspertyzy, w myśl utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych, następuje w drodze postanowienia. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ podejmuje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na podstawie art. 66 czy też art. 67 Prawa budowlanego. Podkreślić należy, iż orzeczenie organu I instancji ma charakter postanowienia dowodowego w prowadzonym postępowaniu i nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, albowiem Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zażalenia na takie postanowienie. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Zgodnie bowiem z artykułem 141 § 1 kpa "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Oznacza to, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie.
Ograniczenie prawa zażalenia nie wyłącza jednak możliwości prawnej obrony strony. Postanowienia o charakterze dowodowym, których zakres i kształt w sposób zasadniczy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Stanowi o tym art. 142 K.p.a., w myśl którego postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Prawo zażalenia na te postanowienia służy tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji, a zatem zażalenie nie występuje w takim zakresie jako środek zaskarżenia samoistny.
W odniesieniu do zarzutów skargi, stwierdzić trzeba, iż nie są zasadne twierdzenia strony skarżącej, iż nie składała ona zażalenia na postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zapisaną w art. 7 kpa oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa unormowaną w art. 8 tego kodeksu, na organie administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia, jakie w istocie żądanie zgłosiła strona. Organ podjął takie działania wzywając pismami z dnia [...] marca 2006r. i z dnia [...] kwietnia 2006r. stronę skarżącą do wyjaśnienia treści złożonych przez nią pism z dnia [...] lutego 2006r. i następnie z dnia [...] marca 2006r., w szczególności poprzez wskazanie czy stanowią one zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2006r. Obowiązkiem organu było nadanie żądaniu strony odpowiedniej formy procesowej i przyjęcie właściwego trybu postępowania - z uwzględnieniem intencji strony dających się ustalić na podstawie całokształtu jej działania.
Z treści pisma skarżących z dnia [...] lutego 2006r. wynika, iż kwestionują oni zasadność obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Natomiast w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006r. strona skarżąca wprost podaje, iż "oczekuje wycofania postanowienia z dnia [...] stycznia 2006r". W ocenie Sądu organ administracji trafnie zakwalifikował żądanie skarżących pod względem prawnym, zgodnie z jego faktyczną treścią uznając, iż stanowi ono zażalenie. Na marginesie dodać należy, iż zarzuty dotyczące legalności przeprowadzonych robót budowlanych nie podlegają kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Kontrola sądowa ogranicza się w niniejszej sprawie do zbadania zgodności z prawem orzeczenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006r. orzekającego w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).