Uzasadnienie
W dniu [...] stycznia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek S. W. o przyznanie odszkodowania w wysokości trzydziesty tysięcy złotych za straty wynikłe z realizacji budowy bocznicy kolejowej dla Centrum [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] wydanej w dniu [...] sierpnia 2006 r., Nr [...].
Wnioskodawca wskazał, iż wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji "drastycznie pogorszyły się warunki krajobrazowe, widok z okna sypialni lokomotyw, wagonów towarowych, czy sam rozładunek tych wagonów nie należą do przyjemności, a wręcz odwrotnie, zakłóca mój spokój i dobra osobiste (...), wobec braku ustaw o uciążliwości zapachowej drastycznie pogorszyły się również standardy jakościowe powietrza, smród w trakcie i po rozładunku dostarczanego wagonami towarów staje się nie tyle, co uciążliwy a wręcz nieznośny".
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał wyżej opisany wniosek do rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta S. Wojewoda uznał bowiem, iż przedmiotowy wniosek powinien zostać skierowany do organu, który zadecydował o lokalizacji inwestycji w ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r.
Wojewoda [...] argumentował, że wprawdzie inwestycja została zrealizowana na podstawie jego decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2006 r., ale w oparciu o ostateczną decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. S. W. złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Odwołujący się kwestionował twierdzenia organu, że pozwolenie na budowę bocznicy kolejowej zostało wydane przez Wojewodę [...] w oparciu o poprzedzającą ją decyzję lokalizacyjną Burmistrza Miasta S. W ocenie strony, podstawą jej wydania był, na odcinku, którego dotyczyło roszczenie odszkodowania, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący wskazywał, że decyzja o pozwoleniu na budowę, nie uwzględniła ustaleń planu, który zawierał zakaz "wykonywania uciążliwości wszelkich obiektów budowlanych, w tym także bocznicy poza granice obszaru objętego planem", jak również nie uwzględniła ograniczeń ustalonych przez decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., znak: [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał zażalenie S. W. wraz z aktami sprawy do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W dniu [...] maja 2009 r. zapadło zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowym postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r.
Organ odwoławczy podniósł, iż podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Zaś istotnym dla ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia danej sprawy pozostaje w pierwszej kolejności precyzyjne ustalenie jej zakresu – przedmiotu danej sprawy.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podzielił stanowisko Wojewody [...] wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lutego 2008 r., iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku S. W. jest Burmistrz Miasta S. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał art. 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego, organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta. Powołał się również na ustalenia zawarte w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wskazujące, że wniosek inwestora o pozwolenie na budowę był zgodny z wydaną przez Burmistrza Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Ponadto stwierdził, że przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) określa, iż właściciel nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę związaną z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. W., zarzucając:
- - błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że bocznica kolejowa, która jest źródłem uciążliwości dla jego posesji i powodem zgłoszenia roszczenia, została zbudowana w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Burmistrza Miasta S. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
- - błędne ustalenie, że podstawą roszczenia jest art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdy tymczasem z treści wniosku o odszkodowanie wynikalo, że podstawą roszczenia jest naruszenie prawa nie przez Radę Miejską, która uchwaliła plan, lecz przez Wojewodę [...], który nie przestrzegał prawa przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
W dniu 11 sierpnia 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania, powinien być Wojewoda [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Słusznie zauważył organ II instancji, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Przy czym istotnym dla ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia danej sprawy pozostaje w pierwszej kolejności precyzyjne ustalenie jej zakresu – przedmiotu danej sprawy.
Przekazanie przez organ w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 65 k.p.a. wniesionego do niego pisma - organowi właściwemu, zakłada że sprawa ma charakter administracyjny, ale żądaniem strony powinien zająć się inny – właściwy organ.
W przypadku, gdy treść pisma nie wskazuje na sprawę o charakterze administracyjnym, przepis art. 65 k.p.a., nie może mieć zastosowania.
W tym kontekście stwierdzić należy, że organy rozpoznające wniosek skarżącego w sposób wadliwy określiły przedmiot postępowania, który stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. wyznacza treść złożonego przez stronę żądania - uznając, iż ma ona charakter administracyjny. Tymczasem z analizy pisma skarżącego z dnia 16 stycznia 2008 r. wynika jednoznacznie, że przedmiotem wniosku było żądanie przyznania mu odszkodowania za uciążliwości, które wynikły w związku ze zrealizowaniem inwestycji "bocznicy kolejowej".
Przedmiotowa sprawa nie ma zatem charakteru sprawy administracyjnej, ale ma charakter sprawy cywilnej, do rozpoznania której powołany jest sąd powszechny, co wynika z treści art. 417 1 Kodeksu cywilnego.
Należy podkreślić, że przedmiotowe pismo, poza wnioskiem o przyznanie odszkodowania nie zawiera jakichkolwiek innych wniosków, które podlegałyby rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego. W szczególności nie zawiera wniosków zmierzających do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenia na budowę inwestycji, z którą związane są uciążliwości, podnoszone przez skarżącego.
Powyższe oznacza zatem, iż zastosowanie w niniejszej sprawie powinien znaleźć przepis art. 66 § 3 k.p.a.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 66 § 3 k.p.a., w części, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
Jedynie na marginesie należy dodać, że skarżący bardzo wyraźnie akcentował, właściwość Wojewody [...] do rozpatrzenia jego wniosku. Natomiast argumentacja organu, iż właściciel nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę związaną z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, w ogóle nie korespondowało z treścią wniosku, skoro skarżący nie kwestionował w nim ustaleń planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku S. W. z dnia 16 stycznia 2008 r. Wojewoda [...] zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższych uwag i wydania stosownego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.