Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] ([...]) nakazującej P. S.A. rozbiórkę pawilonu handlowo-biurowego i związanych z nim urządzeń technicznych, zlokalizowanych na stacji benzynowej nr [...] w J. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż objęty ww. decyzją murowany pawilon handlowo-biurowy został samowolnie wybudowany w latach 1987-88 w miejsce istniejącego kiosku drewnianego. Z uwagi na ogólnikowość zapisu MPOZP J. zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej (Nr [...] z dnia [...] - zdaniem organu - winien być on interpretowany pod kątem zapisów MPOZP Miasta J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...], który stacje paliw przeznaczał do przeniesienia w inne miejsce.
Dodatkowo organ wskazał, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w J. z dnia [...] negatywnie opiniujące pod względem sanitarnym możliwości legalizacji kiosku towarowego, zbiornika podziemnego o pojemności 20 m3 i dystrybutora.
Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 27 marca 2002r., sygn. akt SA/Rz 836/00, którym oddalono skargę P. S.A. na ww. postanowienie PWIS w R. Z powyższych względów organ uznał, że weryfikowana decyzja nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast zarzuty odwołania pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję złożył P. S.A., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając rażące naruszenie:
* art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U.
1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) poprzez nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że znajduje się on na terenie, który zgodnie z planem obowiązującym w dacie budowy był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę oraz
* art. 40 ww. ustawy poprzez przezorne wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, mimo że wybudowano go zgodnie z przepisami i nie zachodzą okoliczności z art. 37 ww. ustawy
* art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzają ją decyzję wydano z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...], nakazującej skarżącej rozbiórkę pawilonu handlowo-biurowego i związanych z nim urządzeń technicznych, zlokalizowanych na stacji benzynowej nr [...] w J. Na wstępie podkreślić trzeba, że powołane wyżej decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, to jest postępowaniu nadzwyczajnym, w którym obowiązkiem organów jest jedynie zbadanie, czy weryfikowana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
We wniosku skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] nakazującej rozbiórkę przedmiotowego pawilonu handlowego wskazując m.in. na rażące naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. oraz rażące naruszenie art. 40 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie
Wyjaśnić zatem należy, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne, gospodarcze, społeczne, które wywołuje decyzja. Ta ostatnia z przesłanek jest szczególnie podkreślana w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa.
Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04).
Szczególnie przy tym podkreślić trzeba, bowiem umknęło to uwadze organów, że w postępowaniu nieważnościowym weryfikacja decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym winna być dokonywana pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.
W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. znajdujący zastosowanie w związku z treścią art. 103 § 2 ustawy z 1994r. (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016).
Zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Wskazany wyżej obowiązek badania weryfikowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania dotyczy również obowiązujących w tej dacie uregulowań planistycznych (por. wyroki NSA: z dnia 8.10.2007r., sygn. akt. 1318/06, LEX nr 34793; z dnia 26.07.2007r. sygn. akt II OSK 1094/06). Pozostaje zatem bez wpływu na treść decyzji organu regulacja planistyczna, która nie obowiązywała jeszcze w dacie budowy, jak i ta która została wprowadzona później (por. wyrok WSA z dnia 3 lipca 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 515/08).
Oznacza to, że skutki samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącą w latach 1987 - 1988, w warunkach art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. organy mogły oceniać jedynie w świetle przepisów obowiązującego wtedy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast z obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego J., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...] wynika, że teren na którym wzniesiony został ww. pawilon handlowo-biurowy oznaczony był symbolem "KS" i przeznaczony dla terenów komunikacji samochodowej. Plan zezwalał więc na budowę obiektów związanych z komunikacją samochodową, w tym obiektów budowlanych służących takiej obsłudze.
Z przedstawionych przyczyn, jako wadliwe należało ocenić ustalenia organów, że w weryfikowanej decyzji nakazującej rozbiórkę zasadnie odniesiono się do zapisów kolejnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...], który stacje paliw przeznaczał do przeniesienia w inne miejsce.
Z tych samych przyczyn bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostawała negatywna ocena Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w J. wydana w dniu [...], jak i rozstrzygnięcia sądów administracyjnych dotyczące innych urządzeń i obiektów budowlanych wzniesionych na przedmiotowej działce w okresie obowiązywania innych rozstrzygnięć planistycznych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem stanowiska Sądu w aspekcie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.