Uzasadnienie
VII S.A./WA/1208/04
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 149 § 1 Kpa po rozpatrzeniu podania M. D. z dnia 28 kwietnia 2004 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego projektowanego przy ul. H. w W. W. Po przeprowadzeniu czynności ustalających dopuszczalność wznowienia postępowania organ administracji architektoniczno budowlanej obowiązany jest badać zachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. Organ stwierdził, że w/w decyzja o pozwoleniu na budowę została doręczona stronie w sposób przewidziany w kpa i zgodnie z przepisami o świadczeniu usług pocztowych za zwrotnym poświadczeniem odbioru na adres wskazany przez ewidencję gruntów Urzędu z datą potwierdzenia odbioru 26 lutego 2004 r. Przyjmując za miarodajną datę odbioru pisma przez dorosłego domownika jako datę dostarczenia adresatowi pisma organ uznał, że strona złożyła podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 kpa i nie ma podstaw do jego przywrócenia.
Organ wskazał też, że art. 41 Kpa nakłada na stronę obowiązek zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu, natomiast z § 2 art. 41 Kpa wynika, że doręczenie decyzji pod adres znany organowi w trakcie postępowania jest prawnie skuteczne. W odwołaniu od decyzji Prezydenta M.D. podnosił, że osoba która odebrała korespondencję zawierającą decyzję o pozwoleniu na budowę, a mianowicie M.O. nie jest domownikiem lecz nieznaną mu osobą. Ponadto podpis został wykonany przez dwie różne osoby co świadczy o jego sfałszowaniu. Odwołujący podnosił, że od dnia [...] września 2003 r. jest zameldowany przy ul. C. w W., jego adres znajduje się w ewidencji ludności [...] zaś w ewidencji gruntów pozostał poprzedni adres. W korespondencji z Delegaturą Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] wielokrotnie podawał nowy adres, który powinien być zmieniony także w ewidencji gruntów.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji wskazał, że jak wynika z daty stempla znajdującego się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 26 lutego 2004 r. Osobą która pokwitowała odbiór była M. O. Strony nie wniosły odwołania i w dniu [...] marca 2004 r. decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Natomiast podanie o wznowienie postępowania wpłynęło w dniu 28 kwietnia 2004 r. Z akt sprawy wynika, że Gmina dysponowała jedynie adresami umieszczonymi w ewidencji gruntów a nie w ewidencji ludności, w której skarżący dokonał zmiany adresu. Obowiązek zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu spoczywa zaś na podstawie z art. 41 § 1 kpa na stronie. Zgodnie zaś z § 2 art. 41 Kpa, jeśli strona nie dopełniła powyższego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny.
Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M.D. wnosząc o jej uchylenie a także uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2004 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 Kpa poprzez błędne uznanie prawidłowości doręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę, które faktycznie nastąpiło z obrazą art. 42 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna częściowo.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania możliwe jest z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. Na tym etapie stosownie do art. 149 § 2 Kpa nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia. Taka ocena może nastąpić dopiero w toku wznowionego postępowania po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc po spełnieniu wymogów formalnych (co do terminu, legitymacji procesowej itp.).
Z tych względów wbrew zarzutom skargi organy administracji nie mogły przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Pierwsza faza postępowania wznowieniowego polega bowiem jedynie na zbadaniu czy podanie o wznowienie znajduje oparcie w podstawach wymienionych w art. 145 § 2 Kpa, czy został zachowany termin złożenia podania o wznowienie i czy podanie pochodzi od strony, a także dotyczy orzeczenia ostatecznego. Ten etap postępowania kończy wydanie postanowienia o wznowieniu bądź decyzji o odmowie wznowienia. W niniejszej sprawie decyzja o odmowie wznowienia postępowania zapadła bez zbadania czy został dochowany termin, o którym mowa w art. 148 Kpa. Organ pierwszej instancji Prezydent [...] stwierdził jedynie, że strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. Prawidłowe wyjaśnienie formalnych przesłanek podania o wznowienie postępowania jest istotnym nakazem ustawowym.
Strona żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 Kpa, a więc mogła dochodzić wznowienia w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić, kiedy to jest w jakiej dacie dowiedziała się o decyzji ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia w którym dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi je ocenić i przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ natomiast przyjął, że doręczenie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło w dniu 26 lutego 2004 r. do rąk dorosłego domownika pod jedynym znanym Urzędowi adresem w O. przy ul. K. Nieuprawnione jest jednak twierdzenie organu, że dysponował on jedynie tym adresem strony M.D. skoro skarżący był zameldowany w W. przy ul C. po dokonaniu formalności w ewidencji ludności Dzielnicy [...] od dnia [...] września 2003 r. Błędnie więc organy przyjęły, że decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r. została wysłana stronie na właściwy adres i doręczona w dniu 26 lutego 2004 r. w sposób zastępczy na podstawie art. 43 Kpa.
Niezależnie od tego należy stwierdzić, że przewidziane w art. 43 i 44 Kpa zastępcze formy doręczania pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może być obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania formy zastępczej pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przewrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu z art. 148 § 1 kpa. W tym przypadku konieczne jest ustalenie w jakiej dacie M.D. wnoszący podanie o wznowienie postępowania rzeczywiście dowiedział się o decyzji z [...] grudnia 2003 r., a w szczególności, czy było to w dniu 26 kwietnia 2004 r. jak stwierdził w piśmie dołączonym do wniosku o przywrócenie terminu. W tym zakresie organy nie poczyniły ustaleń czym naruszyły art. 7 i 77 Kpa. W ocenie Sądu omówione powyżej naruszenia przepisów procedury administracyjnej mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)