Uzasadnienie
VI! SAAA/A1225/04
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. decyzją nr [...] z dnia [...].01.2004 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, 3 i ust 5 Ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zgodności realizacji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. R. w G. w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu nałożył na B. i M. S. obowiązek sporządzenia i dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. projektu budowlanego zamiennego wykonanego budynku. W przypadku stwierdzenie, że wykonane roboty nie spełniają wymogów określonych w przepisach lub normach wymagane opracowanie powinno zawierać zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem.
Ponadto nałożono obowiązek sporządzenia i dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. oceny technicznej wykonanych robót potwierdzających przydatność wykonanego budynku do użytkowania.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z dokumentów załączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy wynika że w wykonanym budynku powiększono powierzchnie użytkową budynku wykonując pokój o pow. 16,4 m2 oraz pomieszczenie gospodarcze o pow. 8,2 m2 zamiast garażu przewidzianego w zatwierdzonym projekcie architektoniczno budowlanym. Dokonane zmiany organ uznał za równoznaczne z prowadzeniem robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź przepisach (w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego). Inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Oceniając zakres i skutki zaistniałej samowoli budowlanej organ stwierdził możliwość jej legalizacji po uprzednim wykonaniu określonych w decyzji obowiązków, a następnie po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Inwestor M. S. w odwołaniu od decyzji podnosił, że zawiadomieniem z dnia [...].12.2003 r. zgłosił w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego zamiar przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na podstawie decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...].09.1999 r. zezwalającej na budowę. W trakcie realizacji budynku w porozumieniu z projektantem i kierownikiem budowy inwestor dokonał zmiany garażu na pokój z pomieszczeniem gospodarczym. Zmiany zostały zaznaczone na rzutach przez kierownika budowy zaś powierzchnia budynku nie uległa zmianie. Z tego względu inwestor uznał, że stwierdzenie o samowoli budowlanej i nałożenie na niego obowiązku z którego wynikają koszty jest bezpodstawne.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].06.2004 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że 2:godnie z art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeśli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...].12.2003 r. o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania została wydana i wysłana w ostatnim dniu 21 dniowego terminu określonego w art. 54 ust. 1 prawa budowlanego. Jednakże została ona przez pomyłkę organu pierwszej instancji wysłana na niewłaściwy adres tj. zamiast na ul. R.- na ul. N. Następnym etapem postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji było nałożenie określonych obowiązków decyzją wydaną w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Należy wskazać, że postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest postępowaniem odrębnym. Stwierdzone odstępstwo od projektu i pozwolenia na budowę jest przesłanką wystarczającą do wydania takiej decyzji. Nie doręczenie decyzji wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia obiektu do użytkowania nie ma wpływu na stwierdzenie naruszenia prawa przy wydaniu decyzji w trybie art. 51 ustawy. Organ odwoławczy wskazał także, że kierownik budowy jest wprawdzie zobowiązany do oceny czy odstępstwo od projektu budowlanego jest istotne, ale następnie powinien zawiadomić inwestora o potrzebie zmiany pozwolenia na budowę. Ostateczna ocena należy bowiem do organu nadzoru budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli inwestorzy B. i M. S. wnosząc o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powodu jej niezgodności z prawem. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem do użytkowania obiektu budowlanego na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę można przystąpić z zastrzeżeniem przepisów Art.54 ust 3 oraz art. 55 i 57 Prawa budowlanego po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Wprawdzie organ nadzoru budowlanego wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego jednakże decyzja la nie została przesłana na właściwy adres w zakreślonym prawem terminie.
Ponadto skarżący wskazali, że jednostka autorska projektu budowlanego wyraziła zgodę na dokonanie zmian adaptacyjnych w projekcie architektoniczno-budowlanym. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wprawdzie nie można uznać za skuteczne zgłoszenie przez organ nadzoru budowlanego sprzeciwu określonego w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, jednakże decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...].01.2004 r. została wydana na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 wyżej wymienionej ustawy przewidujących odrębny tryb postępowania.
Termin dla zgłoszenia przez organ sprzeciwu obejmuje także doręczenie decyzji stronie, co w tym przypadku nie nastąpiło. Termin wymieniony w art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego "dla organu" co oznacza, że tylko w tak zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do korzystania ze swoich kompetencji. Jeśli sprzeciw nie zostanie wyrażony i doręczony w tym terminie nie można kwestionować prawa inwestora do przystąpienia do użytkowania obiektu. Tak więc decyzja dotycząca zgłoszenia sprzeciwu z dnia [...].12.2003 r. nie wywarła żadnych skutków prawnych ani wobec organu ani wobec strony. Dopiero bowiem prawidłowe doręczenie decyzji i umożliwienie w ten sposób adresatowi zapoznania się z jej treścią kończy proces decyzyjny i załatwia sprawę w rozumieniu art. 104 kpa (wyrok NSA z 11.12.2002r IISA/KR965/02ONSA2003/4/147). Organ nadzoru budowlanego powziął jednak z dokumentów załączonych do zawiadomienia wiadomość, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Z dokumentów tych wynikało bowiem, że zamiast garażu przewidzianego w zatwierdzonym projekcie wykonano pokój o powierzchni 16,4 m2 i pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 8,2 m2. Przepis art. 51 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji tj. [...].01.2004 r., a w szczególności ust. 5 tego artykułu przewidywał, że w sytuacji stwierdzenia istotnych odstępstw w robotach budowlanych już wykonanych mają odpowiednie zastosowanie przepisy ust. 1 i 4.
W szczególności organ w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem był uprawniony do nałożenia obowiązku sporządzenia przez inwestora i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych. Decyzja organu nadzoru budowlanego zmierza do legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej.
Natomiast powoływanie się przez inwestora na okoliczność, że dokonane zmiany zostały zaakceptowane przez Projektanta i Kierownika budowy nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego).
Z tych względów skoro podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (DZU nr 153 poz. 1270).