Uzasadnienie
W skardze z dnia 4 maja 2013 r. P. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 4 lipca 2013 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie z zasiłku stałego z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 529 złotych netto. Strona wskazała, iż posiada częściową niepełnosprawność.
Zarządzeniem z dnia 22 lipca 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) podanie kto jest właścicielem domu/mieszkania w W. przy ul. [...], jakiej jest wielkości oraz podanie czy w lokalu tym wnioskodawca mieszka sam czy z innymi osobami (jeżeli tak należało wskazać kim są dla wnioskodawcy te osoby), 2) podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz ew. lokalu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.), 3) nadesłanie zaświadczenia o stanie zdrowia (można było nadesłać kopię ostatniego wypisu ze szpitala) oraz kopii orzeczenia o niepełnosprawności, 4) nadesłanie zaświadczenia z urzędu pracy o posiadanym statusie bezrobotnego, 5) podanie czy wnioskodawca otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, 6) nadesłanie dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2012 r., 7) nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Żądane dodatkowe wyjaśnienia wpłynęły do Sądu przy piśmie z dnia 17 października 2013 r., stanowiącym sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2013 r., które utraciło moc zgodnie z art. 260 p.p.s.a.
Z nadesłanych informacji wynika, że właścicielem mieszkania jest Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] (mieszkanie nie jest wykupione). Wnioskodawca zamieszkuje wraz z żoną i małoletnią córką. Miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą 840 złotych (komorne, energia, leki). Miesięczny dochód wnioskodawcy to: 530 złotych (zasiłek stały OPS), 330 złotych (zasiłek celowy – ½ komornego), 90 złotych (zasiłek celowy ½ energii), 90 złotych (zasiłek celowy na leki). Wnioskodawca wskazał, iż w zakupach żywności wspomagają go rodzice. Ponadto, przedłożył m.in.: kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zaświadczenia lekarskie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, decyzje o przyznaniu zasiłków celowych, zaświadczenie z urzędu skarbowego o zerowym dochodzie za rok 2012.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które nie osiągają żadnych dochodów lub osiągają dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych.
Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść w toczącym się postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowe.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd zważył, że możliwości skarżącego są ograniczone i nie jest w stanie ponieść pełnych wydatków związanych z prowadzeniem procesu. Z uwagi na to Sąd uwzględnił wniosek P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (z uwagi na alternatywne wskazanie adwokata lub radcy prawnego i możliwość ustanowienia jedynie jednego profesjonalnego pełnomocnika).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.