Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym dnia 17 maja 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SAB 192/96, po rozpoznaniu skargi I. L. na bezczynność organu w przedmiocie samowoli budowlanej, zobowiązał Burmistrza Gminy [...] do wydania decyzji w sprawie rozbiórki dobudówki murowanej przy budynku na działce nr [...] w [...] przy ul. [...], od strony działki nr [...] - w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia wyroku.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że skarga została wniesiona w sprawie w której organ był zobowiązany do wydania decyzji, skarżąca wyczerpała środki przewidziane w art. 37 kpa, a zwłoka w wydaniu decyzji znacznie przekroczyła terminy określone w art. 35 kpa.
W związku ze zmianą przepisów dotyczących kompetencji organów administracji publicznej (ustawa z dnia 24 lipca 1998 r.) burmistrz Gminy [...] przekazał w dniu 23 lipca 1999 r. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego do wykonania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla [...], który na podstawie art. 36 kpa powiadomił skarżącą w piśmie z dnia [...].08.1999 r., iż wyznaczył termin do załatwienia sprawy do dnia [...].10.1999 r. Na skutek monitów skarżącej składanych do organu nadrzędnego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył organowi rozpatrującemu sprawę w trybie art. 37 kpa termin 1 miesiąca do jej rozstrzygnięcia od dnia otrzymania przez organ pisma w tej sprawie, tj. pisma z dnia [...].10.1999 r. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, że sprawa spornej dobudówki została rozstrzygnięta decyzją nr [...] Burmistrza Gminy [...] na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dnia 17 grudnia 1997 r. pozwalającą na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z uwagi na zgłoszony przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] A. S. i I. L. wniosek o stwierdzenia nieważności w/w decyzji, postanowieniem nr [...] wydanym w dniu [...] listopada 1999 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przybudówki murowanej do budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] do czasu rozstrzygnięcia wniosku. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] wydanym dnia [...] maja 2000 r.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie przedmiotowego obiektu.
Następnie po rozpatrzeniu wniosku I. L. i Spółdzielni Mieszkaniowej [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r., a następnie na skutek wystąpienia stron z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...] i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...].
B. T.złożyła skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25 lutego 2003 r. (sygn. akt IV SA 292/01) uchylił zaskarżoną decyzję.
Wobec powyższego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia [...] września 2003 r. znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], uznając iż ustała przyczyna zawieszenia postępowania w w/w sprawie, podjął zawieszone postępowanie na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] października 2003 r. na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej rozbiórki dobudówki murowanej, umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego, uznając iż pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego obejmuje również dobudówkę i dalsze postępowanie w przedmiocie jej rozbiórki jest bezprzedmiotowe.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], L. S. i I. L. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] września 2005 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że na skutek skargi I. L., L. S. i Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym dnia 12 sierpnia 2004 r. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r.
Wobec tego, nie można uznać, zdaniem organu, iż postępowanie w sprawie dotyczącej rozbiórki dobudówki murowanej jest bezprzedmiotowe.
W dniu [...] lipca 2005 r. I. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. - sygn. akt IV SAB 192/96. Skarżąca podniosła, że przedmiotowa przybudówka powinna zostać rozebrana.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, przedstawił tok postępowania w sprawie oraz podał, iż dnia [...] września 2005 r. wydał postanowienie nr [...] na podstawie art. 53 ust. 1 i art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i nałożył na B. T. obowiązek przedstawienia aktualnej inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego z częściami dobudowanymi, zawierającej ocenę techniczną i opinię o zgodności wykonania robót z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, Polskimi Normami, zaświadczenia o zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy budynku oraz inwentaryzację geodezyjną zawierającą domiary do granicy działki i istniejących obiektów.
Organ podniósł, że w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane zostały niezgodnie z obowiązującymi przepisami, dokumentacja jakiej zażądał winna zawierać zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Instytucja prawna przewidziana w tym przepisie przewiduje środki prawne, na wypadek gdy organ nie wykona orzeczenia Sądu i celem jej jest wyegzekwowanie obowiązku wykonania orzeczenia oraz ochrona uprawnionego podmiotu, gdy organ ignoruje obowiązek wykonania orzeczenia Sądu.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawianie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez Sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym dnia 17 maja 1999 r. w sprawie IV SAB 192/96 uwzględniając skargę I. L. zobowiązał Burmistrza Gminy [...], a więc organ właściwy w momencie wniesienia skargi do rozstrzygnięcia w sprawie rozbiórki, do wydania rozstrzygnięcia w prowadzonej sprawie w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi wyroku.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która w art. 31 ust. 1 stanowiła, iż jeżeli organ którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenia Sądu nie wykonał w całości lub w części tego orzeczenia, Sąd może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywnę.
W chwili orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny taka konsekwencja w przypadku niewykonania wyroku Sądu wynika z obowiązującego od dnia 1 stycznia 2004 r. - art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany wyrok Naczelny Sąd Administracyjny, którego dotyczy niniejsza sprawa zobowiązywał do wydania rozstrzygnięcia Burmistrza Gminy [...], a skarga I. L. zawiera wniosek o ukaranie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Składowi orzekającemu znane jest orzecznictwo, ukształtowane na gruncie wspomnianego art. 31 ust. 1 ustawy o NSA (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany dnia 17.02.1999 r. sygn. akt IV SA 1250/97) ustalające, iż grzywna może być wymierzona wyłącznie temu organowi, który został zobowiązany wyrokiem Sądu do określonego działania, lecz w niniejszej sprawie, tj. w sytuacji gdy zmiana organu nastąpiła wskutek zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracyjnych (ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencję organów administracji publicznej - Dz. U. 102, poz. 668) koniecznym jest przyjęcie, iż od dnia doręczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego akt sprawy dotyczącej samowoli budowlanej wszczętej m.in. na wniosek skarżącej i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. od dnia 23 lipca 1999 r. był on, jako organ nadzoru budowlanego, zobowiązany do rozpatrzenia sprawy i wykonania wyroku z dnia 17 lipca 1999 r. w terminie 1 miesiąca.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosek I. L. o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej dobudówki wraz z aktami prowadzonego postępowania otrzymał od Starosty Powiatu [...] już w dniu [...] marca 1999 r., prowadził samodzielne postępowanie w tej sprawie m.in. w dniu [...] kwietnia 1999 r. przeprowadził wizję na terenie budowy, w związku z tym niczym nie usprawiedliwiona jest zwłoka w wydaniu rozstrzygnięcia od dnia otrzymania wyroku tj. [...].07.1999 r. do podjęcia pierwszej czynności tj. do dnia [...] listopada 1999 r.
Orzeczenie Sądu zobowiązywało organ do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia - znaczy to tyle, że wydanie decyzji po upływie tego terminu jest równoznaczne z niewykonaniem wyroku w całości, gdyż jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia [...].11.2000 r., w sprawie sygn. akt IV SA 2001/98, niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy gdy organ nie wykonał wyroku w ogóle, jak i wtedy gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu.
Wobec powyższego, a także uznając, że skarżąca wypełniła przesłankę wynikającą z cytowanego art. 154 § 1, tj. wezwała organ do wykonania wyroku (pismo z dnia [...].10.2003 r. wzywające PINB do wykonania wyroku oraz inne pisma kierowane do tego organu i organów nadrzędnych) należało uznać skargę o wymierzenie grzywny za zasadną.
Wysokość grzywny, zgodnie z § 6 art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd ustalił jako dwukrotną kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za 2005 r. (2380,29 zł) ogłoszonej w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 13 lutego 2006 r.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w wyroku.