Uzasadnienie
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak [...] w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie dwóch zjazdów jednokierunkowych z drogi krajowej nr 6 na teren działek nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] przy ul. [...] w N. wraz z pasami wyłączenia i włączenia do ruchu.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 123 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 430) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, na drodze klasy GP odległość między zjazdami sąsiadujących stacji paliw nie powinna być mniejsza niż 5 km. W przedmiotowej sprawie, w bezpośrednim sąsiedztwie zjazdu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. istnieje już stacja paliw Przedsiębiorstwa Handlowego [...], która posiada wjazd z drogi krajowej nr 6. W związku z naruszeniem § 123 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia zachodzą przesłanki dla stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Następnie, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję, podtrzymując zawartą w niej argumentację.
Skargę na ww. decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł W.T. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Podniósł, że w dacie wydawania decyzji, kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, na działce [...] nie była prowadzona stacja paliw.
W odpowiedzi na skargę, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 144/07, oddalił skargę. Sąd podzielając argumentację organu, uznał że kontrolowana decyzja odpowiada przepisom prawa.
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1770/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie została w prawidłowy sposób udowodniona przez Sąd pierwszej instancji okoliczność, że w dniu wydania decyzji z [...] kwietnia 2002 r. na działce [...] zlokalizowana była już stacja paliw. Ponadto z uzasadnienia wyroku nie wynikało, dlaczego Sąd I instancji stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym prawidłowo uznano wadę decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 120/09, uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Wskazał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ administracji nie wyjaśnił na podstawie jakich przesłanek uznał, że decyzja z [...] kwietnia 2002 r. została wydana z naruszeniem § 123 ust. 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia, a w szczególności z jakiego powodu naruszenie to miało charakter rażący. Zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien odnieść się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie i zarzutów skarżącego celem ustalenia, czy w dacie wydania decyzji z [...] kwietnia 2002 r., zezwalającej na urządzenie dwóch zjazdów z nieruchomości skarżącego, istotnie zachodziły przesłanki wskazane w § 123 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, mając na uwadze skuteczność ex tunc decyzji wydanych w trybie stwierdzenia nieważności.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej l.H. od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1006/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2009, sygn. akt VI SA/Wa 120/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że w sprawie wymagało ustalenia, czy na działce nr [...] w Nowogardzie jest stacja paliw co ma znaczenie prawne dla zastosowania przepisów regulujących zachowanie warunków określonych w § 123 pkt 1 powoływanego rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozpoznał sprawy w oparciu o materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych. Nie dokonał analizy materiału dowodowego w tym treści aktu notarialnego, umowy dzierżawy, dołączonej innej dokumentacji, która dawała podstawy do oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie Sąd stwierdza, że oddalił wniosek pełnomocnika uczestnika o odroczenie rozprawy, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
Wniosek został zgłoszony w związku z doręczeniem pełnomocnikowi, na rozprawie, pisma procesowego skarżącego. Sąd umożliwił zapoznanie się z jego treścią podczas zarządzonej przerwy. W tych okolicznościach i mając na uwadze treść pisma oraz wieloletnie postępowanie, nie było, w szczególności dla profesjonalnego pełnomocnika, żadnej bariery w przedstawieniu stanowiska w sprawie, co też pełnomocnik uczynił.
Rozpatrywanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki stanowi nakaz konstytucyjny zawarty w przepisie w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji niniejszego wyroku Sąd stwierdza, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest, przez Sądy administracyjne, pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi w oparciu o art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Zdaniem Sądu, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem prawa, które ma wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z § 123 Rozporządzenia Ministra Transportu i gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. (Dz.U.99.43.430 zm. Dz.U.2010.65.407) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Niniejsze postępowanie sądowe prowadzone było przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, po tym jak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1006/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2009r., sygn. akt VI SA/Wa 120/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wykonując wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie poddał analizie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w szczególności akt notarialny i umowę dzierżawy.
Akt notarialny sporządzony w dniu [...] czerwca 2001r. za nr rep A [...] przed notariuszem B.D. w jej kancelarii położonej w [...] przy Alei [...] [...], dotyczył umowy sprzedaży, na mocy której m.in. L.H. nabył prawo użytkowania wieczystego i własności budynków w odniesieniu do działki nr ew. [...] w N. W akcie tym opisano, że na ww. działce znajduje się "stacja paliw", "zbiorniki paliw" (pkt III i IV aktu). Okoliczność tę potwierdza także złożona do akt umowa dzierżawy.
Sąd poddał też analizie materiał dowodowy zebrany w sprawie, a związany z postępowaniami przed sądami powszechnymi, gdzie w odniesieniu do działki oznaczonej nr ew. [...] operowano także pojęciem stacji paliw.
W ocenie Sądu w świetle ww. dowodów w 2002r. na działce nr [...] bezsprzecznie istniała stacja paliw.
Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu nieważnościowym jest decyzja wydana w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie zjazdów z drogi krajowej. Zasadnie zatem, odwoływano się do kwestii jej zgodności z przepisem § 123 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, zgodnie z którym na drodze klasy GP odległość między zjazdami sąsiadujących stacji paliw nie powinna być mniejsza niż: 5 km - poza terenem zabudowy, 2 km - na terenie zabudowy.
W ocenie Sądu, dla wyjaśnienia czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła z naruszeniem ww. przepisu niezbędne jest ustalenie przez organ tego, czy w dacie jej wydania, tj. w dniu [...] kwietnia 2002r., z działkami, na rzecz których została wydana, sąsiadowały w odległościach mniejszych niż wynika to z § 123 ww. rozporządzenia inne zjazdy stacji paliw. W szczególności, czy na sąsiedniej działce znajdował się w ww. dacie, legalny w świetle przepisów prawa, zjazd stacji paliw. Podkreślmy – legalny zjazd stacji paliw.
Wskazać należy także to, że skoro niniejsze postępowanie prowadzone jest w nadzwyczajnym trybie postępowania nieważnościowego, to nawet ustalenie przez organ naruszenia prawa wymagać będzie jeszcze rozważenia, czy ma ono charakter kwalifikowanego, rażącego naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 156 k.p.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia1994r,.III ARN 13/94 - OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 1994 r. V SA 535/94 - ONSA 1995, z. 2, poz. 91, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04 publikowany zbiór Lex Nr 165717).
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu i to, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 190, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).