Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej wybudowania przez W. M. kominka grillowego na działce nr ew. [...] przy AL J. P. w M..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 22, art. 30 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego (teks jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016) na wybudowanie kominka grillowego w miejscach niepublicznych nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie i dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Odwołanie od tej decyzji złożyli sąsiedzi inwestora małżonkowie I. i M. S. i podnieśli, że W. M. dobudował wiatę o ścianach murowanych do istniejących budynków. Według nich było to rozbudowanie istniejącego na działce inwestora budynku. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego pod pojęciem budynku rozumie się taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Samowolnie wybudowany obiekt posiada zdaniem skarżących wszystkie te elementy, ma dach oparty na konstrukcji stalowej a wewnątrz został wybudowany murowany grill i murowany komin.
Zdaniem skarżących przedmiotem sprawy nie jest wiata czy zadaszenie ale samowolna rozbudowa budynku z funkcją do wypoczynku mieszkańców.
I. i M. małżonkowie S. nie kwestionują w skardze, że kominek grillowy jest obiektem małej architektury ogrodowej, na budowę którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ale przedmiotowy kominek jest elementem dokonanej rozbudowy budynku jako całości.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w omawianej sprawie wydał poprzednio rozstrzygnięcie z którego wynikało, iż miała miejsce samowolna dobudowa wiaty o ścianach murowanych do istniejących obiektów. W stosunku do niej zdaniem organu winno być przeprowadzone postępowanie w trybie znowelizowanego art. 48 Prawa budowlanego.
Jednak wybudowanie kominka grillowego wewnątrz zadaszenia nie przesądza jeszcze o tym, że sporny kominek powiązany jest nierozerwalnie z całą konstrukcją tej dobudowy. W ocenie organu odwoławczego stanowi on odrębny przedmiot postępowania, do którego nie można odnieść tej samej podstawy prawnej co w przypadku dobudowy. Za zasadne uznał wydanie w sprawie dwóch odrębnych rozstrzygnięć.
Przedmiotowy kominek grillowy należało bowiem stosownie do art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego zakwalifikować jako obiekt architektury ogrodowej będący przykładem obiektu małej architektury. Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 22 i art. 30 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie jest w tym przypadku wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. W tej sytuacji uznał, że postępowanie I instancyjne zostało prawidłowo umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli małżonkowie S.. W jej uzasadnieniu wskazali, że organy obu instancji dokonały wadliwej oceny stanu faktycznego oraz nieprawidłowej interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
Inwestor nie wybudował bowiem kominka grillowego ale budynek a dokładnie dokonał rozbudowy istniejącego budynku. Rozbudowa ta posiada wszystkie cechy budynku. Ma z każdej strony ściany - dwie z nich to samowolnie wybudowane ściany tj. murowana z drzwiami oraz ze szklanych pustaków a pozostałe to ściany istniejącego budynku. Wszystkie ściany posiadają fundament. Wybudowany obiekt posada dach oparty na konstrukcji stalowej. Wewnątrz pomieszczenia wybudowano murowany grill i komin.
Skarżący twierdzili, że aby komin grillowy można było uznać za obiekt architektury ogrodowej to musi być wybudowany w ogrodzie a nie wewnątrz budynku. Stanowisko organu odwoławczego, że konieczne jest rozdzielenie postępowania na dwa odrębne: jedno dotyczące komina i drugie dotyczące samowolnej rozbudowy budynku jest wadliwe. Kominek bowiem nie jest oddzielnym obiektem ale stanowi element samowolnie zrealizowanej rozbudowy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie był wyrażony przez organ odwoławczy pogląd prawny jakoby stan faktyczny badany przez organ nadzoru budowlanego pozwalał na ustalenie, iż inwestor zbudował kominek grillowi, który zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia co skutkować musiało umorzeniem postępowania nadzorczego prowadzonego w tym przedmiocie.
Decyzja organu I instancji wydana została się po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Wyrażony wówczas w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej pogląd jakoby organ I instancji wadliwie ocenił stan faktyczny sprawy a w szczególności aby przedmiotowy kominek grillowy należało zakwalifikować jako obiekt architektury ogrodowej skutkował oddzielnym rozpatrzeniem sprawy kominka i umorzeniem postępowania nadzorczego w tym przedmiocie z uwagi na bezprzedmiotowość jego prowadzenia.
W ocenie Sądu przedmiotowego kominka grillowego nie można w żaden sposób rozpatrywać jako odrębnego obiektu budowlanego i kwalifikować zgodnie z art. 3 pkt 4 b Prawa budowlanego. Konsekwencją takiej kwalifikacji było stwierdzenie, że stosownie do art. 29 ust 1 pkt 22 znowelizowanej ustawy nie wymaga on pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 30 ust 1 pkt 4).
Tymczasem w stanie faktycznym sprawy przedmiotowy kominek stanowi jeden z elementów obiektu budowlanego jaki samowolnie wybudował W. M.. Zasadny jest wywód skargi, że dobudowanie dwóch ścian do istniejącej wnęki i przykrycie jej konstrukcją dachową było w istocie rozbudową istniejącego budynku. Natomiast wybudowanie we wnętrzu tego pomieszczenia kominka grillowego było tylko jednym z elementów rozbudowy stanowiącym o funkcji pomieszczenia.
Wadliwie organ odwoławczy uznał, że skoro ustawodawca dopuścił budowę obiektów małej architektury do której należy zaliczyć także obiekt architektur}' ogrodowej (mogący być kominkiem grillowym) to wybudowanie takiego obiektu jest w tym przypadku zgodne z przepisami.
Jak zasadnie podnoszą skarżący inwestor nie budował obiektu architektury ogrodowej a rozbudowywał budynek wyposażając go w element o funkcji kominka grillowego. Ten element jako część składowa rozbudowy dzieli los prawny całego obiektu będącego samowolą budowlaną. Błędem było wyłączenie go w zakresie kwalifikacji prawnej z całości zagadnienia albowiem nie stanowił w sensie faktycznym wyodrębnionego obiektu budowlanego.
Organ I instancji powinien prowadzić jedno postępowanie do wszystkich elementów rozbudowy stanowiącej całość funkcjonalną i wydać jedno rozstrzygnięcie. Powyższa ocena Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pozwoli organowi wydać zgodną z prawem decyzję.
W tych okolicznościach należy uznać, że decyzja o umorzeniu postępowania została wydana z naruszeniem przepisu art. 105 § 1 kpa, co z kolei wynikało z błędnej oceny stanu faktycznego i wadliwej kwalifikacji części składowej obiektu budowlanego.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.