Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy N. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. zezwalającej H. i C. D. na budowę budynku mieszkalnego wolnostojącego oraz budynku garażowego na działce Nr [...] w W.– stwierdził nieważność tej decyzji.
W uzasadnieniu podał, że przedmiotowa decyzja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] października 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urzędowym Woj. [...] Nr [..] poz. [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Teren, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt znajduje się w granicach W. Obszaru Chronionego Krajobrazu i przeznaczony jest pod zabudowę letniskową. Dlatego też decyzja Wójta Gminy N. z [...] grudnia 1994 r. o pozwoleniu na budowę narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim złożeniu przez inwestora wniosku w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przedłożeniu dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wójt Gminy N. wydał przedmiotowe pozwolenie na budowę pomimo nie przedłożenia przez inwestora wymaganej w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę – decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto działka nr [...], na której zostały zlokalizowane obiekty zgodnie z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. znajduje się w granicach W. Obszaru Ochronnego Krajobrazu i przeznaczona jest pod zabudowę letniskową. Zdaniem organu II instancji z powyższego wynika fakt rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Ustosunkowując się do zarzutu pełnomocnika skarżącego, iż ze względu na wygaśniecie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z dniem [...] grudnia 2003 r. wydana decyzja przez Wojewodę [...] nie posiada podstawy prawnej, organ II instancji wskazał, że badając legalność decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności właściwy organ administracji publicznej bierze pod uwagę wyłącznie stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania ocenianej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. Sp. z o.o.
Skarżąca zarzuciła naruszanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskutek niezasadnego uznania, że decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu podała, że inwestor przed otrzymaniem pozwolenia na budowę uzyskał informację o terenie i nikt nie żądał od niego decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nikt nie kwestionował jego prawa do dysponowania nieruchomością, co czyni całkowicie nietrafnym uznanie w zaskarżonej decyzji o naruszeniu art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto w momencie wydania przez Wojewodę [...] w dniu [...] stycznia 2004 r. decyzji unieważniającej decyzję Wójta Gminy N. – plan zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z 1994 r., do którego odnosi Wojewoda [...] swe ustalenia, nie obowiązuje gdyż stracił moc prawną z dniem [...] grudnia 2003 r. i obecnie użytkowany przez skarżącego obiekt budowlany nie koliduje z nowoprzyjętym przez Gminę N. planem zagospodarowania przestrzennego.
Oprócz tego od wydania pozwolenia na budowę minęło prawie 10 lat, a w toku dotychczasowej eksploatacji obiektu wybudowanego zgodnie z projektem technicznym nie doszło do stwierdzenia jakichkolwiek istotnych zagrożeń dla środowiska naturalnego i praw osób trzecich.
W konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż ustawa prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. weszła w życie 1 stycznia 1995 r., a więc po dacie wydania przez Wójta Gminy N. decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych. Z tych względów pozostawił kwestię rozstrzygnięcia sprawy do uznania sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Sąd uwzględnił skargę, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Sąd nie podziela żadnego zarzutu skargi i stwierdza, iż zarzuty te są wręcz sprzeczne z przepisami prawa.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r.
Zdaniem Sądu organy rozstrzygające w sprawie powinny pamiętać, iż postępowanie nadzwyczajne jakim jest tryb stwierdzenia nieważności, inaczej niż w przypadku postępowania odwoławczego czy zażaleniowego, może być uruchamiane tylko w przypadkach ściśle określonych przez art. 156 kpa. Przypadki te dotyczą takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważna wadliwością, że trwałość decyzji ostatecznej i związana z nią pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w w/w przepisie w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony.
Wstępnym warunkiem uznania, przez organ orzekający w nadzwyczajnym trybie, iż wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny.
Stwierdzić należy, iż rozstrzygającym dla oceny, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, w postaci rażącego naruszenia prawa, jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Na taką ocenę nie może mieć zaś wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana jego interpretacji.
Zdaniem Sądu, z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. wynika jednoznacznie, iż zasadniczą przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego i budynku garażowego było uznanie, że decyzja ta narusza w sposób rażący art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Wskazać należy, że powołana ustawa weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995 r., czyli już po dacie wydania przez Wójta Gminy N. decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę zasadnie wskazał, iż fakt ten uszedł jego uwadze w momencie rozstrzygania przedmiotowej sprawy w postępowaniu odwoławczym. Zasadnie także stwierdził, iż badając legalność decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. w trybie stwierdzenia nieważności, powinien był wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania ocenianej decyzji, czyli uregulowania obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Wskazać należy także, iż organ I instancji orzekający w niniejszej sprawie uchybił jednemu z podstawowych obowiązków jaki spoczywa na organie orzekającym w nadzwyczajnym trybie tj. obowiązkowi wyraźnego wskazania jaki konkretny przepis prawa został naruszony. Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził jedynie, iż decyzja Wójta Gminy N. została wydana z naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie podając przy tym jaki konkretnie przepis prawa materialnego został w sposób rażący naruszony przez organ architektoniczno – budowlany I instancji.
Mając na uwadze zarzuty skargi wskazać trzeba, iż Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. z jednego oczywistego względu, a mianowicie z uwagi na to, iż organ II instancji wziął pod uwagę przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a nie jak powinien był to uczynić – ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Ujawnione naruszenie przepisów prawa wyżej omówionych mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).
Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.