Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpoznaniu wniosku C. K. pełnomocnika małżonków W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] znak [...], stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], nakazującego M. i C. W. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, polegających na zagrodzeniu działki nr [...] z obrębu [...]od strony ul. [...] i od strony ul. [...] w [...] oraz nakładającego obowiązek przedłożenia: 1/ zaświadczenia o zgodności z przepisami przedmiotowej zabudowy z zatwierdzonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 2/ projektu budowlanego, sporządzonego przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i zakresie oraz legitymującą się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego; 3/ oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
C. K. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy we wniosku zaznaczył, iż jako pełnomocnik właścicieli działki nr [...] i zarządca nieruchomości M. i C. W.dokonał naprawy ogrodzenia, a zrobił to na podstawie prawomocnego zgłoszenia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] po rozpoznaniu wniosku C. K. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ – utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...].
W uzasadnieniu podniesiono, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, wydanego na podstawie art. 134 kpa, dlatego należało odmówić wszczęcia postępowania na wniosek C. K dotyczący stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...]. Zarzuty zawarte we wniosku nie mogą mieć wpływu w ocenie organu na zmianę stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...].
W skardze wniesionej na powyższą decyzję C. K. domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, w szczególności art. 156 kpa, podnosząc, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie odnośnie działki nr [...], która nie istnieje zaś obowiązki zagospodarowania tej działki nałożył na właścicieli działki nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał swoje decyzje odnośnie działki nr [...], a przekazał je do osoby nie będącej stroną w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji – wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd mając na uwadze całość materiału dowodowego zebranego w sprawie podzielił słuszność zarzutów skargi. Wniosek C. K. o stwierdzenie nieważności dotyczył postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. Tym postanowieniem zaś organ na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r.
Aby ocenić, czy wyłączone jest w świetle przepisów prawnych zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak to uczynił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego swym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. organ nieważnościowy, do którego wystąpił C. K. miał obowiązek dokonać najpierw kontroli pod kątem nieważnościowym pierwotnego orzeczenia, tj. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wyjaśnić trzeba, że postanowienie to organ nadzoru budowlanego wydał po wstrzymaniu robót budowlanych na działce nr [...] od ulicy [...] i od ulicy [...] w [...], a polegających na postawieniu ogrodzenia. Organ nałożył też na małżonków [...] określone obowiązki.
Taka treść postanowienia zważywszy na fakt, iż dotyczyła fragmentów ogrodzenia od strony ulic – niespornie wyczerpuje przesłanki z art. 49 ust 1 prawa budowlanego z 1994 roku w brzmieniu obowiązującym na datę wydania postanowienia.
Art. 49 ust 1 wskazanej ustawy zawiera pouczenie, że na postanowienie to służy zażalenie. Takie zażalenie złożył pełnomocnik małżonków [...] i zarządca nieruchomości C. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ II instancji w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w zwykłym trybie miał bezwzględny obowiązek nie tylko dokonania kontroli instancyjnej, ale ponownego zbadania sprawy i sprawdzenia, czy ustalony stan faktyczny w sprawie został prawidłowo zakwalifikowany pod działanie przepisu prawnego, który wyklucza możliwość zaskarżenia wydanego orzeczenia, czy dopuszcza zażalenie. Organ ten musiałby zwrócić wówczas uwagę, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy nieruchomości oznaczonej nr [...] podczas, gdy nieruchomość małżonków W., na których nałożono obowiązki ma nr [...].
Organ ten musiałby wyjaśnić, na jakiej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie przyjmując, iż wykonanie fragmentów ogrodzenia na długości 1,58 m i 1,15 m od strony ulic [...] i [...] stanowi budowlę, a nie urządzenie budowlane, jak to kwalifikują przepisy prawa budowlanego w art. 3 pkt 9 i w art. 29 pkt 23.
Organ odwoławczy winien też w stanie faktycznym sprawy ocenić dlaczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał wymóg uzyskania pozwolenia na budowę przy niespornej inwestycji fragmentów ogrodzenia od strony ulic.
Winien tez ocenić skuteczność dokonanego przez C. K. zgłoszenia robót ogrodzeniowych z dnia 15 marca 2005 r.
Gdyby Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy, przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 134 kpa o niedopuszczalności zażalenia, zapoznał się ze stanem faktycznym sprawy i przyjętą wadliwie podstawą prawną art. 48 prawa budowlanego zamiast prawidłowej kwalifikacji prawnej z art. 49 prawa budowlanego musiałby stwierdzić, że przy właściwej kwalifikacji prawnej zażalenie jest dopuszczalne. Zamiast postanowienia w trybie art. 134 kpa organ ten musiałby rozpoznać merytorycznie zażalenie.
Skoro zaś zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było dopuszczalne, to i dopuszczalne było wszczęcie postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o co wystąpił C. K. twierdząc, iż wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 134 kpa.
Należy powtórzyć jeszcze raz, że przy tak sformułowanym zarzucie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego miał obowiązek nie tylko uwzględnić fakt, że wniosek dotyczy postanowienia opartego na art. 134 kpa, ale miał obowiązek zbadania jak to wykazano, czy przepis ten zastosowano prawidłowo w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Zasadność zarzutów skargi i wykazane uchybienia organu nadzoru budowlanego stanowiły o uwzględnieniu skargi. Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.