Uzasadnienie
W dniu 17 maja 2013 r. (data stempla pocztowego) K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] celem wegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. znak [...], nakazującą K. K. wykonanie rozbiórki samowolnie pobudowanej konstrukcji metalowej wiaty wraz z zadaszeniem i wykonanym pokryciem z blachy ocynkowanej o wymiarach 16,45 x 5,55 m. z lokalizacją po granicy z działką J. Ł. (przy ul. [...] w [...]), bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 kwietnia 2013 r. W związku z powyższym termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 15 maja 2013 r. Skarga została zatem wniesiona z uchybieniem ww. terminu.
We wniosku o przywrócenie terminu zawartego w skardze pełnomocnik skarżącego wskazał, że był w poważnej niedyspozycji zdrowotnej, co uniemożliwiło przygotowanie i wniesienie skargi w wymaganym terminie, niezależnie od planu pracy w kancelarii pełnomocnika. Wyjaśnił, że choroba, potwierdzona stosownym zaświadczeniem lekarskim, stanowi przyczynę niezależną od strony. Gdyby nie czasowo zły stan zdrowia pełnomocnika skarżącego – termin zostałby zachowany. Pełnomocnik oświadczył także, że na żądanie Sądu, przedstawi stosowne zaświadczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi, a co za tym idzie powoduje, że skarga nie będzie rozpoznana merytorycznie. Jednakże, aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności.
Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego, po wezwaniu Sądu, nie wskazał momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi, to zachowanie terminu do wniesienia wniosku można ocenić na podstawie treści samego wniosku. Nie było zatem podstaw do pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bez rozpoznania. Ponieważ termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upłynął w dniu 15 maja 2013 r., a wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą zostały wniesione w dniu 17 maja 2013 r., zatem moment dokonania czynności należy uznać za moment ustania przyczyny uchybienia terminu i stanowi jednocześnie chwilę złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Następnie należało wskazać, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony lub jej pełnomocnika do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona lub jej pełnomocnik nie mogli usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie, że mimo całej staranności strona lub jej pełnomocnik nie mogli dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody niezależne od strony lub pełnomocnika oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07). Do okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu należy np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99).
Należy przy tym wskazać, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OZ 1106/12).
Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił zaistnienia po jego stronie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jedynie ogólne stwierdzenia dotyczące choroby pełnomocnika skarżącego, która uniemożliwiałaby mu bez jego winy dokonanie w terminie czynności, chociażby przy pomocy osób trzecich, zawarte w uzasadnieniu wniosku o przywróceniu terminu niepoparte żadnymi środkami uwiarygodniającymi te twierdzenia są niewystarczające dla uwzględnienia wniosku. Pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że w terminie otwartym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, "poważna niedyspozycja zdrowotna" uniemożliwiała mu dokonanie ww. czynności procesowej, także przy pomocy innych osób.
Należy podkreślić, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać możliwie jak najdokładniejsze dane uprawdopodabniającego okoliczności uzasadniające wniosek, w tym brak winy, celem jego jak najszybszego merytorycznego rozpoznania. Mając na uwadze ekonomikę postępowania Sąd nie podejmuje czynności mających na celu uwiarygodnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zatem to na stronie lub jej pełnomocniku ciąży obowiązek uprawdopodobnienie tych okoliczności. Skoro więc pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu powołał się na zaświadczenie lekarskie potwierdzające chorobę, stanowiąca okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu, to powinien owo zaświadczenie do wniosku dołączyć.
Reasumując, Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazanych we wniosku, i na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.